Канада Жоғарғы Сотының куәлік және шақару ережелеріне қатысты маңызды ісі: R v Khan
R v Khan
Канада сот шешімі R v Khan [1990] – куәгерлердің жас ерекшеліктері, шақару дәлелдері және сот процесінде бала куәгерлерді пайдалану ережелеріне қатысты маңызды іс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
R v Khan [1990] 2 SCR 531 – Канада Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, ол куәгерлік көрсетулер ережесіне және сотта балаларды куәгер ретінде пайдалану қағидаларына қатысты маңызды өзгерістерге бастау берді. Осы істе, сондай-ақ, кейіннен R v Smith (1992), R v B (KG) (1993), R v U (FJ) (1995), R v Starr (2000) және, соңында, R v Khelawon (2006) істерінде, Сот куәгерлік көрсетулерге қатысты "принциптік тәсілді" қалыптастырды, онда куәгерлік көрсетулер жеткілікті сенімді және қажетті болған жағдайда қабылдануы мүмкін.
R v Khan [1990] 2 SCR 531 is a landmark Supreme Court of Canada decision that began a series of major changes to the hearsay rule and the rules regarding the use of children as witnesses in court. In this case, and subsequently in R v Smith (1992), R v B (KG) (1993), R v U (FJ) (1995), R v Starr (2000), and finally, R v Khelawon (2006), the Court developed the “principled approach” to hearsay, where hearsay statements can be admitted if they are sufficiently reliable and necessary.
Соттың дәлелдеуі
МакЛачлин, Бірыңғай сот атынан жазған қаулысында, баланың куәлік беруге қабілетті екенін және оның мәлімдемесі қабылданғанын айтты. Бірінші мәселе бойынша МакЛачлин сот судьясының Канаданың дәлелдеу кодексінің 16-бабын дұрыс қолданбағанын атап өтті, онда баланың куәлік беруіне қатысты талаптар көрсетілген. Судьяның қателігі – бала сотта өтірік айтудың мәнін түсінбегендіктен куәлік бере алмайды деген шешімінде болды. 16-бап бойынша куәлік беруі үшін судья куәнің жеткілікті зиялы деңгейде екенін және шындықты айту міндетін түсінгенін анықтауы керек. Осы жағдайда судья екі талаптың да орындалғанын, бірақ баланың жасына тым көп мән бергенін анықтады. МакЛачлин атап өткендей, саяси тұрғыдан қарағанда, бала куәліктеріне көңілділікпен қарау қажет, әйтпесе балаларға қарсы қылмыстар сотқа жеткізілмей қалуы мүмкін. Екінші мәселе бойынша МакЛачлин судьяның спонтанды мәлімдемелерге қатысты сынақты дұрыс қолданғанын атап өтті. Мәлімдемені «спонтанды мәлімдеме» ретінде қабылдау – бұл ерекшеліктің мағынасын толығымен өзгертіп жіберу болар еді. Алайда, мәселені осы кезеңде шешкеннен гөрі, МакЛачлин басқа жолмен жүріп, келесі жылдарға естігендер заңын өзгертіп жіберді. Ол «принциптік көзқарас»пен естігендерге қатысты мәлімдемелерге қарау керек деп мәлімдеді: егер мәлімдеме сенімді және қажет болса, оны қабылдау керек. Аталған жағдайда бала оқиғадан кейін едәуір үлкейгендіктен, болған жайттарды есіне түсіре алмады, сондықтан мәлімдеме қажет болды. Мәлімдеме бірнеше себепке байланысты сенімді деп танылды: T өте жас кезінде осы сияқты әрекеттердің қандай екенін білмеуі мүмкін, ол анасынан ешқандай сұраусыз мәлімдеме жасады және сот процесіне мүдделілік танытпады, себебі анасына өтірік айтуға себеп жоқ еді және оған не болғанын білмеді. Соңында, T-нің мәлімдемесі оның жеңінен табылған спермамен расталды.
McLachlin, writing for a unanimous Court, held that the child was competent to testify and the statements should be admitted. On the first issue, McLachlin noted that the trial judge improperly applied section 16 of the Canada Evidence Act that gave the conditions under which a child can testify. The judge was wrong in finding that since the child did not understand what it meant to tell a lie in court that she could not give testimony. For a child to testify under section 16, the judge must only determine if the witness has sufficient intelligence and an understanding of the duty to tell the truth. Here, the judge found that both criteria were satisfied but inevitably placed too much emphasis on the child's age. McLachlin noted, as an issue of policy, leniency must be given to child testimony otherwise offences against children could never be prosecuted. On the second issue, McLachlin observed that the judge correctly applied the test for spontaneous declarations. To admit the statement as a "spontaneous declaration" would be to deform the exception beyond recognition. However, rather than have the issue disposed at this juncture, McLachlin went down a different route, changing the course of hearsay law for years to follow. She held that a "principled approach" must be taken to hearsay statements: if the statement was reliable and necessary, it should be admitted. In the instant case, the child, having aged considerably since the events, was unable to remember what happened, thus making the statement necessary. The statement was deemed reliable for a number of reasons: T should not have had an awareness of the type of acts that had taken place at her young age, she made the statement without any prompting from her mother, and she was disinterested in the litigation, in that she had no reason to lie to her mother and was not aware of the implications of what had happened to her. Finally, T's statement was corroborated by the semen found on her sleeve.
Салдары
Д-р Хан қайтадан сотталып, Т-ға қатысты жыныстық шабуыл жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Ол сот үкімі шығарылар алдында қашып кетті. Онтарио дәрігерлер мен хирургтар колледжі Д-р Ханның медициналық практика құқығын жоққа шығарды. Алғашқы апелляцияда күшін жойғаннан кейін, Онтарио апелляциялық соты колледждің Д-р Ханның медициналық практика құқығын жоққа шығару шешімін қолдады.
Dr. Khan was retried and convicted of sexual assault of T. He absconded before he could be sentenced. The College of Physicians and Surgeons of Ontario revoked Dr. Khan's licence to practice medicine. After being overturned on the first appeal, the Ontario Court of Appeal upheld the College's revocation of Dr. Khan's licence to practice medicine.