Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бронхопульмонарлық дисплазия (БПД; нәрестелік созылмалы өкпе ауруы спектрінің бөлігі) – мерзімінен бұрын туған нәрестелерге әсер ететін созылмалы өкпе ауруы. Қосымша оттегімен емдеуді қажет ететін немесе ұзақ мерзімді оттегіге тәуелді болатын ерте туған нәрестелерде қауіп жоғары. Бар болған альвеолалар қалыпты жұмыс істеу үшін жеткілікті деңгейде жетілмейді. Сондай-ақ, төмен салмақты нәрестелерде (ТНС) және тыныс алу синдромын емдеу үшін ұзаққа созылған жасанды тыныс алуға (механикалық желдету) жататын нәрестелерде жиі кездеседі. Бұл ауру маңызды аурушаңдық пен өлім-жітімге әкеледі. Бронхопульмонарлық дисплазияның анықтамасы, негізінен, халық құрамының өзгеруіне байланысты, атап айтқанда, ерте жүктілік мерзімінде аман қалғандардың көбеюіне және жаңа туған нәрестелерді күтіп ұстаудың жақсаруына, соның ішінде серфактанттар, жүктілік кезеңіндегі глюкокортикоидтар терапиясы және аз агрессивті механикалық желдетуге байланысты дамиды. Қазіргі уақытта бронхопульмонарлық дисплазияның сипаттамасы оның ауырлық дәрежесін жеңіл, орташа және ауыр деп жіктеуді қамтиды. Бұл нәрестенің жетілуіне, өсуіне және аурудың жалпы ауырлығына сәйкес келеді. Жаңа жүйе өкпе ауруының түбінде жатқан себебін және оның ауырлық деңгейін жақсырақ сипаттайды. "Бронхопульмонарлық дисплазия" термині алғаш рет 1967 жылы [Уильям] Нортуэй және авторлар тобы тарапынан механикалық желдетуді қажет ететін ерте туған нәрестелерде баротравма мен оттегінің зиянды әсерінен туындаған өкпе зақымдануының созылмалы түрін сипаттау үшін қолданылған.
Bronchopulmonary dysplasia (BPD; part of the spectrum of chronic lung disease of infancy) is a chronic lung disease which affects premature infants. Premature (preterm) infants who require treatment with supplemental oxygen or require long term oxygen are at a higher risk. The alveoli that are present tend to not be mature enough to function normally. It is also more common in infants with low birth weight (LBW) and those who receive prolonged mechanical ventilation to treat respiratory distress syndrome. It results in significant morbidity and mortality. The definition of bronchopulmonary dysplasia has continued to evolve primarily due to changes in the population, such as more survivors at earlier gestational ages, and improved neonatal management including surfactant, antenatal glucocorticoid therapy, and less aggressive mechanical ventilation. Currently the description of bronchopulmonary dysplasia includes the grading of its severity into mild, moderate and severe. This correlates with the infant's maturity, growth and overall severity of illness. The new system offers a better description of underlying pulmonary disease and its severity. "The term 'bronchopulmonary dysplasia' was first used by [William] Northway et al. in 1967 to describe a chronic form of injury to the lungs caused by barotrauma and oxygen injury in preterm infants requiring mechanical ventilation."
Себеп
Ерте туған нәрестелерге ұзақ уақыт бойына жоғары мөлшерде оттегі беру некротизациялық бронхиолитке және альвеолалық септалардың зақымдануына, сондай-ақ қабыну мен таңшалуға алып келеді. Бұл гипоксимияға себеп болады. Бүгінде, серфактантты терапияның, жоғары жиілікті желдетудің және оттегімен толықтырудың арқасында бронхопульмонарлық дисплазиясы (БПД) бар нәрестелер некротизациялық бронхиолит немесе альвеолалық септалық фиброзсыз әлдеқайда жеңіл зақымдануды бастан кешіреді. Оның орнына, көбінесе біркелкі кеңейген акцинус, жұқа альвеолалық септалар және аздаған немесе мүлдем интерстициалдық фиброз байқалады. Бұл көбінесе туғаннан кейін алғашқы төрт апта ішінде дамиды. Қазір бронхопульмонарлық дисплазияның зақымдануға жауап ретінде жараның бұрыс жазылуынан туындайтыны белгілі болды; ол Wnt/бета-катенин жолының өзгеруімен байланысты.
Prolonged high oxygen delivery in premature infants causes necrotizing bronchiolitis and alveolar septal injury, with inflammation and scarring. This results in hypoxemia. Today, with the advent of surfactant therapy and high frequency ventilation and oxygen supplementation, infants with BPD experience much milder injury without necrotizing bronchiolitis or alveolar septal fibrosis. Instead, there are usually uniformly dilated acini with thin alveolar septa and little or no interstitial fibrosis. It develops most commonly in the first four weeks after birth. Bronchopulmonary dysplasia is now known to be due to abnormal wound healing in response to injury; it has been linked to alterations in the Wnt/beta catenin pathway.
Менеджмент
Бронхопульмонарлық дисплазиясы бар нәрестелер көбінесе газ алмасу жүретін альвеолалардағы сұйықтықты азайтатын диуретиктермен және тыныс жолдарының бұлшық еттерін босаңсытатын бронходилататорлармен емделеді. Бронхопульмонарлық дисплазияны жеңілдету үшін кофеин де жиі қолданылатын ем болып табылады, ол қабынуды азайтып, өкпе көлемін арттырады, соның арқасында экстубацияның сәттілігі жақсарып, механикалық желдетудің мерзімі қысқарады. Бұл балалардың тыныс жолдарында инфекцияға шағу қаупі жоғары болғандықтан, вирусқа қарсы иммундау маңызды.
Infants with bronchopulmonary dysplasia are often treated with diuretics that decrease fluid in the alveoli where gas exchange occurs and bronchodilators that relax the airway muscles to facilitate breathing. To alleviate bronchopulmonary dysplasia, caffeine is another commonly used treatment that reduces inflammation and increases lung volume thereby improving extubation success and decreasing the duration of mechanical ventilation. Viral immunization is important for these children who have a higher risk of infections in the respiratory tract.
Кортикостероидпен емдеу
Жеті күннен кіші нәрестелерге стероидтар (жүйелік кортикостероидтармен емдеу) беру бронхопульмонарлық дисплазияның алдын алуға көмектеседі деген деректер бар. Бұл емдеу нейробиологиялық салдарларды (церебральды паралич) және асқазан-ішек перфорациясының тәуекелін арттырады. Алайда, бұл емдеу церебральды паралич тәуекелін арттырмайды деген мәліметтер де бар, бірақ бұл емнің тәуекелін толық түсіну үшін нейробиологиялық даму нәтижелерін зерттейтін ұзақ мерзімді зерттеулер қажет.
There is evidence that steroids (systemic corticosteroid treatment) given to babies less than seven days old can prevent bronchopulmonary dysplasia. This treatment increases the risk of neurodevelopmental sequelae (cerebral palsy) and gastrointestinal perforation. There is some evidence that this treatment does not increase the risk of cerebral palsy, however, long term studies considering the neurodevelopmental outcomes is needed to further understand the risk of this treatment option.
Басқа
Оттегі деңгейі айтарлықтай төмен болған жағдайда үйде оттегімен емдеу ұсынылады. Гиперкарбия (қандағы көмірқышқыл газының артық болуы) бронхопульмонарлық дисплазияның дамуына себеп болуы мүмкін. Жанадан туған нәрестелерде көмірқышқыл газының деңгейін бақылау, оның тым жоғары немесе тым төмен (гипокарбия) болмауын қамтамасыз ету, жансақтау бөліміндегі нәрестелердің жағдайын жақсарту үшін маңызды. Көмірқышқыл газын қан талдау арқылы (артериялық қан газы), дем шығару арқылы және тері арқылы үздіксіз, аз инвазивті құрылғымен өлшеуге болады.
Oxygen therapy at home is recommended in those with significant low oxygen levels. Hypercarbia (too much carbon dioxide in the blood) may contribute to the development of bronchopulmonary dysplasia. Monitoring the level of carbon dioxide in neonatal infants to ensure that the level is not too high or too low (hypocarbia) is important for improving outcomes for neonates in intensive care. Carbon dioxide can be monitored by taking a blood sample (arterial blood gas), through the breath (exhalation), and it can be measured continuously through the skin by using a minimally invasive transcutaneous device.
Эпидемиология
БПД деңгейі әр мекемеде әртүрлі болуы мүмкін, бұл жаңа туған балалардың тәуекел факторларына, күтім шараларына (мысалы, қанағаттанарлық оттегімен тою деңгейіне) және БПД-нің клиникалық анықтамаларындағы айырмашылықтарға байланысты болуы мүмкін.
The rate of BPD varies among institutions, which may reflect neonatal risk factors, care practices (e. g., target levels for acceptable oxygen saturation), and differences in the clinical definitions of BPD.
Ұзақ мерзімді
Ересектерде астмаға ұқсас белгілер болуы мүмкін және обструктивті өкпе ауруы даму қаупі жоғары. Ересектердегі фенотиптер "көбінесе астмаға ұқсас, эмфиземалық немесе өкпе гипертензиясына сәйкес" деп жіктеледі.
Adult survivors may have asthma like symptoms and have a higher risk of developing obstructive lung disease. Phenotypes in adult survivors have been "broadly categorized as predominantly asthma like, emphysematous, or consistent with pulmonary hypertension."