Испан Ренессансы: 15-16 ғасырлардағы мәдени өркендеу

Кіріспе

15-16 ғасырларда Пиреней түбегіндегі мәдени және қоғамдық қозғалыс – 15-16 ғасырлардағы испандық Ренессансы.

Испандық Ренессанс – бұл Испаниядағы қозғалыс, ол 14 ғасырда Италияда пайда болған итальяндық Ренессанстың ықпалымен туды және 15-16 ғасырларда Испанияға тарады. Өнер, әдебиет, цитаталар және ғылым салаларындағы бұл жаңа бағыт классикалық антикалық грек-рим дәстүрінен шабыттанды және 1492 жылы болған бірнеше оқиғаның нәтижесінде күшті серпін алды:

Иберия түбегіндегі соңғы исламдық билік аймағы – Гранаданың жаулануымен, сондай-ақ мыңдаған мұсылман және еврейлердің қуғынға ұшырауымен біріккен христиан мемлекетінің құрылуы, Батыс жарты шардың, яғни Американың ресми түрде ашылуы, және Антонио де Небрияның «Грамматика» атты еңбектері – еуропа тілінің алғашқы грамматикасының жарыққа шығуы.

Тарихи негіздер

Испаниядағы Ренессанстың бастауы католик монархтарының монархиясының тарихи-саяси өмірімен тығыз байланысты. Оның тұлғалары – күшті және тәуелсіз дворяндықтың үстінен әлсіз монархтың феодалдық жүйесін сақтаған ортағасырлық көзқарастардан алғаш бас тарғандар. Католик монархтары жаңа мемлекеттің күштерін біріктіріп, билікті нығайту үшін ақсүйектердің маңызды отбасыларымен одақтасты. Осы отбасылардың бірі – Мендосалар, жаңа стильді өз руының айрықша белгісі ретінде, сондай-ақ монархияны қолдаудың символы ретінде пайдаланды. Бірте-бірте жаңа эстетика сарайдың қалған бөлігіне және дін қызметкерлеріне енгізіліп, Гранаданың құлай жатқан корольдігінің нәсір өнері, Кастилияның жоғары және жеке готикалық королевасы, сондай-ақ сарай мен шіркеудің ресми суреттеріндегі фламандтық бейімділіктер сияқты таза ибериялық стильдермен үйлесті. Элементтерді сіңіру ортодоксалды Ренессанстың жеке түсіндіруіне жол ашты, ол Платереск деп аталды. Сондықтан Италиядан екінші деңгейдегі суретшілер шақырылды, шәкірттер итальяндық шеберханаларға жіберілді, олар суреттер, архитектуралық жоспарлар, кітаптар мен гравюралар, картиналар және т.б. әкелді, олардың портреттері, сюжеттері мен композициясы көшірілді. Король Карл I жаңа өнерге ынталы болды, парадоксалды түрде ол «ескі стиль» деп аталды, ол классикалық антикалық дәуірге қайта оралуды білдірді. Оның тікелей демеушілігі арқасында испандық Ренессанстың ерекше және бірегей стиліндегі ең көрнекті туындылар жасалды: Алмазан де Коваррубиастың демеушілігі, Тицианға тапсырыс бергені, ол Испанияға көшіп келуге ешқашан келіспеді. Сарай ортасынан алыс, Педро Берругете, Хуан де Хуан, Паоло да Сан Леокадио, оның ішінде Кабальеро де Монтесаның нәзік Мадоннасы, Яньес де ла Алмазан және Жерардо де лос Льянос сияқты дарынды суретшілер жұмыс істеді. Испан Ренессансының картиналары көбінесе маймен салынды. Олар перспектива заңдарына сәйкес келетін интерьерлерді шынайы бейнелейді, бірақ адамдарға ерекше мән берілмейді. Суреттердің барлығы бірдей өлшемде және анатомиялық тұрғыдан дұрыс болып кескенделеді. Түстер мен көлеңкелер итальяндық мектептің талаптарына сәйкес тональды диапазонда қолданылады. Италия стилін күшейту үшін, сонымен қатар, одан тікелей көшірілген элементтер қосылады, мысалы, канделиерлер (жасылдан жасалған және купидон бейнеленген жиектер, суреттердің шекарасын безендіреді) немесе пейзаждағы римдік қираған орындар, тіпті Христианның өмірінен алынған көріністерде де.

The beginning of the Renaissance in Spain is closely linked to the historical political life of the monarchy of the Catholic Monarchs. Its figures are the first to leave the medieval approaches that secured a feudal scheme of weak monarch over a powerful and restless nobility. The Catholic Monarchs unite the forces of the incipient state and ally with the principal families of the nobility to maintain their power. One of these families, the Mendoza, use the new style like distinction of its clan and, by extension, of the protection of the monarchy. Little by little, the novel esthetic was introduced into the rest of the court and the clergy, mixing with purely Iberian styles, like the Nasrid art of the dying kingdom of Granada, the exalted and personal Gothic Castilian queen, and the Flemish tendencies in the official painting of the court and the Church. The assimilation of elements gave way to a personal interpretation of the orthodox Renaissance, which came to be called Plateresque. Therefore, secondary artists were brought in from Italy, apprentices were sent to the Italian shops, they brought designs, architectural plans, books and engravings, paintings, etc., of which portraits, themes and composition were copied. King Charles I was more predisposed to the new art, paradoxically called the old way, remitted to the Classical antiquity. His direct patronage achieved some of the most beautiful works of the special and unique Spanish Renaissance style: the patronage of Almazan de Covarrubias, his commissions for Titian, who never agreed to relocate to Spain. Painters of great quality were, far from the courtier nucleus, Pedro Berruguete, Juan de Juanes, Paolo da San Leocadio, of whom the delicate Virgin of the Caballero de Montesa is highlighted, Yáñez de la Almazan and Gerardo de los Llanos. The painting of the Spanish Renaissance is normally completed in oil. It realizes interiors perfectly subject to the laws of perspective, without over emphasis of the people. The figures are all of the same size and anatomically correct. The colors and the shading are applied in tonal ranges, according to the Italian teachings. To accentuate the Italian style, in addition, it is common to add elements directly copied from it, like the adornments a candelieri (borders of vegetables and cupids that surround the frames), or Roman ruins in the countrysides, including in scenes of the life of Christ.