Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мұхаммед Аслам Ватенжар (1946 – 2000 ж.) – Ауғанстандық генерал және саясаткер. Ол 1978 жылғы Ауғанстан президенті Мұхаммед Дауд Ханды өлтірген төңкерісте маңызды рөл атқарды, осымен Сәуір революциясы басталды. Ватенжар кейіннен Кеңес Одағы қолдаған Ауғанстан Демократиялық Республикасының саяси бюро мүшесі болды.
Mohammad Aslam Watanjar (, 1946 – November 2000) was an Afghan general and politician. He played a significant role in the coup in 1978, that killed the Afghan President Mohammad Daoud Khan, starting the Saur Revolution. Watanjar later became a member of the politburo in the Soviet backed Democratic Republic of Afghanistan.
Ерте өмір
Пактиядағы Зурмуладан шыққан Андар Гилзай паштуны Аслам Ваттанжар 1967 жылы Кабулдағы әскери академияны бітірген соң Кеңес Одағында танк офицерінің курсын бітірді, ол Ауған армиясының 4-ші танк бригадасының құрамында болды.
An Andar Ghilzai Pashtun from Zurmula in Paktia, Aslam Watanjar trained as a tank officer in the Soviet Union following his graduation from the Military Academy in Kabul in 1967, being part of the Afghan Army’s 4th Tank Brigade.
Саур төңкерісі
1978 жылғы коммунистік төңкерісте Ватанжардың рөлі маңызды болды. Хафизулла Әминнің тапсырмасымен ол Пуле-Чархи маңындағы 4-ші және 15-ші танк бригадаларының танк күштерін Дауд ханның республикалық үкіметіне қарсы жорыққа шығарды. Полковник Аслам Ватанжар төңкеріс кезіндегі армияның жердегі бас қолбасшысы болды және оның әскерлері Кабул қаласын бақылауға алды. Әуе күштерінің эскадрильяларының командирі полковник Абдул Кадир де Арг президенттік сарайына ірі шабуыл жасады, оның нәтижесінде Мохаммед Дауд Хан қаза тапты. Президенттің және оның отбасының мәйіті шұңқырға жерленген кезде Ватанжар да сол жерде болды. Полковник Ватанжар сондай-ақ Радио Кабул арқылы пашту тілінде полковник Абдул Кадир басшылығымен Қарулы Күштердің Революциялық Кеңесі құрылғандығын хабарлады. Кеңестің негізгі қағидаларын жариялаған алғашқы мәлімдеме 27 сәуірдің кешкісін жарияланды, ол ислами, демократиялық және бейтарап идеалдарды қолдайтын беймәлімділік білдіретін мәлімдеме болды. Операцияны Әмин кешке дейін басқарды. 30 сәуірде РК бірқатар шешуші жарлықтардың біріншісін шығарды. Жарлықта әскери революциялық кеңес ресми түрде таратылды.
Watanjar's role in the communist coup of 1978 was important. Instructed by Hafizullah Amin, he initiated the march of tank forces from the 4th and 15th Tank Brigades near Pul e Charkhi against the Republican government of Daoud Khan. Colonel Aslam Watanjar was the Army commander on the ground during the Coup, and his troops gained control of Kabul. Colonel Abdul Qadir, the leader of the Air Force squadrons, also launched a major attack on the Arg Presidential Palace, in the course of which Mohammed Daoud Khan was killed. Watanjar was present when corpses of the president and his family were buried in a pit. Colonel Watanjar was also in charge of the announcement over Radio Kabul, in the Pashtu language, that a Revolutionary Council of the Armed Forces had been established, with Colonel Abdul Qadir at its head. The council's initial statement of principles, issued late in the evening of April 27, was a noncommittal affirmation of Islamic, democratic, and non aligned ideals. He was in charge of the operation until Amin took over from him in the evening. On April 30 the RC issued the first of a series of fateful decrees. The decree formally abolished the military's revolutionary council.
Халқи үкіметінің бір бөлігі
Төңкерістен кейін Ватанжар премьер-министрдің орынбасары және коммуникация министрі болып тағайындалды. Кейін ол Әминге қарсы қастандыққа басқалармен біріккенше, бірінен кейін бірі ішкі істер, қорғаныс және тағы да ішкі істер министрі болып қызмет етті. Герат көтерілісі Ауған үкіметінің ішкі билік күресінің жаңа кезеңін бастады. Әскери басшылықтың нашар жұмысы туралы айыптауларды сейілту үшін Тараки, ақыры Ватанжарға қорғаныс министрі лауазымын берді. Ватанжардың Қорғаныс министрлігіне тағайындалуы Әминнің әскердің сәтсіздігінен кейін болған осалдығын пайдалану болды. Алайда 1979 жылдың шілдесінде Әмин қорғаныс портфелін өз қолына алып, оны Таракидің жақтасы деп айыптап қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. Аслам Ватанжар Сарвари, Гулабзой және басқа халқилермен бірігіп, сол кездегі премьер-министр Хафизулла Әминге қарсы қастандық жасады. Газни провинциясынан шыққан Сарвариден басқалары Пактиядан еді. Олардың Пактиядан келген көптеген офицерлер әскерде ықпалды болды. Аминмен арасы суық түскенше, Сарвари Ақпарат департаментінің (АГСА) басшысы болса, қалғандары министрлер кабинетінде қызмет етті. Бұрын Әминнің жақын достары болған олар, кейіннен оған қарсы шығып, президент Нұр Мохаммед Таракитің жағына қосылды. Әмин оларды жеңген соң, олар Сарвари мен Гулабзойбен бірге Кеңес елшілігіне паналады.
Following the coup, Watanjar was appointed deputy prime minister and minister of communications. Later he served successively as minister of the interior, of defense, and again of the interior until he joined others in a plot against Amin. The Herat uprising also set off a new round in the Afghan regime's internal power struggle. To assuage charges of weak performance in the military leadership, Taraki finally granted Watanjar the position of Minister of Defense. Watanjar's move to take over the Defense Ministry was a demonstrable exploitation of Amin's vulnerability in the aftermath of the failings of the army. However, by July 1979, Amin took over the defense portfolio, replacing him on the grounds that he was a Taraki sympathizer. Aslam Watanjar joined forces with Sarwari, Gulabzoy and others Khalqis in a plot against then Prime Minister Hafizullah Amin. Except for Sarwari, who was from the province of Ghazni, the others were from Paktia. They had influence with the army, which was officered by a considerable number of persons from Paktia. Until their break with Amin, Sarwari was head of the Intelligence Department (AGSA), while the others were cabinet ministers. At first close friends of Amin, they later turned against him, siding with President Nur Mohammad Taraki in opposition to Amin. When Amin overcame them, they took refuge in the Soviet embassy along with Sarwari and Gulabzoy.
Парчами үкіметінің бір бөлігі
Кеңес Қызыл Армиясында Сарвари, Ватанжар және Гулябзойдың болуы офицерлердің басып кіруге жауап бермеуіне ықпал еткен болуы мүмкін. Олармен бірге ол кеңестік әскерлерге жетекші болды. Басып кіруден кейін ол орталық комитет пен Революциялық кеңестің мүшелігіне қабылданды және байланыс министрі болып тағайындалды. 1981 жылғы маусымда ол Политбюро құрамына енді. Кейін ол қорғаныс және ішкі істер министрі қызметтерін атқарды. Ол сондай-ақ байланыс министрі және басқарушы Политбюро мүшесі ретінде Байқоңырдағы ресми Ауғанстандық делегациясын басқарды. 1990 жылғы 6 наурызда генерал Ватанжар Танайдың төңкеріліс талпынысы кезінде Шахнаваз Танайдың танк батальонын тоқтатты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Ватанжарға президент Наджибулла төрт жұлдыздық шен берді, сондай-ақ ол қорғаныс министрі де болды. Кабулдың құлауы мен президент Наджибулла үкіметінің құлдырауынан кейін ол елден шығып кетті.
The presence in Soviet Red Army of Sarwari, Watanjar, and Gulabzoy might have influenced the officers not to respond the invasion. Along with them, he served as a guide for the Soviets. After the invasion he was promoted to membership in the central committee and the Revolutionary Council and was appointed Minister of Communications. In June 1981 he was added to the Politburo. Later he served successively as Minister of Defense and again of the Interior. He also headed the official Afghan delegation to Baikonur, in his position of communications minister and member of its ruling Politburo. On March 6, 1990, General Watanjar intercepted a tank battalion of Shahnawaz Tanai during Tanai's coup attempt, which eventually failed. Watanjar was awarded a four star rank by President Najibullah and he also became Secretary of Defense. After the fall of Kabul and the collapse of President Najibullah's government, he left the country.
Кейінгі өмір және өлім
2000 жылы 24 қарашада Ватанжар Украинаның Одеса қаласында эмиграцияда болып, рактан қайтыс болды. Оның жасы 56-ға толған еді.
On 24 November 2000, Watanjar died of cancer while in exile, in the Ukrainian city of Odesa. He was 56.