Кіріспе
Өнімді немесе қызметті сатуға қатысты тәсіл. Кәсіпорны өнімді немесе қызметті сату кезінде әртүрлі баға белгілеу стратегияларын қолдана алады. Компания үшін ең тиімді баға белгілеу стратегиясын анықтау үшін жоғары басшылар алдымен компанияның бағалық орнын, баға сегментін, баға белгілеу мүмкіндіктерін және бәсекелестің бағаға реакция стратегиясын анықтауы керек. Баға белгілеу стратегиялары мен тактикалары компаниялар арасында әртүрлі болады, сондай-ақ елдер, мәдениеттер, салалар бойынша және уақыт өте келе, салалар мен нарықтардың дамуымен және жалпы экономикалық жағдайлардың өзгеруімен де ерекшеленеді. Баға белгілеу стратегиялары компаниялардың өнімдеріне қандай баға белгілейтінін анықтайды. Баға әрбір сатылған бірлік бойынша немесе нарықтан жалпы табысты максималды ету үшін белгіленуі мүмкін. Ол сондай-ақ жаңа кірушілерден қолданыстағы нарықты қорғау, нарықтағы үлесті ұлғайту немесе жаңа нарыққа ену үшін де қолданылуы мүмкін. Баға белгілеу стратегиялары компанияға бәсекелестік артықшылықтар мен кемшіліктер әкелуі мүмкін және көбінесе кәсіпорнының сәттілігін немесе сәтсіздігін анықтайды; сондықтан дұрыс стратегияны таңдау өте маңызды.
A business can use a variety of pricing strategies when selling a product or service. To determine the most effective pricing strategy for a company, senior executives need to first identify the company's pricing position, pricing segment, pricing capability and their competitive pricing reaction strategy. Pricing strategies and tactics vary from company to company, and also differ across countries, cultures, industries and over time, with the maturing of industries and markets and changes in wider economic conditions. Pricing strategies determine the price companies set for their products. The price can be set to maximize profitability for each unit sold or from the market overall. It can also be used to defend an existing market from new entrants, to increase market share within a market or to enter a new market. Pricing strategies can bring both competitive advantages and disadvantages to its firm and often dictate the success or failure of a business; thus, it is crucial to choose the right strategy.
Абсорбция бағасы
Барлық шығындарды қамтитын баға белгілеу әдісі. Өнімнің бағасы әрбір тауардың өзгермелі шығындарынан және тұрақты шығындардың үлесінен тұрады. Қабылдау бағасын "(Бірлікке шаққандағы өзгермелі шығындар + (Жалпы шығындар + Басқару шығындары)) / Өндірілген бірліктер саны" формуласы арқылы есептеуге болады. Тұрақты/өзгермелі шығындар, тікелей/жайындама шығындар, қызметкерлердің еңбекақысы, коммуналдық төлемдер және басқа да шығындарды осы қабылдау бағасын қолдану арқылы есептеуге болады.
Шығын және баға
Шығынды қосу бағасы – тауарлар мен қызметтердің бағасын белгілеуге арналған, шығындарға негізделген әдіс. Осы тәсіл бойынша, өнімнің тікелей материалдық шығындары, тікелей еңбек шығындары және қосымша шығындары есептеліп, пайда табу үшін белгілі бір пайызбен (пайда маржасын құру үшін) қосылады, нәтижесінде өнімнің бағасы анықталады.
Крем немесе майсыздандырылған
Бағаны жоғары қою стратегиясы тауарларға жоғары баға белгіленген кезде қолданылады, осылайша өндіріс шығындарын өтеу үшін аз сату жеткілікті болады. Сондықтан өнімді жоғары бағамен сату, жоғары сату көлемінен бас тартып, жоғары пайда табу – бұл нарықты "сүзіп алу" болып табылады. Бұл стратегия көбінесе өнімді зерттеуге жұмсалған бастапқы инвестициялық шығындарды қайтару үшін қолданылады: мысалы, DVD плеерлер сияқты жаңа өнімдер алғашқыда жоғары бағамен электронды нарықта сатылады. Бұл стратегияны көбінесе өнімді немесе қызметті "алғашқы қабылдаушыларға" бағыттау үшін пайдаланады. Алғашқы қабылдаушылардың бағаға сезімталдығы салыстырмалы түрде төмен болады, себебі олардың өнімге деген қажеттілігі үнемдеу қажеттілігінен басым, өнімнің құндылығын жақсы түсінеді немесе жай ғана қолжетімді кірісі жоғары болады. Бұл стратегия өнімді жасауға жұмсалған инвестицияның көп бөлігін қайтару үшін тек шектеулі мерзімге ғана қолданылады. Нарықтағы үлесті арттыру үшін сатушы экономикалық немесе ену сияқты басқа баға белгілеу тактикаларын қолдануы керек. Бұл әдіс кейбір қиындықтарға тап болуы мүмкін, себебі ол өнімді бәсекелестерге қарағанда жоғары бағамен қалдыруы мүмкін.
Қалпына келтіру бағасы
Сатушы кем дегенде үш өнім ұсынғанда, ал олардың екеуінің бағасы шамалас немесе бірдей болғанда қолданылатын баға белгілеу әдісі. Шамалас бағалы екі өнімнің ең қымбаттары болуы керек, сондай-ақ олардың біреуі екіншісінен кем тартымды болуы тиіс. Бұл стратегия адамдарды ұқсас бағадағы нұсқаларды салыстыруға итермелейді, нәтижесінде, тартымды әрі қымбат өнімнің сатылымы артады.
Дифференциалдық баға
Дифференциалды баға белгілеу, фирмалар бірдей өнімге тұтынушылардың портфеліне, географиялық аймақтарға, демографиялық топтарға және аймақтағы бәсекенің күшіндегі айырмашылықтарға қарай әртүрлі бағалар қойғанда кездеседі.
Екі рет билет беру
Бұл – тұтынушыға өніммен бірге, оның жарнамасында немесе таңбасында көрсетілген екі бағаның жоғарырақсынан сатуды көздейтін, бағаны жаңылыстыру арқылы қолданылатын саясаттың бір түрі.
Фремиум
Фримиум – өнім немесе қызметті тегін ұсыну арқылы жұмыс істейтін табыс моделі (әдетте бағдарламалық қамтамасыз ету сияқты цифрлық өнімдер), бірақ кеңейтілген мүмкіндіктер, функционалдық немесе қосымша өнімдер мен қызметтер үшін қосымша төлем алынады. "Фримиум" сөзі бизнес-модельдің екі жағын біріктіретін сөз: "тегін" және "премиум". Бұл модель кеңінен танымал болып, көзге түсетін табыстарға жеткен.
Жақсысысы жақсысы жақсысы
Сатушы бір тауар немесе қызметтің үш бағасын ұсынады: қарапайым "жақсы" нұсқасын, премиум "ең жақсы" нұсқасын және олардың арасындағы "жақсырақ" нұсқасын. "Алтыншашқын" қағидасын пайдалана отырып, клиенттер "жақсы" бағадан артық төлеуге дайын болғандықтан "жақсырақ" нұсқаны таңдауы мүмкін, бірақ "ең жақсы" нұсқаға төлеуге құштар емес. "Жақсы – жақсырақ – ең жақсы" баға белгілеу стратегиясын табысты қолданушылардың бірі – Apple Inc. компаниясы. Олар 2007 жылы iPhone-ның бір ғана моделін сатқан, бірақ 2020 жылға қарай iPhone және Apple Watch-тың "жақсы", "жақсырақ" және "ең жақсы" модельдерін ұсынуды бастады. Apple компаниясының Samsung Electronics сияқты бәсекелестері де осы тәжірибені қабылдады.
Жоғары-төмен баға
Ұйым ұсынатын қызметтердің бағасы бәсекелестерден әдетте жоғарырақ, бірақ акциялар, жарнамалар немесе купондар арқылы маңызды тауарларға арзан баға ұсынылады. Бұл арзан бағалар клиенттерді ұйымға тарту үшін жасалған, онда оларға акциялық тауармен қатар, қалыпты жоғары бағалы өнімдер де ұсынылады.
Басты баға белгілеу
Бөлшек сауда бағасы көтерме бағаның екі есесіне тең етіліп белгіленетін баға белгілеу стратегиясы. Мысалы, егер бөлшек саудагерге өнімнің құны 100 фунт болса, онда сату бағасы 200 фунт болады. Қатты бәсекелік ортада, жоғары пайда маржасы мен басқа да факторларды ескеру қажеттілігіне байланысты, мұндай баға белгілеу стратегиясын қолдану жиі ұсынылмайды.
Шекті баға белгілеу
Шекті баға – монополисттің нарыққа экономикалық түрде енуді ұстап тұру үшін белгілейтін бағасы. Шекті баға – бұл жаңа қатысушы кірген кезде, егер бұрынғы фирма өндірісті азайта қоймаса, қатысушының кездесетін бағасы. Шекті баға көбінесе өндірістің орташа құнынан төмен болады немесе енуді тиімсіз ету үшін жеткілікті деңгейде төмен болуы мүмкін. Бұрынғы фирманың енуді болдырмау үшін өндіретін мөлшері әдетте монополист үшін оңтайлы мөлшерден көп болады, бірақ бәсекелестік ортадағы табысқа қарағанда жоғары экономикалық пайда әкелуі мүмкін. Шекті бағаны стратегия ретінде қолданудағы қиындық – жаңа қатысушы нарыққа енгеннен кейін, енуді ұстап тұру үшін қолданылған мөлшер бұрынғы фирманың ең жақсы жауабы болмайды. Осының мағынасы, шекті баға енуге қарсы тиімді болуы үшін, қауіп қандай да бір жолмен сенімді болуы керек. Мұны іске асырудың бір жолы – бұрынғы фирманың ену болсын болмасын, белгілі бір мөлшерде өнім өндіруге өзін шектеуі. Мысалы, фирма белгілі бір (жоғары) деңгейде жұмыс күшін жұмысқа алу үшін ұзақ мерзімді кәсіподақ келісіміне қол қоюы мүмкін. Бұл стратегияда өнімнің бағасы бюджет шегінде белгілі бір деңгейде қалыптасады.
Жоғалғандар саны
Жоғалтуға сатушы немесе жетекші өнім – басқа пайдалы сатуды қозғау үшін төмен бағамен (яғни, өзіндік құнмен немесе одан да төмен) сатылатын тауар. Бұл компанияларға жалпы нарық үлесін кеңейтуге көмектеседі. Жоғалтуға сату стратегиясын бөлшек саудагерлер көбінесе тұтынушыларды жоғары бағамен сатылатын тауарларды сатып алуға баулу үшін қолданады, осылайша кірісті арттырып, төмен бағамен сатылатын жетекші өнімді сатып алудан ауыртады. Егер "таңдаулы бренд" төмен бағамен ұсынылса, бөлшек саудагерлер жоғалтуға сатушы өнімдерді көп көлемде сатуға тырыспайды, сондай-ақ фирмаға зиян келтірмеу үшін жеткізушіден де аз көлемде тауар алады. Супермаркеттер мен мейрамханалар – жоғалтуға сату стратегиясын қолданатын бөлшек сауда фирмаларының жарқын мысалы.
Маргиналды шығын бағасы
Бизнесте өнімнің бағасын бір бірлік өнімді өндіруге кететін қосымша шығынға теңдеу тәжірибесі бар. Осы саясат бойынша өндіруші әрбір сатылған өнім бірлігі үшін материалдар мен тікелей еңбекке байланысты жалпы шығынға қосылған шығынды ғана есептейді. Кәсіпорындар әдетте сатылым нашарлаған кезде бағаны шекті шығынға жақын белгілейді. Мысалы, егер бір тауардың шекті құны 1,00 АҚШ доллары болса және оның қалыпты сату бағасы 2,00 АҚШ доллары болса, сұраныс азайған жағдайда, осы тауарды сататын фирма бағаны 1,10 АҚШ долларына дейін төмендетуі мүмкін. Бизнес бұл тәсілді таңдайды, себебі мәміледен 10 цент пайда табу, сатудың болмауынан жақсы.
Бәсекеге қолайсыз баға
Жұп-тақ баға белгілеуді сатушылар өнімдерін нақты құнынан арзан немесе қымбат көрсету үшін жиі пайдаланады. Бағаға сезімтал тұтынушылар үшін бәсекелесетін сатушылар өнімдерінің бағасын жұп емес санға бекітеді. Мұның жақсы мысалын көптеген супермаркеттерде көруге болады, онда сүттің бағасы 5 фунт стерлинг емес, 4,99 фунт стерлингке жазылады. Керісінше, бағаға сезімталдығы төмен тұтынушылар үшін бәсекелесетін сатушылар өнімдерінің бағасын жұп санға бекітеді. Мысалы, жоғары деңгейдегі сауда орындарында сөмкелердің бағасы 1249,99 фунт стерлинг емес, 1250 фунт стерлингке орнатылады.
Қалаған ақыңызды төлеңіз
Қалаған бағаны төлеу – бұл сатып алушылардың белгілі бір тауар үшін кез келген соманы төлеуге мүмкіндік беретін баға жүйесі, кейде тіпті нөлді де. Кейбір жағдайларда ең төменгі (базалық) баға белгіленуі мүмкін, сондай-ақ сатып алушыға бағыт беру үшін ұсынылған баға көрсетілуі мүмкін. Сатып алушы тауардың қалыпты бағасынан жоғары соманы да таңдай алады. Сатушы үшін сатып алушыға қалаған бағасын төлеуге еркіндік берудің мағынасы жоқ сияқты көрінеді, бірақ кейбір жағдайларда бұл өте табысты болуы мүмкін. Қалаған бағаны төлеу жүйесі көбінесе экономиканың маржинальды бөліктерінде немесе арнайы акцияларда қолданылса, қазір оны кеңейтіп, тұрақты түрде қолдануға бағытталған күш-жігерлер де бар.
Енгізу бағасы
Енгізу бағасы – тұтынушыларды тарту және нарық үлесін алу мақсатымен бағаны төмендетуді қамтиды. Нарық үлесі алынғаннан кейін баға қайта көтеріледі. Енгізу бағасын белгілеу стратегиясын қолданатын компания өнім немесе қызметті әдеттегі, ұзақ мерзімді нарықтық бағасынан төмен бағалайды, осылайша нарықта танылуын жылдамдатуға немесе қолданыстағы нарық үлесін арттыруға тырысады. Бұл стратегия кейде жаңа бәсекелестерді нарыққа енуден тоқтатуы мүмкін, егер олар енгізу бағасын ұзақ мерзімді баға ретінде қате түсініп алса. Компаниялар баға белгілеуді әртүрлі жолдармен жүзеге асырады. Шағын компанияларда бағаны көбінесе басшы белгілейді. Ірі компанияларда бағаны бөлімдер мен өнім желісінің менеджерлері анықтайды. Баға белгілеу маңызды рөл атқаратын салаларда, басқаларға тиімді бағаларды анықтауға көмектесу үшін баға белгілеу бөлімдері құрылады. Енгізу бағасын белгілеу стратегиясын әдетте жаңадан нарыққа кірген компаниялар немесе бизнес қолданады. Маркетингте бұл тауарлар мен қызметтердің бағасын төмендетуге және оларға болашақта жоғары сұраныс тудыруға бағытталған теориялық әдіс. Бұл енгізу бағасын белгілеу стратегиясы өте маңызды және компания кездесетін көптеген жағдайларда қолдануға ұсынылады. Мысалы, компанияның өндіріс деңгейі нарықтағы басқа компаниялармен салыстырғанда төмен болған кезде немесе компаниялар өнімді нарыққа шығаруда үлкен бәсекелестікке байланысты қиындықтарға тап болғанда. Мұндай жағдайларда компанияның тұтынушылардың назарын аудару үшін енгізу стратегиясын қолдануы тиімді. Бұл тәсіл интернет компанияларында кең таралған, олар көбінесе монополиялық мәртебеге қол жеткізгенше пайда таппайды, тіпті содан кейін де барлық қаржыларын нарық үлесін кеңейтуге жұмсайды. Бағдарламалық құралды бір рет жазып алғаннан кейін қайта пайдалану өте арзан, сондықтан бұл тәсілді қолдайтын айтарлықтай экономикалық үнемдеулер бар, сондай-ақ әлеуметтік тұзақ эффектісі де бар (Facebook-тан кету қиын).
Бағаның құнсыздануы
Жаулап алу баға белгілеуі, сондай-ақ агрессивті баға белгілеу (немесе "бағаны төмендету") деп те аталады, мақсаты – бәсекелестерді нарықтан ығыстыру. Кейбір елдерде бұл заңсыз. Жаулап алу баға белгілеу стратегиясын қолдануға бейім компаниялар немесе фирмалар көбінесе басқа жаңа бизнестің тиісті нарыққа кіруіне шектеулер мен кедергілер қоюға тырысады. Бұл стратегия монополияға қарсы заңнамаға қайшы келуі мүмкін, нарықта үстемдік құруға бағытталған. Жаулап алу баға белгілеуі көбінесе нарықтағы баға бәсекелестігі кезінде кездеседі, себебі осы әрекетті жасыру оңай. Бұл стратегияны пайдалану арқылы, қысқа мерзімде тұтынушылар төмен бағалы өнімдерден пайда көреді және қанағаттанады. Бірақ ұзақ мерзімде фирмалар көбінесе пайда таппайды, өйткені бұл стратегия басқа компаниялар тарапынан бәсекелестердің пайдасын төмендету үшін қолданыла береді, бұл салалық бәсекелестікті күшейтеді және елеулі шығындарға алып келеді. Бұл стратегия қауіпті, себебі ол фирмаға шығын келтіруі мүмкін, тіпті бизнестің толық құлдырауына соқтыруы мүмкін.
Артық бағамен сатып алу
Баға белгілеу әдісі, онда ұйым бір өнімнің бағасын жасанды түрде жоғарылатып, арзан бағадағы өнімнің сатылымын арттыруға тырысады. Мысалы, екі өнім бар делік – сиыр еті мен шошқа еті. Ұйым сиыр етінің бағасын көтеріп, оны тұтынушылар үшін қымбатқа айналдыруы мүмкін. Соның салдарынан шошқа еті арзанға түседі. Тұтынушылар енді арзан шошқа етін таңдайды. Тағы бір мысал – шектеулі санда шығарылған сөмкелер. Көптеген сөмке өндірушілері клиенттерге шектеулі сандағы сөмкелерді ұсынады, бұл «Премиум Декой бағасы» деп аталады. Мұндай сөмкелердің бағасы көбінесе қымбат болады, көптеген тұтынушылар оны сатып ала алмайды. Бірақ бұл брендке сәнділік имиджін береді және өндірушілерге қолжетімді бағадағы сөмкелер жасауға көмектеседі.
Бағаға жетекшілік ету
Олигополиялық бизнес мінез-құлқының байқалуы, онда бір компания, әдетте бірнеше компания арасындағы үстем бәсекелес, бағаларды белгілеуде бастама көтеріп, қалғандары оның артынан көп кешікпей ілеседі. Бұл шектеулі бәсекелестік жағдайында, нарық аз ғана өндірушілер немесе сатушылар арасында бөліседі.
Психологиялық баға белгілеу
Бағалаудың психологиялық әсерін күшейтуге бағытталған баға белгілеу. Мысалы, өнімді 4 долларға емес, 3,95 немесе 3,99 долларға сату артық тиімді болуы мүмкін. Егер өнімнің бағасы 100 доллар болса және компания оны 99 долларға белгілесе, онда ол «бірқадам төмен» психологиялық тәсілін қолданып отыр. Көптеген тұтынушылар үшін 99 доллар 100 доллардан айтарлықтай төмен болып көрінеді. Бағадағы шағын айырмашылық сату көлеміне елеулі әсер ете алады. Тиісті психологиялық бағаны анықтай білген компания сатуды жақсарта алады және кірісті максималды деңгейге көтере алады.
Жылжымалы шкала
Экономикалық тұжырымдаманың ең қарапайым түрі: адамдар қызметтерге, шараларға және заттарға өздерінің мүмкіндіктеріне қарай төлейді. Көбірек ресурстарға ие болғандар көбірек төлейді, соның арқасында азырақ ресурсы барлар үшін төлемді жеңілдетеді, осылайша аталған қызметтердің, шаралардың және заттардың тұрақты экономикалық негізін құрайды.
Нысаналы бағалар бойынша қызмет
Инвестицияға белгілі бір деңгейде қайтаруды қамтамасыз ету үшін нақты өндіріс көлемінде өнімнің сату бағасын есептеуге негізделген баға белгілеу әдісі. Мақсатты баға белгілеу әдісін көбінесе электр және газ компаниялары сияқты мемлекеттік коммуналдық кәсіпорындар, сондай-ақ автомобиль өндірушілер сияқты жоғары капиталға инвестиция жасайтын компаниялар пайдаланады. Капиталға инвестициясы аз компаниялар үшін бұл әдіс тиімді емес, себебі формула бойынша сату бағасы шамадан тыс төмен болады. Сонымен қатар, мақсатты баға белгілеу әдісі өнімге деген сұранысқа байланысты емес, және егер өндірілген өнімнің барлық көлемі сатылмаса, компания өнім бойынша жалпы бюджеттік шығынға ұшырауы мүмкін.
Уақытқа негізделген баға белгілеу
Ақпараттық технологияның жетістіктерінің арқасында мүмкін болатын және көбінесе интернет-компаниялар қолданатын икемді баға белгілеу механизмі. Нарық құбылмалылығына немесе тұтынушылардан жиналған үлкен көлемдегі деректерге – олардың тұратын жерінен бастап не сатып алатынына, өткен сатып алуларына жұмсаған сомасына дейін – жауап беру арқылы динамикалық баға белгілеу онлайн компанияларға бірдей тауарлардың бағасын тұтынушының төлеуге дайындығына қарай өзгертуге мүмкіндік береді. Әуе тасымалы саласы динамикалық баға белгілеудің табысты мысалы ретінде жиі айтылады. Шындығында, ол осы техниканы осыншалықты шебер қолданады ki, кез келген рейстегі жолаушылардың көпшілігі бірдей рейске әртүрлі билет бағасын төлейді. 2018 жылдан бері бірнеше үшінші тарап құралдары Pricemole, SweetPricing, BeyondPricing сияқты уақытқа негізделген динамикалық баға белгілеуді пайдалануға мүмкіндік берді.
Уақытпен байланысты баға белгілеу
Уақытқа сезімтал баға белгілеу – қысқа сөреде жататын тауарлардың бағасын белгілеу үшін қолданылатын, шығындарға негізделген әдіс. Өнімдердің "Қолдануға дейін" және "Жақсырақ нұсқасы" көрсетілген мерзімдері, сондай-ақ өнімдердің "Қосымша бағасы" немесе "Қайтарымы" ескерілуі тиіс. Яғни, мерзімі қысқа болған сайын, "Қосымша баға"/ "Қайтарым" маржасы төмен болуы керек, осылайша өнімнің айналымы/сату көлемі артып, өнімнің ысырабы/жоғалуы азаяды.
Құнға негізделген баға белгілеу
Өнімнің бағасы тұтынушы үшін оның қандай құндылыққа ие екеніне негізделеді, өндіріс шығындарына немесе басқа факторларға емес. Бұл баға белгілеу стратегиясы, егер тұтынушыға беретін құндылық, тауар немесе қызметті өндіруге кеткен шығыннан әлдеқайда жоғары болғанда жиі қолданылады. Мысалы, бағдарламалық қамтамасыз ету дискісін (CD) өндіру құны, оның ішіндегі бағдарламалық қамтамасыз етуге қарамастан шамамен бірдей болады, бірақ бағалар тұтынушылардың күтетін құндылығына байланысты өзгереді. Қабылданатын құндылық тұтынушыға қолжетімді баламаларға байланысты болады. Бизнесте бұл баламалар – бәсекелестің бағдарламалық жасақтамасын пайдалану, қолмен жұмыс істеу немесе қандай да бір әрекетті жасамау. Құнға негізделген баға белгілеуді қолдану үшін, клиенттеріңіздің бизнесін, өзіңіздің бизнес шығындарыңызды және қабылданатын баламаларды білу қажет. Бұл қабылданатын құнға негізделген баға белгілеу деп те аталады. Құнға негізделген баға белгілеудің өнімнің бизнесіне және тұтынушысына көптеген әсерлері бар. Құнға негізделген баға белгілеу – бұл негізгі бизнес-қызмет, және өнім стратегиясын әзірлеу және оны нарықта орнату үшін дұрыс бағалау процесі болып табылады. Бұл нарықтағы салыстырмалы түрде жаңа өнім үшін маңызды түсінік, себебі дұрыс баға болмаса, сату болмайды. Орташа өнімге тым жоғары баға қойса, бұл бизнеске кері әсер етеді, өйткені тұтынушы өнімді сатып алмайды. Сәнді өнімге төмен баға қойса, бұл да бизнеске теріс әсер етеді, себебі ұзақ мерзімді перспективада бизнес пайда таппайды. Бұл тұтынушы үшін жағымды жағдай, себебі олар сәнді өнім үшін тым жоғары баға төлеуге міндетті емес.
Өзгермелі баға стратегиясы
Өзгермелі баға стратегиясы – өнімді өндіруге байланысты айнымалы сипаттамалардың барлық құнын қамтиды. Айнымалы сипаттамаларға мысалдар: пайыздық ставкалар, орналасқан жері, өндірілген күні және аймағы. Бұл сипаттамалардың жалпы сомасы өнімді сату кезінде бастапқы бағаға енгізіледі. Өзгермелі бағалау өнім бағасының "сату көлемі мен бірлікке шаққандағы табыс арасындағы" тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Өзгермелі баға стратегиясының артықшылығы – жаңа өнімді әзірлеуге кеткен бизнестің жалпы шығындарын ескере білуі. Дегенмен, өзгермелі баға стратегиясы тұрақты бағаның құнын ескермейді. Тұрақты баға өнімді өндіруге және басқа да факторларға қатысқан өндірушілерден алынған сыйақыны қамтиды.
Табысты басқару стратегиялары
Табысты басқару – тұтынушылардың мінез-құлқын қадағалауға бағытталған стратегия, ол тез тозуға бейім тауарлар мен қызметтерді сату арқылы максималды пайда табуға және оған қол жеткізуге мүмкіндік береді. Осы стратегияның негізгі қағидалары: тұтынушылардың сатып алу үлгілері, сыртқы орта факторлары және нарықтық бағаны ескере отырып, ең көп пайданы алу. Бұл табысты басқару стратегиясы көбінесе авиация саласындағы компаниялар тарапынан қолданылады. Мысалы, бір клиент күндіз 600 долларға әуе билетін сатып алса, екінші клиент сол күні кешке сол билетті 800 долларға сатып алуы мүмкін. Бұл себебі күндіз әуе компаниясында бос орын көп болып, оларды толтыру қажеттігі туындайды. Сондықтан, баға төмендетіліп, клиенттерді тартымды ұсыныстармен билет сатып алуға итермелейді. Алайда, кешке қарай орын көп толып, компания шұғыл түрде билет алуға ниеттенген клиенттер үшін бағаны көтеруге шешім қабылдайды. Осы стратегия мақсатты тұтынушылармен байланыс орнатудың және бизнесті дамытудың тиімді жолы болып табылады.
Орындауға негізделген баға белгілеу
Өнімнің немесе қызметтің тиімділігіне байланысты сатушыға төлем жасалатын баға стратегиясы. Жылжымайтын мүлік агенттері, онлайн жарнама платформалары және жеке жарақат адвокаттары осы нәтижеге негізделген бағаны жиі қолданады. Нәтижеге негізделген баға сатушының тәуекелін арттырады, бірақ одан да үлкен пайда табу мүмкіндігін береді. Осы баға стратегиясын қолданатын сатушылар клиенттерді тартуда үстемдік танытады. Егер екі тарап арасында күтілетін нәтиже нақты анықталмаса және сандық көрсеткіштерімен өлшенбесе, нәтижеге негізделген баға стратегиясының тиімді болу ықтималдығы төмендейді.