Кіріспе

Медициналық иллюстрациялар – сөздермен ғана түсіндіру қиын болатын медициналық немесе биологиялық нысаналарды көрнекі бейнелеу үшін жасалған суреттер немесе анимациялар болып табылады.

Тарих

Медициналық суреттер медицинаның басынан бері, кем дегенде жүздеген (немесе мыңдаған) жылдар бойы жасалып келеді. Орта ғасырлардағы көптеген жарықтандырылған қолжазбалар мен араб ғылыми еңбектерінде әртүрлі анатомиялық жүйелер (қан айналымы, жүйке, зәршығару-жыныс жүйесі), патологиялар немесе емдеу әдістерін бейнелейтін суреттер кездеседі. Бұл суреттердің көбі қазіргі көзқарасқа сәйкес келмейтін болуы мүмкін, себебі олар тікелей байқаудан гөрі классикалық білімге (әсіресе Галеннің еңбектеріне) ертерек сүйенген, ал ішкі құрылымдардың бейнесі қиялға толы болып келуі мүмкін. 1543 жылы Андреас Везалийдің "De Humani Corporis Fabrica Libri Septum" атты еңбегі жарық көрген кез – бұл саланың ерте жетістіктерінің бірі. Онда адам денесін мұқият зерттеу нәтижесінде жасалған 600-дан астам әдемі ағаштан ойылған суреттер бар. Леонардо да Винчидің адам денесін бейнелеуінен бері адам денесін суреттеу өнерінде үлкен прогресс жасалды. Өнер уақыт өте келе иллюстрациядан цифрлық бейнелеуге дейін дамыды, бұл цифрлық дәуірдің технологиялық жетістіктерінің арқасында мүмкін болды. Беренгарио да Карпи – оқулықтарына медициналық суреттерді енгізген алғашқы анатомист. 1858 жылы жарық көрген "Грейдің анатомиясы" – анатомияны бейнелеудің әртүрлі техникаларын көрсететін, адам анатомиясының танымал оқулықтарының бірі. 1895 жылы неміс физигі Конрад Рентген рентген сәулелерін ашты. Рентген сәулесінің ойлап табылуынан кейін ішкі органдарды бейнелеу мүмкін болды. Содан бері ішкі органдарды бейнелеуге ультрадыбыс, КТ және МРТ сияқты әдістер енгізілді.

Кәсібі

Медициналық иллюстраторлар мұндай материалды ғана емес, сонымен қатар биокоммуникация саласында кеңесшілер мен әкімшілер ретінде де жұмыс істей алады. Сертификатталған медициналық иллюстратор өзінің мансабы бойында медицина, ғылым және өнер техникасы бойынша үздіксіз білім алуын жалғастырады. Медициналық иллюстраторлар қауымдастығы – 1945 жылы құрылған халықаралық ұйым, ол Иллинойс штатында тіркелген. Оның мүшелері негізінен көркем коммуникация құралдары арқылы медициналық және биологиялық білімді жазу мен таратуды жеңілдетуге арналған материалдарды жасайтын суретшілер. Мүшелер мұндай материалдарды жасаумен ғана шектеліп қоймай, биокоммуникацияның барлық аспектілерінде және визуалды білім берудің осыған байланысты салаларында консультант, кеңесші, оқытушы және әкімшілік қызметтер атқарады. Медициналық иллюстраторлар қауымдастығының (АМИ) кәсіби мақсаттары – медициналық иллюстрацияны және визуалды коммуникацияның осымен байланысты салаларын зерттеу мен дамытуға, сондай-ақ медициналық және денсаулық сақтау ғылымдарының мамандарымен өзара түсіністік пен ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған. АМИ жыл сайын медициналық иллюстрациялар туралы анықтамалық кітапты шығарып, оны редакциялық, баспа, білім беру және жарнама жобалары үшін медициналық/ғылыми бейнелер жасаушыларды тұрақты түрде тартатын шығармашылық және маркетинг мамандарына таратады. Осы анықтамалық кітапқа қоса, саладағы жүздеген суретшілердің иллюстрациялары, анимациялары және мультимедиалық портфолиоларын қамтитын қосымша анықтамалық кітап бар. Көзге түсетін қабілеттер – тақырыпты бейнелей білу, сызу стиліндегі белгілі бір ерекшелік және түстерді ажырата білудің жоғары деңгейі.

Білім

Медициналық иллюстраторлар кәсіби қызметінде аккредиттелген медициналық иллюстрация бойынша магистратурадан немесе биология, өнер сияқты ғылымдар бойынша магистрлік дәрежесіне ие болады. Медициналық иллюстраторлар қауымдастығы CAAHEP (Алианттық денсаулық сақтау білім беру бағдарламаларын аккредиттеу комиссиясы) ұйымының серіктес мүшесі болып табылады. Бұл ұйым медициналық иллюстрация бойынша магистратура бағдарламаларын аккредиттеуді жүзеге асырады. Қазіргі уақытта Солтүстік Америкада төрт аккредиттелген бағдарлама бар: Джонс Хопкинс медициналық институтының Шығыс Балтимор кампусындағы медицинаға қолданылатын өнер бөлімі әлемдегі осы саланың алғашқы бағдарламасы болды. 1911 жылы құрылған бұл бағдарлама 90 жылдан астам уақыттан бері жұмыс істеп келеді. 1959 жылы Джонс Хопкинс университеті медициналық және биологиялық иллюстрация саласындағы магистрлік дәрежесін алуға бағытталған екі жылдық магистратура бағдарламасын бекітті. Академиялық кесте, профессорлық-оқытушылар құрамы және студенттік мәселелер Джонс Хопкинс университетінің медицина мектебімен басқарылады. Бағдарлама 1970 жылдан бері толық аккредиттелген, қазіргі уақытта CAAHEP (Алианттық денсаулық сақтау білім беру бағдарламаларын аккредиттеу комиссиясы) аккредиттеген. Иллинойс университетінің Чикагодағы қолданбалы денсаулық сақтау ғылымдары колледжінің биомедициналық визуализация бағдарламасы – батыс жарты шарындағы медициналық иллюстрацияның екінші ескі мектебі. Оны 1921 жылы Томас Смит Джонс құрды (Джонс сонымен қатар Медициналық иллюстраторлар қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі болды). UIC бағдарламасы Чикаго қаласының ұлттық денсаулық сақтау және фармацевтикалық орталығында орналасқан және технологияның ең жоғары деңгейін қамтитын, нарыққа бағытталған оқу бағдарламасын ұсынады (оның ішінде әйгілі Виртуалды шындық медициналық зертханасы және қатаң анимациялық оқу бағдарламасы бар). Биомедициналық визуализация UIC медициналық орталығының кампусында орналасқан, ол АҚШ-тағы ең ірі медицина мектебіне үй иесі болып табылады. UIC бағдарламасы медициналық иллюстрацияның дәстүрлі аспектілерін және цифрлық, фармацевтикалық және «білім-ойын» индустриясының жаңа нарықтарын үйлестіреді. Бұрын UIC анапластология (бет және дене мүшелерін алмастыру) және медициналық мүсін саласында кең ауқымды зерттеулер жүргізген, бірақ қазіргі оқу бағдарламасында ол қолжетімді емес. Екі жылдық биомедициналық визуализация бойынша ғылым магистрі (MS) дәрежесі беріледі және бағдарлама CAAHEP (Алианттық денсаулық сақтау білім беру бағдарламаларын аккредиттеу комиссиясы) аккредиттеген. Аугуста университетінің (бұрынғы Грузия медицина колледжі) Медициналық иллюстрация магистратурасы толық аккредиттелген. Магистрлік бағдарламаны аяқтаған түлектер медициналық иллюстрация саласындағы ғылым магистрі дәрежесін алады. MCG-де медициналық иллюстрация бойынша алғашқы ғылым магистрі дәрежесі 1951 жылы табысталды. Бағдарлама анатомиялық және хирургиялық иллюстрацияға, баспа және электрондық жарияланымдар үшін, сондай-ақ проекция және теледидар арқылы тарату үшін баса назар аударады. Жақсы сурет салу дағдысының маңыздылығын ескере отырып, студенттер бірінші курста дәстүрлі иллюстрация техникаларының әртүрлі түрлерін үйренеді. Сонымен қатар, компьютерлік технологиялар мен цифрлық техникалар, баспа және қозғалыс медиасы үшін векторлық және растрлық кескіндерді дайындау үшін қолданылады, оқу бағдарламасына толық және кеңінен енгізілген. Торонто университетінің биомедициналық коммуникация бағдарламасы. Бұл бағдарламаны 1945 жылы Макс Брёдельдің студенті Мария Вишарт бастады. Бағдарламаның профессорлық-оқытушылар құрамы мен түлектері медицина студенттері үшін диссекция, құрылым және функция бойынша танымал нұсқаулық болып табылатын Гранттың анатомия атласы үшін суреттерді жасады. Медициналық ғылым институты арқылы ұсынылатын қазіргі екі жылдық кәсіби магистратура бағдарламасы денсаулықты сақтау, медициналық білім беру және ғылыми жаңалықтар процесінде визуалды материалдарды жасау және бағалауға ғылыми негізделген тәсілді қолданады. Даллас қаласындағы Техас университетінің Оңтүстік-Батыс медициналық орталығының биомедициналық коммуникация магистратурасы. Техас университетінің Оңтүстік-Батыс медициналық орталығы 1945 жылы медициналық иллюстрация саласындағы магистратураны ұсынған әлемдегі алғашқы мектеп болды. 1920 жылдары Джонс Хопкинс университетінде Макс Броделдің жетекшілігінде оқыған Льюис Бойд Уотерс медицина мектебінің негізін қалаушылардың бірі болды және магистратура бағдарламасын ашуға жауапты болды. Уотерс 1969 жылы қайтыс болды, кейін оның студенттерінің бірі оның орнын басып, бағдарламаны кеңейтті. Бағдарлама денсаулық сақтау саласындағы коммуникация өнері мен технологияларын қолдану үшін қажетті дағдылар мен білімді дамытуға мүмкіндік беретін көп салалы бағдарлама ретінде жоспарланған. Бағдарлама 2012 жылы жабылды.

Қарап шығу

Медициналық иллюстраторлар медициналық оқулықтарда, медициналық жарнамаларда, кәсіби журналдарда, оқу-әдістемелік бейнетаспалар мен фильмдерде, анимацияларда, веб-базалық медиада, компьютерлік көмекпен оқыту бағдарламаларында, көрмелерде, лекциялық презентацияларда және пациенттерді оқыту материалдарында қолданылатын дәстүрлі және цифрлық техникаларды пайдаланып медициналық иллюстрациялар жасайды. Медициналық иллюстраторлар үш өлшемді жұмыстармен де айналысады, анатомиялық оқыту модельдерін, пациенттердің симуляторларын, ойындарды және бет протездерін құрайды. Медициналық иллюстрациялар сот ісінде қазылар алдында адамдардың жарақаттарының ауқымын түсіндіруге көмектесу үшін де пайдаланылуы мүмкін. Медициналық иллюстрацияның дәстүрлі құралдары бірте-бірте жаңа, ерекше заманауи көркемдік тәсілдермен алмастырылып, толықтырылуда. Үш өлшемді бейнелер және эндоскопиялық камералар көмір шаңы мен майыттардың орнын басуда.