Кечика өзені: тарихы мен географиясы

Кіріспе

Мыңдаған жылдар бойы Каска Дена халқы қоныстанған Кечика аймағы 1800 жылдары тері саудагерлерімен зерттелді және Юкон алтын ашуларына қарайтын жолдардың бірі болды. Кечиканың қашық жатқан аймағына жету қиын болғандықтан, ол еуропалықтардың қоныстануы үшін тартымды болған жоқ. Бүгінде Кечика өзенінің бассейнінде көптеген ірі саябақтар мен қорғалатын аумақтар бар, олардың көпшілігі Кечика бассейнінің дерлік барлық бөлігін және бірнеше іргелес өзен жүйелерінің бөліктерін қамтитын Мусква-Кечика басқару аймағының басқаруында.

География

Кечика өзені Слокомб тауының оңтүстігінде Сифтон жотасында теңіз деңгейінен жоғары басталады. Ол солтүстікке қарай Сифтон асуындағы Рокки таулар ойысына қарай ағады, бұл Кечика және Фокс өзендерінің су жиналатын алаптары арасындағы шекараны белгілейді. Фокс өзені Trench бойымен оңтүстік-шығысқа қарай Финлей өзеніне құяды. Кечика Солтүстік-Батысқа қарай Рокки таулар ойысынан төмен ағып, Дюна За Кеих провинциялық паркі мен қорғалатын аймағынан өтеді, онда батыстан Жаба өзені, ал шығыстан Гатага өзені қосылады. Төмен ағыс бойында ол батыстан ең ірі саласы – Турнагейн өзенін, содан кейін де батыстан Қызыл өзенді қабылдайды. Қызыл өзенмен біріккеннен кейін Кечика солтүстік-шығысқа бұрылып, Файрсайд ауылының жанында Лиард өзеніне құяды. Бұл жер Юконның Уотсон көлінен оңтүстік-шығысқа қарай және Британдық Колумбияның Форт-Нельсон қаласынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Кечиканың су жиналатын алабы Британдық Колумбияның Стикин аймағы мен Солтүстік Рокис аймақтық муниципалитетін қамтиды. Басты Кечика өзені аңғары шығыста Мусква жоталарымен (Солтүстік Роки тауларының бөлігі) және батыста Сифтон, Тхудака және Кечика жоталарымен (барлығы үлкен Кассиар тауларының бөлігі) шектелген. 19 ғасырда Секани халқы тері саудасы кезінде тайпалардың аумақтық өзгерістері салдарынан Рокки таулар ойысына батысқа ығыстырылды. Секани тілінде бұл өзен Тах Чоу Гах деп аталады. Жолға Ескі Дэви атты, жартылай Секани болған пайғамбардың есімі берілген, ол жергілікті тайпалар мен еуропалық саяхатшылар арасындағы байланысшы ретінде танымал болды. Кечика өзенінің алабына алғаш жеткен еуропалық Хадсон шығанағы компаниясының (HBC) тері саудагері Сэмюэл Блэк болды. 1824 жылы ол Финлей өзеніне көтеріліп, Тынық мұхитына бағыт іздеді. Фокс өзенінің Финлей өзеніне құятын жерінде ол «солтүстікке қарай екі күндік сапардан басталатын және Лиард өзеніне солтүстікке қарай ағатын өзен бар» деп жазды. Аймақ минералдарға бай болғанымен, Кечика өзені бойында кен орындары ашылмады. 1800 жылдардағы тері аулаушылар мен алтын іздеушілер Кечика өзенін су тасқыны кезінде көп мөлшерде шөкір әкелетіндіктен «Бұзды өзен» немесе «Үлкен Бұзды өзен» деп атады. 1898 жылы Клондайк алтын асығы Альбертадан Юконға жол табуға қызығушылықты күшейтті. Солтүстік-Батыс атты полициясының инспекторы Дж.Д. Муди (NWMP) Эдмонтоннан (Альберта) келетін алтын іздеушілер үшін Кечика аңғарын ықтимал бағыт ретінде зерттеді. «Ескі Муди жолы» Клондайк алтын кен орындарына жетудің Викториядан басталатын теңіз жолдарымен салыстырғанда ең қиын жолдарының бірі саналды. Алайда, 1949 жылға дейін өзен «Үлкен Бұзды» деп аталатын. 1939 жылы Джон Огилви «Скук» Дэвидсон, Солтүстік Британдық Колумбияның жүк тасушысы және гиді, Кечика өзені аңғарында қоныстанды және Diamond J Ranch-ті құрды. Дэвидсон үштен астам жыл геологиялық және зерттеу экспедицияларын ұйымдастыруға, сондай-ақ аңшылық экспедицияларын басқаруға көмектесті. Ол 1940 жылдары Кечика-Лиард құйылысынан өткен Аляска тас жолының бағытын анықтауға көмектесті және құрылыс бригадаларына жабдықтарды тасымалдады. Кечиканың Лиард өзеніне құятын жері, соңғы өзендегі қайықтардан жабдықтар түсірілетін жері «Скук қонысы» деп аталды. 1970 жылы Дэвидсон өрт салдарынан ранчосы қирағаннан кейін Ванкуверге зейнетке шықты. Skooks Landing әлі күнге дейін аңшылар Кечика өзеніне, әсіресе қыркүйектегі бұғы маусымында бару үшін пайдаланады. Бассейннің солтүстік жартысында мускак жазықтары жиі кездеседі. Кечика және оның салаларының кең, ашық аңғарлары жануарларға толы: бұғы, карибу, тас қой, тау ешкісі, гризли аюы, қара аю, қасқыр және бұғы. Он бір қорғалатын аймақ, провинциялық парктер мен жабайы табиғат қорықтарын қамтиды, МКМА-ның 27 пайызын құрайды, ал қалғаны рұқсат етілген дамудың түрін және қарқындылығын реттейтін арнайы басқару аймақтарында орналасқан. Кечика өзенінің алабын қамтитын Дюна За Кеих провинциялық паркі мен қорғалатын аймағы алғаш рет 1970 жылдары ұсынылды.

The Kechika River begins more than above sea level in the Sifton Ranges about south of Mount Slocomb. It flows north to the Rocky Mountain Trench at Sifton Pass, which marks the divide between the drainage basins of the Kechika and the Fox River, which flows southeast along the Trench into the Finlay River. The Kechika turns northwest down the Rocky Mountain Trench and flows through Dune Za Keyih Provincial Park and Protected Area, where it receives the Frog River from the west and the Gataga River from the east. Further downstream, it receives its largest tributary, the Turnagain River, from the west, then the Red River also from the west. After the Red River confluence the Kechika turns to the northeast and flows into the Liard River near the unincorporated community of Fireside, about southeast of Watson Lake, Yukon and northwest of Fort Nelson, BC. The Kechika drainage basin includes about in BC's Stikine Region and Northern Rockies Regional Municipality. The main Kechika River valley sits between the Muskwa Ranges (part of the northern Rocky Mountains) to the east, and the Sifton, Thudaka and Kechika Ranges (all part of the greater Cassiar Mountains) to the west. In the 19th century, the Sekani people were displaced west into the Rocky Mountain Trench as a result of First Nation territorial changes during the fur trade. In the Sekani language the river is Tah Chow Gàh, The trail is named after Old Davie, a half Sekani prophet who became known as a liaison between local tribes and European explorers. The first white man to reach the Kechika River basin was Hudson's Bay Company (HBC) fur trader Samuel Black, who in 1824 ascended the Finlay River scouting northern BC for a route westward to the Pacific Ocean. At the confluence of the Fox River with the Finlay he noted "it heads at a pass two days' travel northward, whence a river flows northward into the Liard." Although the area is rich in minerals, no mines were ever developed along the Kechika River corridor. Fur trappers and prospectors of the 1800s often called the Kechika River the "Muddy River" or "Big Muddy River" due to the heavy silt loads the river brought down in floods. In 1898 the Klondike Gold Rush spurred interest in finding a route from Alberta to the Yukon. Inspector J. D. Moodie of the North West Mounted Police (NWMP) explored the Kechika valley as a potential route for prospectors traveling from Edmonton, Alberta. The "Old Moodie Trail" was considered one of the most difficult routes to the Klondike gold fields, compared to sea routes starting in Victoria, British Columbia and landing in northern BC or Alaska, and only a few prospectors successfully completed the trip. However, as late as 1949 the river was still colloquially known as "Big Muddy". In 1939, John Ogilvie "Skook" Davidson, a northern BC packer and guide, settled in the Kechika River valley and established Diamond J Ranch. For more than thirty years Davidson supported packing expeditions for geology and survey crews, as well as guiding hunting expeditions. Davidson helped scout the route for the Alaska Highway, which was built past the Kechika–Liard confluence in the 1940s, and helped transport supplies for construction crews. The confluence of the Kechika with the Liard, where supplies were offloaded from boats on the latter river, became known as Skook's Landing. In 1970, Davidson retired to Vancouver after a fire destroyed the ranch. Skooks Landing is still regularly used by hunters to access the Kechika River, particularly during the elk season in September. In addition, muskeg flats are common in the northern half of the basin. The wide, open valleys of the Kechika and its tributaries are home to an abundance of wildlife including moose, caribou, Stone sheep, mountain goat, grizzly bear, black bear, wolf and elk. Eleven protected areas, including provincial parks and wilderness, account for 27 percent of the M KMA while the remainder is in Special Management Areas that regulate the type and intensity of allowed development. Dune Za Keyih Provincial Park and Protected Area, which encompasses of the Kechika River basin, was first proposed in the 1970s

Демалыс

Өзен бойындағы демалыс шараларына аң аулау, жаяу серуендеу, атпен саяхаттау, қайықпен жүзу, жабайы жануарларды бақылау, балық аулау және үңгірлерді зерттеу кіреді. Кечика өзенінің бассейнінің көп бөлігі өте қиын өңір болып табылады, ең жақын жол – Аляска тас жолы, ол Кечика өзенінің сағасынан Лиард өзенінің ар жағында орналасқан. Жергілікті бірнеше жетекшілер мен тур операторлары аймақты аралап көруге тур ұйымдастырады. Ішкі аймаққа жету үшін гидроұшақтар немесе тікұшақтарды пайдалануға болады, әйтпесе жаяу немесе атпен жетуге бірнеше күн уақыт қажет. Кечика өзенін кейде сағасынан Дюна За Кеих паркіне дейін моторлы қайықпен жүзуге болады, бірақ көбінесе ағаш кептелістерінен өте алмайды. Кечика өзені аймағында саяхаттау үшін далалық жағдайларда тіршілік ету дағдылары маңызды, себебі мұнда дамыған жолдар, кемпингтер немесе елді мекендер жоқ. Каска тайпасы аймаққа демалысқа келуді жеңілдету үшін ескі Дэви жолын жақсартуды қарастырып жатыр.