Бас сүйек қуысы – миды қорғайтын 8 бас сүйек қанатынан құралған кеңістік. Мидың қауіпсіздігі үшін маңызды, жарақаттардан сақтайды. Meninges қабаттары да қорғауға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бас сүйегінің ішкі кеңістігі – нейрокраниум деп аталатын сегіз бас сүйегімен қалыптасқан бас сүйегінің ішкі кеңістігі.
Space inside the skull formed by eight cranial bones known as the neurocranium
Бас сүйегінің қуысы, сондай-ақ шама аралық кеңістік деп те аталады, миды орналастыратын бас сүйегінің ішкі кеңістігі болып табылады. Бас сүйегі, төменгі жақ сүйегін қоспағанда, краниум деп аталады. Бұл қуыс нейрокраниум деп аталатын сегіз бас сүйегімен құрылады, ол адамдарда бас сүйектің қақпағын қамтиды және мидың айналасындағы қорғаныш қабығын құрайды. Бас сүйегінің қалған бөлігі бет сүйегі деп аталады. Менингтер – миды қорғайтын мембраналар, бас жарақаты болған жағдайда мидың зақымдануын азайтуға көмектеседі. Менингит – бактериялық немесе вирустық инфекцияларға байланысты менингтердің қабынуы.
The cranial cavity, also known as intracranial space, is the space within the skull that accommodates the brain. The skull minus the mandible is called the cranium. The cavity is formed by eight cranial bones known as the neurocranium that in humans includes the skull cap and forms the protective case around the brain. The remainder of the skull is called the facial skeleton. Meninges are protective membranes that surround the brain to minimize damage to the brain in the case of head trauma. Meningitis is the inflammation of meninges caused by bacterial or viral infections.
Құрылымы
Ересек адамның бас сүйегінің көлемі 1200–1700 см³ құрайды. Ми мен ми қабықтары арасындағы кеңістік таза цереброспинальді сұйықтықпен толтырылады, бұл мидың қорғалуын күшейтеді. Бас сүйегінің бет сүйектері бас сүйек қуысына кірмейді. Барлығы сегіз бас сүйегі бар: төбе сүйегі, көпіршік сүйегі, маңдай сүйегі, торылдақ сүйегі, екі тері сүйегі және екі жақ сүйегі бекітілген талшықты тігістердің өсуі арқылы біріктірілген. Маңдай және көпіршік сүйектері бас сүйегінің алдыңғы орталық бөлігінде және жақ сүйегінің алдында орналасқан. Торылдақ сүйегі – мұрын қуысын мидан бөлетін мұрынның жоғарғы бөлігіндегі сүйек. Ол арқа қуысының, бас сүйек қуысының және жұлынның бөлігі болып табылады. Төбе сүйегі бас сүйегінің артқы бөлігінде орналасқан. Арқа қуысы үш ми қабығымен астарланған. Үш ми қабығы – ми мен жұлынды қоршап тұратын үш мембрана, оларда орталық нерв жүйесі дамиды, олар: жұқа ми қабығы, торылдақ ми қабығы және қатты ми қабығы. Соңғысы – үш мембрана қабатының ең қалың және сыртқы қабаты; ол ең көп коллаген қамтиды және эмбриональдық даму кезіндегі даму сигналдарының эпигенетикалық әсерлерінен туындаған мезодермадан – жасушалардың ортаңғы қабатынан немесе бастапқы қабатынан пайда болады. Сондай-ақ, дененің артқы бөлігінде орналасқан арқа қуысының бір бөлігі болып табылатын екі тері сүйегі мен екі жақ сүйегі бар. Бас сүйегінің артқы бөлігінде орналасқан төбе сүйегі, басқа соққы тиген кезде сынуды азайту үшін қалың болып келеді. Сегіз сүйек бірігіп, бас сүйек қуысын құрайды. Гипофиз безі де бас сүйек қуысының құрамында кездеседі. Ол организмде маңызды рөл атқарады, көптеген гормондарды жасайды және бөліп шығарады. Бұл без ағзаның жұмыс істеуі үшін қажетті әртүрлі сұйықтықтарды бөліп шығарады. Дене температурасы, физикалық және жыныстық функциялар осы без арқылы реттеледі. Негізгі бездердің бірі осы қуыс арқылы басқарылады. Ми – мидың ең алдыңғы бөлігі, бас сүйегінің жоғарғы жартысында орналасқан, жарықпен бөлінген және ми денесімен байланысты екі жарты шардан тұрады. Ол күрделі сезімдік және нервтік функцияларды біріктіруге жауапты, содан кейін ағзадағы ерікті әрекеттерді бастау және үйлестіруге жауапты. Ми қабығы – мидың сыртқы қабаты, бүктеліп келген сұр заттан тұрады. Оның нейрондары, дендриттері, синапстары, аксондары және аксон ұштары сананың қалыптасуында маңызды рөл атқарады. Екі жарты шар төрт бөлікке бөлінеді, органның әртүрлі бөліктері: маңдай бөлігі, тері бөлігі, жақ бөлігі және төбе бөлігі. Ми қабығының нақты функцияларын түсіну локализация және латерализация теорияларына негізделген. Локализация – мидың белгілі бір аймақтары белгілі бір физикалық және психологиялық функциялармен байланысты / жауапты деген теория. Латерализация – бір жарты шардың екіншісіне қарағанда басымдығы бар / белгілі бір физикалық және психологиялық функцияларға жауапты деген теория. Ми қабықтары – бас сүйек пен омыртқа арнасын астарлап жатқан және ми мен жұлынды қоршап тұратын үш мембрана. Цереброспинальді сұйықтық ми қан ағынының ми авторегуляциясында маңызды рөл атқарады. Цереброспинальді сұйықтық ми мен жұлынның айналасындағы және ішіндегі субарахноидтық кеңістікті және қарыншалық жүйені толтырады.
The capacity of an adult human cranial cavity is 1,200–1,700 cm3. The spaces between meninges and the brain are filled with a clear cerebrospinal fluid, increasing the protection of the brain. Facial bones of the skull are not included in the cranial cavity. There are only eight cranial bones: The occipital, sphenoid, frontal, ethmoid, two parietal, and two temporal bones are fused together by the ossification of fixed fibrous sutures. The frontal and sphenoid bones are towards the front middle of the skull and in front of the temporal bone. The ethmoid bone is the bone at the roof of the nose that separates the nasal cavity from the brain. It is a part of the dorsal cavity the cranial cavity and the spinal cord. The occipital bone is at the back of the skull. The dorsal cavity is lined by the three meninges. The three meninges are the three membranes that envelop the brain and spinal cord, in which the central nervous system developed, which are the pia mater, the arachnoid mater, and the dura mater. The latter is the thickest and outermost of the three membrane layers; it contains the most collagen, and it is derived from the mesoderm the middle germ layer or the primary layer of the cells formed in embryogenic development via epigenetic effects induced by developmental cues, in the early embryo. Also there are the two parietal bones and the two temporal bones, which are a part of the dorsal cavity located on the posterior of the body. The occipital bone found in the rear of the skull is thicker to limit fractures caused by blows to the back of the head. The eight bones are blended together to form the cranial cavity. The pituitary gland is also found in the make up of the cranial cavity. It plays a major role in the body, creating and secreting many bodily hormones. The gland secretes different fluids that are important for the body to function. The body's temperature, physical, and sexual functions are regulated by this gland. One of the major glands are controlled through this cavity. The cerebrum is the most anterior part of the brain, located in the top half of the skull, consisting of two hemispheres separated by a fissure and connected by the corpus callosum. It is responsible for integrating complex sensory and neural functions, and subsequently initiating and coordinating voluntary activity in the body. The cortex is the outer layer of the cerebrum, composed of folded grey matter. Its neuron cell bodies, dendrites, synapses, axons, and axon terminals play a crucial role in consciousness. The two hemispheres are divided into four lobes, distinct sections of the organ: the frontal lobe, parietal lobe, temporal lobe, and occipital lobe. Our understanding of the specific functions of the cerebral cortex are based on the theories of localisation and lateralisation. Localisation is the theory that specific areas of the brain are associated with/responsible for particular physical and psychological functions. Lateralisation is the theory that one hemisphere is dominant over the other/responsible for particular physical and psychological functions. The meninges are the three membranes that line the skull and vertebral canal, and enclose the brain and spinal cord. The Cerebrospinal Fluid serves a vital function in the cerebral autoregulation of cerebral blood flow. Cerebrospinal Fluid occupies the subarachnoid space and the ventricular system around and inside the brain and spinal cord.
Функция
Бас сүйек қуысын басқаруға жауапты он екі бас сүйекті жүйке бар. Бұл жүйкелер иіс сезу, дәмді тану, есту және көру сияқты қажетті сезімдік ақпаратты қамтамасыз етеді. Ұйқы және шайнау қабілеті де бас сүйек қуысының басқаратын функцияларының бірі болып табылады. Бас сүйек қуысының барлық осы функцияларды орындауы үшін, осы жүйелерді басқаратын мүшелері болуы керек. Бас сүйек қуысы миды, ми қабығын және ми-жұлын сұйықтығын қамтиды. Мидың негізгі қызметі – дененің қалған бөлігіне ақпарат жеткізу және оның толыққанды жұмыс істеуіне көмектесу. Ол беттен аяқтарға дейінгі бас сүйекті жүйкелердің бір бөлігін қамтамасыз етеді, сондай-ақ ағзаның маңызды денелік функцияларын орындауға көмектеседі. Бас сүйек қуысы сегіз бас сүйектен тұрады және олардың барлығы бірігіп осы аймақты құрайды. Бұл қуыста орналасқан без – гипофиз, ол дененің әртүрлі бөліктерінің жұмыс істеуі үшін қажетті әртүрлі сұйықтықтарды бөліп шығарады. Дене температурасы, дене өсімі және жыныстық функциялар сияқты көптеген нәрселер осы бездің реттеуімен жүзеге асырылады. Гипофиз безі сондай-ақ қалқанша безін де басқарады. Бас сүйек қуысында омыртқа және бас сүйекті жүйкелер орналасқан. Бас сүйекті жүйкелер дәмді тану, иіс сезу, көру және есту қабілетіне қажетті сезімдік ақпаратты сақтау үшін жауапты. Ал омыртқа жүйкелері сезімдік және қозғалыс сигналдарын қабылдауға мүмкіндік береді, бұл қолдар мен аяқтардың қалыпты сезінуіне және жұмыс істеуіне жағдай жасайды.
There are twelve cranial nerves that are responsible for controlling the cranial cavity. These nerves are responsible for providing necessary sensory information for things such as smell, taste, hearing, and sight. The ability to sleep and chew is also a part of one of the things the cranial cavities in charge of. In order for the cranial cavity to be able to do all these functions it has to have the organs to be able to control those systems. The cranial cavity houses the Brain, Meninges, and the Cerebrospinal Fluid. The primary function of the brain is supplying information to the rest of the body and to help it function as whole. It helps supply some of the cranial nerves from the face to the feet and also to help get the body performing critical bodily functions. The cranial cavity includes eight cranial bones and they are collectively combined to form this area. A gland that is found in this cavity is called the pituitary gland which secretes different fluids that are necessary for different parts of the body to function. There are many things that are regulated by this gland such as body temperature, physical growth, and sexual functions. The pituitary gland also controls the thyroid gland. The cranial cavity has a variety of spinal and cranial nerves residing in it. The cranial nerves are responsible for storing sensory information needed for taste, smell, sight and the ability to hear. The spinal nerves allow for the sensory and motor signals to be received, which provide a normal feeling and function for the arms and legs.
Клиникалық маңызы
Егер ми бас сүйегінің ішкі жағына соққы тисе, жеңіл ми жарақаты (конкуссия) болу қаупі бар. Бұл жарақат мидың жұмысын өзгертіп, есте сақтау қабілетінің жоғалтылуына, бас ауруына және/немесе құсуға себеп болуы мүмкін. Жеңіл ми жарақатынан кейін дірілден кейінгі синдром дамуы мүмкін. Бас сүйегі қуысында көптеген құрылымдар болғандықтан, бас жарақаты миға ауыр зақым келтіруі мүмкін. Сондықтан бас жарақатын алғаннан кейін медициналық көмек алу ұсынылады. Бас сүйегі қуысы ми жамықтарын, сондай-ақ басқа да қажетті органдарды қамтиды, ал осы мембраналар орталық нерв жүйесін қоршап тұрады. Егер инфекция пайда болса, онда қатерлі менингит ауруына шалдығу мүмкін, ол өлімге әкелуі мүмкін.
In the event that the brain strikes the inside of the skull, there is a risk of a minor traumatic brain injury (concussion). This type of injury can alter brain function, cause memory loss, headaches and/or nausea. A minor traumatic brain injury can be followed by post concussion syndrome. As there are a number of structures in the cranial cavity, a traumatic injury to the head can potentially cause major damage to the brain. This is why it is recommended to get medical attention following a head injury. The cranial cavity houses the meninges, as well as other necessary organs, and these membranes surround the central nervous system. If an infection forms, it can lead to a disease called meningitis which can be potentially fatal.