Кіріспе

1980 ж. П.Д. Джеймстің құпия романы

"Таза қан" (1980) – ағылшын жазушысы П.Д. Джеймстің қылмыс романы. Адам Далглиштің детективтерінен өзгеше, бұл детективтік оқиға емес, психологиялық триллерге жақынрақ және Джеймстің детектив жанрынан алғашқы қадам басқан романы болды. (Ол 1971 жылы нақты қылмыс туралы құжаттамалық кітап, "Мауль және алмұрт ағашы" жариялаған еді.) Роман бала кезінен өзін асырап алғандарын білген жас әйелдің өз тегін іздеуі және ол ашқан қараңғы шындықтарды баяндайды.

Қысқаша мазмұны

Филиппа Палфри бала кезінде асырап алынған және ол аристократтың заңсыз қызы ретінде өсіріледі. Ол он сегіз жасқа толғанда өзінің тегін анықтау үшін заңмен берілген құқығын қолдануға бел буады, бірақ оның ізденістері оның кім екенін білгісі келмейтін адамдардың қарсылығына тап болып, оны қауіпке тікелей ұшыратады.

Әдеби мәні және сын

Роман көбінесе жағымды пікірлер алды. Полимат және детективтерді ұнататын Жак Барзун өзінің «Қылмыстың каталогы» атты еңбегінде былай деп жазды: «П. Д. Джеймс қылмыс оқиғада болғанымен, іс-қимылдың негізгі күші болмайтын роман жазуды жөн көрді. Бұл туынды көпшілік пен сарапшылар арасында үлкен сәттілікке жетті. Әр түрлі кейіпкерлер өте жақсы бейнеленген, ал автордың өрімдерді тоқу және шешу шеберлігі, оның лас өмірдің ерекшеліктерін беруі де, прозасы да білгірлікпен жасалған». Маурин Говард сюжеттің жанрлық элементтеріне сын айтса да, 1980 жылғы 27 сәуірдегі «The New York Times» газетінде былай деп жазды: «Қызығы, П. Д. Джеймс дәстүрлі романның өнерін жақсы меңгерген, оқиға орнын жасауға қабілетті, маңызды бөлшектерге және повествонің қарқынына көп көңіл бөледі, бірақ өзінің шеберлігіне сенімсіздікпен қарап, өнердің жасандылығына тығынады. Лондон керемет суреттелген, автобус бағдарлары мен саябақтар, әсем кешкі ас және қарапайым қонақ үйлер. Оның бейнелеуінде қала тек фон емес, кино түсірілім алаңы да емес: таңертең көшелерде вандалдар, сондай-ақ кешкі көйлек киген сырлы әйелдер кезігеді; ол үрей мен бақытқа толы». 2008 жылы Тана Френч «Талантты мырза Рипли» және «Уақыттың қызы» сияқты туындылармен қатар, «триллердің барлық конвенцияларын» бұзатын қылмыстық романның мысалы ретінде «Таза қанды» өзінің «он ерекше детективінің» бірі деп таңдады.