Кіріспе
Рим Куриясындағы атақ
Рим-католик шіркеуінде апостолдық протонотарий (ПА; лат. protonotarius apostolicus) – Рим Куриясындағы жоғары деңгейдегі, епископ емес прелаттардың алқасының мүшесі, немесе Римнен тыс жерде, Папаның осы атақты және оның ерекше құқықтарын берген құрметті прелаты. Мысалы, 1926 жылы Папа жарлығымен протонотарий атанған Баварияның принці Георг (1880–1943).
Тарих
Ежелгі дәуірдің соңында Римде жеті аймақтық нотариус болды, олар папалық әкімшіліктің одан әрі дамуы мен нотариустардың көбеюімен бірге папалық канцелярияның жоғары сарай нотариустары (notarii apostolici немесе protonotarii) болды. Орта ғасырларда протонотарийлер паптың өте жоғары лауазымды адамдары болды және көбінесе осы қызметтен тікелей кардиналдыққа көтерілді. Бастапқыда жеті болған, Папа Сикст V (1585–90) олардың санын он екіге дейін арттырды. Олардың маңызы біртіндеп азайды және Француз революциясы кезінде бұл лауазым дерлік толығымен жойылды. 1838 жылдың 8 ақпанында Папа Григорий XVI жеті мүшеден тұратын, “Protonotarii de numero participantium” деп аталатын, сондай-ақ сандық протонотарийлер деп белгілі болған, кірістен үлес алатын апостолдық протонотарийлер коллегиясын қайта құрды.
Apostolic protonotaries supernumerary—The title is awarded to priests by the pope, however the title is purely honorary and is not attached to any duties in the Curia. This is the type of protonotary found outside Rome, and it is considered the highest grade of monsignor found in most dioceses. Priests so honored are addressed as "reverend monsignor", may put the post nominal letters "P. A." after their names, may wear the purple choir cassock (with rochet) for liturgical services, the black cassock with red piping and purple sash at other times, and may add the purple ferraiuolo to this for formal non liturgical ceremonies, but use none of the other accoutrements mentioned above. This title will no longer be bestowed by the pope as of 2014, except in the case of the Ordinaries of the three Personal Ordinariates who are not to be made bishops (because they are married), but all existing supernumerary protonotaries are allowed to keep their titles.
Апостолдық протонотарийлер супернумерарий – Бұл атақ діни қызметкерлерге папамен беріледі, бірақ атақ таза құрметті және Куриядағы қандай да бір міндеттермен байланысты емес. Бұл протонотарийлердің түрі Римнен тыс жерлерде кездеседі және көптеген дін аймақтарындағы ең жоғары дәрежелі монсеньор болып саналады. Осылайша құрметтелген діни қызметкерлерге «абыройлы монсеньор» деп аталады, олар өздерінің есімдерінен кейін «П. А.» әріптерін қоя алады, литургиялық қызметтер кезінде рошеткамен бірге қызыл хор соқасын, ал басқа уақытта қызыл жолақты қара соқаны және қызыл белбеуді кие алады, сондай-ақ ресми литургиялық емес шаралар үшін қызыл феррайуолоны қоса алады, бірақ жоғарыда аталған басқа да киім-кешектерді қолданбайды. 2014 жылдан бастап папа бұл атақты бермейді, бірақ үш жекелеген ординариаттың епископтары епископ бола алмайды (олар үйленгендіктен), бірақ барлық қолданыстағы супернумерарий протонотарийлерге олардың атақтарын сақтауға рұқсат етіледі.
Apostolic protonotaries supernumerary—The title is awarded to priests by the pope, however the title is purely honorary and is not attached to any duties in the Curia. This is the type of protonotary found outside Rome, and it is considered the highest grade of monsignor found in most dioceses. Priests so honored are addressed as "reverend monsignor", may put the post nominal letters "P. A." after their names, may wear the purple choir cassock (with rochet) for liturgical services, the black cassock with red piping and purple sash at other times, and may add the purple ferraiuolo to this for formal non liturgical ceremonies, but use none of the other accoutrements mentioned above. This title will no longer be bestowed by the pope as of 2014, except in the case of the Ordinaries of the three Personal Ordinariates who are not to be made bishops (because they are married), but all existing supernumerary protonotaries are allowed to keep their titles.