Кіріспе
Қуырылған қамыр шаршасы. Бунуэло (buˈɲwelo, сондай-ақ boñuelo, bimuelo, birmuelo, bermuelo, bumuelo, burmuelo немесе bonuelo деп те аталады) – Испанияда, Латын Америкасында және испандықтармен тарихи байланысы бар аймақтарда, Оңтүстік-Батыс Еуропа, Балқан, Анатолия, Азияның және Солтүстік Африканың басқа да бөліктерінде кездесетін қуырылған қамырдан жасалған тәтті. Бунуэло дәстүрлі түрде Рождествода дайындалады. Оның ішіне толтырма немесе үстіне жабын салынады. Мексикалық асүйінде пилончильодан жасалған сироппен бірге беріледі. Бунуэлоны алғаш рет Испанияның мориско халқы жеген. Олар көбінесе қарапайым, бидай ұнынан жасалған ашытқылы қамырдан тұрады, оған анис қосылып дәмділенеді, қамыр жұқалап жайылып, кесіледі немесе жеке бөліктерге бөлінеді, содан кейін қуырылып, тәтті жабынмен аяқталады. Бунуэлоның ішіне түрлі тәтті немесе тұзды толтырмалар салынуы мүмкін. Олар шар немесе дискі тәрізді болуы мүмкін. Латын Америкасында бунуэло сәттілік символы саналады.
A buñuelo (buˈɲwelo, alternatively called boñuelo, bimuelo, birmuelo, bermuelo, bumuelo, burmuelo, or bonuelo, is a fried dough fritter found in Spain, Latin America, and other regions with a historical connection to Spaniards, including Southwest Europe, the Balkans, Anatolia, and other parts of Asia and North Africa. Buñuelos are traditionally prepared at Christmas. It will usually have a filling or a topping. In Mexican cuisine, it is often served with a syrup made with piloncillo. Buñuelos are first known to have been consumed among Spain's Morisco population. They typically consist of a simple, wheat based yeast dough, often flavored with anise, that is thinly rolled, cut or shaped into individual pieces, then fried and finished off with a sweet topping. Buñuelos may be filled with a variety of things, sweet or savory. They can be round in ball shapes or disc shaped. In Latin America, buñuelos are seen as a symbol of good luck.
Этимология
"Буñуэло" және испан тіліндегі сөздің барлық басқа түрлері көне испан тіліндегі боño немесе bonno сөзінен туындайды, ол өзі германдық готика тілінен (buggjō, "дөңгелек кесек") және түптеп келгенде прото-үнді-еуропа тілінен ("қалың, тығыз, майлы") шыққан. Бегнет – француз тағамдарының буñуэлоға ұқсас қамырдан жасалған қуырылған тағамы. Бегнет француз тілі арқылы ағылшын тіліне қабылданған. Басқа туысқан сөздер: көне жоғарғы неміс тіліндегі bungo ("ісіну, түйір"), неміс тіліндегі bunge, голланд тіліндегі bonk ("кесек, жиын"), галл тіліндегі bunia, шотланд гаэль тіліндегі bonnach ("торт, печенье").
Тарих
Қамырдан жасалған қуырылған нан Жерорта теңізі асханасында Ежелгі Катонның еңбегінен белгілі, ол өзінің "De Agri Cultura" кітабында "баллон" деген атаумен рецепт жазған, бұл б.з.б. II ғасырда жазылған. Сол рецепт бойынша ұн мен ірімшік шарлары қуырылып, бал мен мак тұқымынан жасалған қоспамен берілген. Римдіктерден кейін буэнуэлосты тұтынған қоғам – маврлар. Оның азаматтары, қарапайым жандар, Иберия түбегінің оңтүстік аймақтарында тұрып, төменгі деңгейдегі жұмыстар атқарған, сонымен қатар буэнуэло сатушылары болып та жұмыс істеген. Севилья мен Гранадада балға малынған буэнуэлолар әдеттегі десерт болған. XIX ғасырда Калифорниядағы "паста де фрейр" (қуыруға арналған қамыр) деп сипатталған рецепт ұн, су, қант, май және апельсин гүлінің суы қоспасына көпірген жұмыртқа ақшығын қосып дайындалады. Бұл алма немесе басқа жемістерді қуыру үшін қамыр ретінде қолданылады. "Суспирос де монахтар" (монахтардың демі) деп аталатын нұсқасында май мен жұмыртқа сарысы бар. Valparaiso буэнуэлолары жаңғақ және шери немесе мараскино хошқыланған қарапайым сироппен безендіріледі.
Өңірлік бейімделулер
Испанияда буньюэло – көптеген автономиялық қауымдастықтарда және әсіресе олардың аймақтық мерекелерінде кездесетін десерт және шағын тағам. Әр аймақтың өзіндік ингредиенттері мен дәстүрі бар. Ең танымалдарының бірі – буñuelo de viento («жел буñuelo»), бір түрі қуырылған тәтті нан. Каталонияда олар көбінесе Ұлы ораза кезінде жейді. Ең танымалдары – жел буньюэлосы, кремді және Бруниолс де л’Эмпорда. Оларды әдетте тамақтан кейін кофемен бірге немесе шай ішуге жейді. Испанияның кейбір аймақтарында буньюэлоға чуррос бәсекелес, олар буньюэломен байланысты мерекелерде жиі кездеседі. Ал Каталонияда чурросты көбінесе туристер жейді, ал жергілікті тұрғындар xuixos немесе chuchos-ты чуррерияларда, немесе буньюэлоны түрлі пішімдерде нан пісіретін орындарда немесе үйде дайындап жейді. Валенсияда олардың көп бөлігі Фаллас де Валенсия сияқты мерекелерде, қабақтан жасалған буньюэлолар пісіріледі. Балеар аралдарында жыл бойы әртүрлі мерекелерге арналған тәтті қуырылған нан бар (Las Vírgenes, Todos los Santos, Ұлы ораза және т.б.), ал олардың құрамында картоп немесе тәтті картоп, Махон ірімшігі, құрғақ өрік сияқты ингредиенттер болуы мүмкін. Мадрид пен Андалусияда оларды Әулиелер мерекесінде жиі жейді, сол кезде әйелдер оларды үйде дайындап, көршілеріне сатады немесе сыйлайды, әсіресе ауылдарда. Колумбияда олар кішкентай ақ ірімшікпен және қамырдан жасалған шарлар пісіріледі, содан кейін алтын түске дейін қуырылады. Бидайдың орнына маска және жүгері ұны қолданылады. Бұл Рождествоның дәстүрлі тағамы, натильяс және манжар бланкомен бірге беріледі. Кубада олар дәстүрлі түрде сегіздік пішініне келтіріліп, анис карамэлімен жабылады. Қамырдың құрамында маска және маланга болады. Доминикан Республикасында буньюэло касавадан (юка) және жұмыртқадан жасалған қамырдан шарлар пісіріледі, содан кейін олар қант сиропымен жабылады, көбінесе судың орнына кокос сүті қолданылады. Никарагуада буньюэло касавадан, жұмыртқадан және ақ ірімшіктен жасалады. Шарлар пішінді орап, майда қуырылады. Олар қант, су, корица және гвоздикадан жасалған сироппен бірге беріледі. Оларды жыл бойы жеуге болады, мерекелерде берілетін әдеттегі қосымша тағам немесе шағын тағам. Филиппинде буньюэло (сонымен қатар , , және т.б.) шар, кеспе, цилиндр немесе тіпті пончик пішінінде болуы мүмкін. Оларды көбінесе жергілікті ыстық шоколад сусындарымен – цоколатемен бірге жейді. Буньюэлоның бірегей жергілікті түрлері де бар, ең көп таралғаны – каскарон (сонымен қатар бицу бицу), ол кәдімгі ұнның орнына ұнтақталған желімді күріштен (галапонг) жасалады. Тағы бір түрі – bunwelos na saging, ол қамырға майлы банандар қосылып жасалады, бұл филиппин бананы қуырып жасалған тәтті нанға (маруя) ұқсас. Пуэрто-Рикода буньюэло кішкентай және дөңгелек болады. Қамыр көбінесе сүт, разрыхлитель, қант, жұмыртқа және крахмалдан жасалады. Апио, жүгері ұны, касава, бұршақ, бадам ұны, күріш, алабұлақ, тәтті картоп, таро, картоп, ямс, піскен нан жемісі және тәтті банан сияқты крахмалдар қолданылады. Пуэрто-Рикода буньюэлоның жиырмадан астам рецепті бар. Оларды қуыру алдында жүгері ұнымен орауға болады немесе солай қуыруға болады. Рецепттер Пуэрто-Риконың 19 ғасырлық асханалық көріністерінде жазылған. Оларды таңғы асқа ірімшік пен ветчинамен толтырып жейді. Олар Рождествода анис дәмді сироппен беріледі. Сиропқа лимон қабығы, ром, гуава, корица және ваниль қосуға болады. Мексикада буньюэло ашытқымен қамырдан жасалады, анистің иісімен қуырылады, содан кейін қоңыр қант, корица және гуавадан жасалған сиропқа малындырылады. Буньюэло Мексикада және Латын Америкасының басқа елдерінде қант ұнтағымен, қант пен корицадан жасалған қосымшамен немесе ыстық қант ширесімен (пилонцильо) беріледі және жәрмеңкелерде, карнавалдарда және Лас Посадас сияқты Рождестволық шараларда сатылады. Перуде буньюэло пішіні бойынша пикарондарға ұқсас (дөңгелек және сақина тәрізді), бірақ пикарондардағыдай ям немесе бақша жоқ. Олар ұннан, судан, қанттан, анис пен ашытқыдан жасалады және шанкакадан (қант құмырасынан алынған тәтті) жасалған тәтті сироппен беріледі. Олар Арекипаның көше тағамы. Италияда оларды әдетте қаймақпен беріледі және карнавал кезінде, әсіресе елдің солтүстік-шығысында танымал. Уругвайда тәтті буньюэло алма мен бананнан жасалады және қантпен жабылады. Тұзды түрлері дәстүрлі түрде шпинаттан, сиыр майынан және теңіз шөптерінен жасалады. Роша департаментінде теңіз шөптерінен жасалған буньюэлолар деликатес саналады. Сефардтық еврей асханасында бимуэлос (сонымен қатар бумуэлос немесе бинуэлос) дәстүрлі түрде ашытылған бидай қамырынан жасалады және бал глазурасымен, кейде апельсин дәмінде жабылады. Түркиядағы сефардтық яһудилер буньюэлоны маццо ұнымен жасайды және оларды Құтқарыл...
Танымал мәдениетте
16 желтоқсан – Ұлттық бунуэло күні (Día Nacional del Buñuelo). Бунуэло Netflix телесериалы «Street Food»-тың 2-ші маусымында көрсетілді.