Кіріспе

Қой тұқымы

Хэмпшир Даун немесе Хэмпшир – британдық қой тұқымы. Ол шамамен 1829 жылы Саутдаун қойларын Ескі Хэмпшир тұқымы, Уилтшир Хорн және Беркшир Нотт қойларымен будандастыру нәтижесінде пайда болған. Бұл қойлардың барлығы мүйізді, ақ бетті болған және Хэмпшир Даунз деп аталатын ашық, өңделмеген, төбелі аймаққа тән болған. Хэмпшир Даун көбінесе соңғы әке ретінде қолданылады.

Тарих

Джон Твинэм, Хэмпшир фермері, 1829 жыл шамасында Хэмпшир отарын Котсвольд қошқарларымен будандастырды. Нәтижесінде алынған жартылай асыл қошқарлар ықшам және мықты денелі болды, және 1835 жылдан бастап Ұлыбританиядағы алғашқы танылған тұқымдық Хэмпшир Даун үйірлерінің алты немесе одан да көп санына сатылды. XIX ғасырдың соңында Даунтон ауыл шаруашылығы колледжінде маңызды үйір сақталды. Саутдаун қойларының ұзын, қоңыр немесе қара түсті аяқтары болды, олар ерте пісіп, ең жақсы қой еті мен сапалы орташа жүн берді. Алғашқы Хэмпширлері үлкен, қалың, бірақ мықтырақ, пісіуі баяу, еті нашар, ал жүні ұзын, бірақ қалың болды. Саутдаун өзінің ерекше қасиеттерін басқа қой түрлері арқылы ұрпақтарына жеткізу қабілетімен әрқашан ерекшеленді, сондықтан ол тез арада Хэмпшир ұрпақтарына өз ерекшеліктерін сіңірді. Алғашқы тұқымның мүйіздері жоғалып кетті, беті мен аяқтары қараңғырланды, денесі тығыз, сүйектері кішіреу, арқасы кеңірек және түзу, аяқтары қысқа, еті мен жүнінің сапасы жақсарды, ал бұрынғы тұқымның жоғары мықтылығы мен үлкендігі, сондай-ақ үлкен басы мен римдік мұрны сақталды. 1890 жылдардағы Хэмпширлер ерте пісіп, тез майланды. Олар 6-7 фунт жүн қырқып, иіруге жарамды, ол Саутдаун жүннен ұзын, бірақ нашар болды. Нәтижесінде алынған қой еті майлы және арық, сондай-ақ шырынды және дәмді болды; тоқтылар үлкен болды және көбінесе ерте туып, нарыққа сату үшін өсірілді. Шындығында, Хэмпширді Саутдауннан сәл ірі, қалың және мықтырақ деп санауға болады. Бұл тұқым кейде Котсвольдпен будандастырылды, нәтижесінде таза Котсвольдке қарағанда шұжық өндірушілерге құндырақ жүн алынды. Саутдауннан басқа, Хэмпширдің құрамында Котсвольд қаны да бар. 18-шы ғасырда бұл тұқым АҚШ-қа көп мөлшерде әкелінді, бірақ Саутдаун және басқа ағылшын тұқымдары сияқты танымал болмады.