Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыка жанры
Music genre
Грекияның дәстүрлі музыкасы (Greek: παραδοσιακή μουσική, "дәстүрлі музыка"; сондай-ақ δημοτικά τραγούδια, "халық әндері") Грекия, Кипр, Австралия, АҚШ және Еуропаның басқа да аймақтарында этникалық гректер орындайтын грек стильдерінің алуан түрлілігін қамтиды. Грекияның барлық жерінде ортақ болатын музыкадан өзге, Грекияның әр аймағы өзінің тарихы, дәстүрлері және мәдени ықпалдарына байланысты сол аймақтың өзінен пайда болған ерекше халық музыкасына ие.
Greek traditional music (Greek: παραδοσιακή μουσική, "traditional music"; also δημοτικά τραγούδια, "folk songs") includes a variety of Greek styles played by ethnic Greeks in Greece, Cyprus, Australia, the United States and other parts of Europe. Apart from the common music found generally in Greece, each region of Greece contains a distinct type of folk music that originated from the region due to their history, traditions and cultural influences.
Шолу
Грек халық музыкасы бастапқыда грек Демотико (немесе Демотико/Парадосиако) деп аталатын бір жанрдан тұрды. Бұл – Византия дәуірінен бастау алған материктік Грекия мен аралдардың дәстүрлі грек халық әндері мен музыкасы. 20 ғасырдың басында Кіші Азиядан келген грек босқындары арқылы Ребетико мен Лайконың (басқа халық музыкасы жанрлары) таралуына дейін бұл грек халқының жалғыз танымал музыкалық жанры болды. Бұл музыка стилі ежелгі және ортағасырлық грек дәуірінен дамып, бүгінге дейін орындалып келеді. Грек халық музыкасының сөздері көбінесе демотикалық (халық) поэзияға негізделген (әдетте анонимді авторлардың туындылары) және махаббат, неке, әзіл, өлім, табиғат, су, теңіз және дін сияқты танымал тақырыптарды қамтиды. Кейбір әндерлер Осман империясына, әсіресе бандит-көтерілісшілерге (клефттер деп аталады), Осман әскерлеріне (арматолои деп аталады), сондай-ақ түрлі соғыс қайраткерлері мен маңызды шайқастарға сілтеме жасайды. Пидикто әндері көбірек энергияға толы және секіру элементтерін қамтиды, ал Сирто әндері мен оларға сүйемелдейтін билер баяу және еркін ағынды болып келеді. Лира көбінесе мандолинаға ұқсас лаутомен (лаouto) бірге орындалады. Критте халық биінің бірегей тарихы бар, оған Пентозалис, Соста, Сиртос, Тризали, Катсабадианос, Чаниотикос, Сиганос, Пидихтос Ласситоу, Малевициотикос, Циниарис, Иерапетрикос және Лазиотикос сияқты жылдам билер кіреді.
Greek folk music originally, predominantly contained one genre, known as Greek Demotiko (or Demotic/Paradosiako). This refers to the traditional Greek popular songs and music of mainland Greece and islands, which date back to the Byzantine times. It was the sole popular musical genre of the Greek people until the spread of Rebetiko and Laiko (other genres of folk music) in the early 20th century, spread by the Greek refugees from Asia Minor. This style of music evolved from the ancient and the medieval Greek era and is still played today. The lyrics of Greek folk music are largely based on Demotic (folk) poetry (usually by anonymous lyricists) and consist of popular themes such as love, marriage, humor, death, nature, water, sea, and religion. Some lyrics make reference to the Ottoman Empire, in particular bandit insurgents (known as klephts), Ottoman soldiers (known as armatoloi), as well as various war figures and notable battles. Pidikto songs are more energetic and involve leaping, whilst the Syrto songs and accompanying dances are slower and more free flowing. The Lyra is often accompanied by the Lute (laouto) which resembles a mandolin. Crete has a unique history of folk dance tradition, which includes swift dances like Pentozalis, Sousta, Syrtos, Trizali, Katsabadianos, Chaniotikos, Siganos, Pidichtos Lasithou, Maleviziotikos, Tsiniaris, Ierapetrikos and Laziotikos.
Эгей теңізіндегі аралдар
Грекияның Эгей теңізіндегі аралдары Nisiótika (аралдық деген мағынада) әндерімен әйгілі. Бұл грек аралдарының халық әндерінің ерекшеліктері кең ауқымды. Дегенмен, олардың дыбыстық негізі әдетте діни емес Византиялық мәдениетке қатысты. Аралдардың шалғай орналасуы грек музыкасының аймақтық ерекшеліктермен дамуына жағдай жасады. Халық билеріне Баллос, Сиртос, Суста, Чиотикос, Калимниотикос, Ставротос, Лерикос, Камара, Миханикос, Трата, Панагия және Икариотикос кіреді. Эгей Цикладтарында скрипка Крит лирасынан, сондай-ақ кларнет, мандолина, сыбызғы, дульцимер және гитарадан жиі қолданылады. Додеканез аралдарының халық билеріне Трата, Баллос, Сиртос, Кремасти, Исс, Родос Сиртосы, Миханикос және Калимнос аралынан шыққан Калимникос кіреді.
The Aegean islands of Greece are known for their Nisiótika (meaning from the islands) songs. The characteristics of these Greek island folk songs vary widely. Although the basis of the sound is characteristically secular Byzantine. The relative isolation of the islands allowed the separate development of island specific Greek music. Folk dances include the Ballos, Syrtos, Sousta, Chiotikos, Kalymniotikos, Stavrotos, Lerikos, Kamara, Michanikos, Trata, Panagia and Ikariotikos. In the Aegean Cyclades, the violin is used more often than the Cretan lyra as well as the clarinet, mandolin, bagpipe, dulcimer and guitar. Dodecanese folk dances include the Trata, Ballos, Syrtos, Kremasti, Issos, Syrtos Rodou, Michanikos and Kalymnikos, which originates from the island of Kalymnos.
Эпир
Эпирде халық әндері пентатоникалық және полифониялық болып келеді, оларды ерлер де, әйелдер де орындайды. Бұл әндер көбінесе үш негізгі санатқа бөлінеді: біріншісі – Миролойия (қасіретті, азалы әндер), олар аспаптық сүйемелдеумен орындалады; екінші санат – Скарос, ал үшіншісі – Тис Тавлас (ішімдікке арналған әндер). Эпирдегі халық әндерінде лютня және кларнет (19-ғасырда лютняның орнын басып алған) сияқты аспаптар жиі қолданылады. Ансамбльдер билерге сүйемелдеу үшін скрипка мен дефи (шеңберлі барабан) да пайдаланады, көбінесе баяу және салмақты билер, мысалы, Цамикос, Кофтос, Фисуни, Ста Дио (4/4 темпі), Ста Триа (3/4 темпі), Загорисиос, Метсовитикос және Бератис, сондай-ақ Ай Георгис және Маниатикос. Әндерде клепттер туралы да айтылады. Мани аймағында да дәстүрлі "μοιρολόγια" Миролойия (азалы әндер) санаты бар, оларды әдетте Манидің қарт әйелдері орындайды.
In Epirus, folk songs are pentatonic and polyphonic, sung by both male and female singers. These songs often fall into three main categories including firstly, Mirolóyia (the mournful, lamenting songs) that are accompanied by instrumentals, which form the second category and are named Skáros and the third category is named Tis Távlas (songs played when drinking). Prominent instruments used in folk songs in Epirus, include the lute and the clarinet (largely replaced the Lute in the 19th century). Ensembles may also use the violin and defi (a rimmed drum) to accompany dances, mostly slow and heavy, like the Tsamikos, Koftos, Fisouni, Sta Dio (4/4 tempo), Sta Tria (3/4 tempo), Zagorisios, Metsovitikos and Beratis. Ai Georgis and Maniatikos. In the songs there are also references to the klephts. In Mani there also exists a traditional category of songs named the "μοιρολόγια" Mirolóyia (laments), typically sung by the old women of Mani.
Иония аралдары
Иония аралдары ешқашан толығымен Осман империясының бақылауында болған емес (тек Кефалония 1479-1481 және 1485-1500 жылдары Осман империясының бақылауында болды) және көбінесе венециялықтар тарапынан басып алынған. Бұл халық музыкасында көрініс береді. Мысалы, кантадес (καντάδες), романтикалық серенаданың бір түрі, стилі жағынан Венециялық және Македониялық рома (цыған) халқының Иония аралдарында болуын көрсетеді. Грек кантадаларын әдетте мандолина немесе гитарамен сүйемелдемемен үш еркек әнші орындайды. Халық билеріне: Цириготикос (Китирадан), Левантиникос (Закинфостан), Баллос, Сиртос, Ай Георгис, Керкираикос (Корфудан) жатады. Ең танымал әндер: "Kato Sto Yialo", "S'ena paporo mesa", "Apopse tin kithara mou".
The Ionian Islands were never completely under Ottoman control (only Kefalonia was under Ottoman control during 1479 1481 and 1485 1500) and were largely occupied by the Venetians. This is reflected in the folk music. For example Kantadhes (καντάδες), which are a form of romantic serenade, stylistically reflect the Venetian presence and Macedonian Romani (Gypsy) presence in the Ionian Islands. Greek Kantadhes are typically performed by three male singers accompanied by the mandolin or guitar. Folk dances include the Tsirigotikos (from Kythira), Levantinikos (from Zakynthos), Ballos, Syrtos, Ai Georgis, Kerkiraikos (from Corfu). Notable songs are "Kato Sto Yialo", "S'ena paporo mesa", "Apopse tin kithara mou".
Македония
Македониядағы халық билеріне Хасапико, Сиртаки, Левентикос, Зонарадико, Эндека Козанис, Станкена, Байдуска, Македоникос Антихристос және Капитан Лука жатады. Сондай-ақ, Македония күресі туралы айтатын халық әндері де бар, олар Балқан соғыстары кезінде македон халқының басынан өткен қиындықтарды сипаттайды және Грецияда пана іздеген босқындарға сілтеме жасайды. Әндер Каламатианос (Грекияда кең таралған), Тессаликос, Галаногалани, Кангели, Гайтанаки, Цамикос, Ста Триа, Карагуна және Бератис сияқты билерге қосымша сүйемелдейді. Дәстүрлі фракиялық билер көбінесе жылдам темпте орындалады және көбінесе шеңбер билері болып табылады, онда ерлер қатардың алдында билейді. Фракия музыкасында ешкі терісінен жасалған гайда, сондай-ақ кларнеттер де қолданылады. Фракиялық гайда, сонымен қатар Авлос деп те аталады, македондық немесе басқа болгар гайдаларынан өзгеше. Ол македондық гайдадан жоғарырақ дыбыстайды, бірақ болгар гайдасынан (немесе Дурадан) төмен.
Folk dances in Macedonia include the Hasapiko, Syrtaki, Leventikos, Zonaradiko, Endeka Kozanis, Stankena, Baidouska, Makedonikos Antikristos, and Kapitan Louka. There are also folk songs which make references to the Macedonian Struggle, describing the difficulties faced by Macedonian people during the Balkan wars and allude to those who became refugees and sought asylum in Greece. Songs accompany dances such as the Kalamatianos (popular universally in Greece), Thessalikos, Galanogalani, Kangeli, Gaitanaki, Tsamikos, Sta Tria, Karagouna and Beratis. Traditional Thracian dances are usually swift in tempo and are mostly circle dances in which the men dance at the front of the line. The Gaida, a goatskin bagpipe, is commonly used in Thracian music and clarinets are also used. The Thracian Gaida, also called Avlos, is different from the Macedonian or other Bulgarian bagpipes. It is more high in pitch than the Macedonian Gaida but less so than the Bulgarian gaida (or Dura).
Понт
Понт музыкасы Византия музыкасының және Кавказ аймағының музыкалық дәстүрлерінің элементтерін сақтайды. Понт музыкасындағы басты аспаптар – Византия дәуірінде пайда болған және Византия лирасымен, Крит лирасымен ұқсас лаз Кеменчесі немесе Понт лирасы. Сонымен қатар, Понттың батыс аймағында Кит скрипкасы мен Ребек сияқты басқа да ішекті аспаптар қолданылады.
Pontic music retains elements of the musical traditions of Byzantine music and the music from the region known as Caucasus. The primary instruments in Pontic music are a bowed instrument known as Kemençe of Laz or the Pontic Lyra, which originated in the Byzantine period and is similar to the Byzantine lyra and Cretan lyra. Other bowed musical instrument are also used, such as the Kit violin and Rebec, these are more popular in the Western region of Pontus.
Константинополь қаласы
Константинопольде халық әндерімен сүйемелденетін негізгі грек биі – Хасапикос. Ол орта ғасырларда Византия әскері қабылдаған қылыштармен жасалған әскери жаттығу ретінде пайда болған. Константинополь халық әндерінде Политики Лира мен Политико Лаоуто аспаптары жиі қолданылады. Хасапико кейіннен Сиртаки биінің негіздерінің біріне айналды және Грецияның көптеген аймақтарында Бузукимен биленеді.
The main Greek dance, for which folk songs are used as an accompaniment in Constantinople is the Hasapikos. It originated in the Middle Ages as a military exercise with swords, adopted by the Byzantine military. The use of Politiki Lyra and Politiko Laouto is common to the folk songs from Constantinople. The Hasapiko also later served as one of the bases for the Sirtaki and it is danced in mostly all areas of Greece, with the use of Bouzouki.
Кипр
Кипр – тәуелсіз мемлекет, қазіргі уақытта Кипр Республикасы мен Солтүстік Кипр Түрік Республикасы арасында даулы аймақ болып табылады. Кипр классикалық, халықтық және эстрадалық жанрларды қамтиды. Кипр халық музыкасы Грекия халық музыкасына ұқсас, және Сиртаки, Сиртос, Кипрлік Зейбекико және Антихристос сияқты билерді қамтиды. Кипр халық музыкасында әдетте лауто (лавуто) қолданылады, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан бері скрипка да пайдаланылады.
Cyprus is an independent country, currently contested between the Republic of Cyprus and the Turkish Republic of Northern Cyprus. Cyprus includes a variety of classical, folk and popular genres. Cypriot folk music is similar to the folk music of Greece and includes dances such as the Sirtaki, Syrtos, the Cypriot Zeibekiko and Antikristos. Cypriot folk music typically uses the Lute (Laouto) and since World War Two, the violin has been also used.