Кіріспе

Қызмет көрсету туралы ереже, ресми түрде – ЕО Кеңесінің 2007 жылғы 1393/2007 нөміріндегі азаматтық және коммерциялық істер бойынша сот және соттан тыс құжаттарды мүше мемлекеттерде табыс ету туралы регламенті, – сот ынтымақтастығы саласындағы Еуропалық Одақтың регламенті болып табылады. Ол бір мүше мемлекеттен екіншісіне сот құжаттарын консулдық және дипломатиялық арналарсыз табыс етуге мүмкіндік береді. Бұл регламентке дейін азаматтық істерде сот процесін табыс ету Гаага конвенциясы немесе соттан басқа елдегі сотқа жауап берушінің тұрақты мекенжайы бар мемлекетке процесті табыс ету туралы ресми өтініш – сотқа тікелей сұрау арқылы жүзеге асырылатын. Мұндай ресми құжат әдетте бастапқы соттан Сыртқы істер министрлігіне (СІМ) жіберіліп, содан кейін түрлі елшіліктер арқылы мақсатты мемлекеттің СІМ-іне жеткізілетін. Бұдан кейін шетелдік СІМ құжаттарды сол мемлекеттің сот органдарына жіберіп, олар табыс ету рәсімдерін жүргізеді. Табыс етілгенінің растамасы да сол ұзақ жолмен қайтарылатын. Бұл регламент әрбір мүше мемлекетте құжаттарды жіберуші және қабылдаушы агенттіктерді құру арқылы процесті жеңілдетеді. Кейбір мүше мемлекеттерде көптеген жіберуші және қабылдаушы агенттіктер бар, ал басқаларында – біреу ғана бар. Бір мүше мемлекеттің жіберуші агенттігі сот құжаттарын қабылдаушы агенттікке жібереді, ал ол құжаттарды табыс етуге жауапты болады. Сотқа тікелей сұрау қажет емес, өйткені регламенттің қосымшасындағы стандартты нысанды пайдалану керек. Бұл тиісті органдар тарапынан кеңінен мойындалуға көмектеседі. Регламенттің 14-бабына сәйкес, қабылдаушы мемлекеттің қабылдаушы агенттігі арқылы табыс етуден басқа, сотталушыға тікелей пошта арқылы да құжаттарды табыс етуге рұқсат етіледі. Регламенттің 15-бабы мүше мемлекеттің құзыретті сот қызметкерлері арқылы «тікелей табыс етуге» мүмкіндік береді, бірақ кейбір мүше мемлекеттер бұл баптан бас тартты. Еуропалық Одақтың мүше мемлекеттері 1997 жылғы 26 мамырда құжаттарды табыс ету туралы конвенцияға қол қойды, бірақ ол тек Испания ратификациялағандықтан күшіне енбеді. Осы конвенцияның мазмұны 1348/2000 нөміріндегі регламентпен алмастырылды. Бұл регламент Данияны қоспағанда, Еуропалық Одақтың барлық мүше мемлекеттеріне қатысты, бірақ екіжақты келісім бойынша регламент Данияға да таратылды. 2000 жылғы регламент кейін 2007 жылғы регламентпен алмастырылды. Дания Комиссияға жаңа регламентті қабылдағанын хабарлады.

Сот үкімдері

2006 жылғы 9 ақпанда Еуропалық сот Plumex v Young Sports NV ісі бойынша шешім шығарды, оны Бельгияның Хоф ван Кассати соты жіберген болатын. Plumex (португалдық компания) екі тәсілмен Бельгия сотына сот процесін басталды, біріншіден Португалиядағы қабылдау агенттері арқылы, екіншісі пошта арқылы. Plumex талапкерлер алған сот үкіміне Хоф ван Беропқа шағымданып, процессуалдық мерзімдердің 4-11-баптарға сәйкес хабарламаның күнінен басталуға тиіс екенін, ал ертерек болған пошта арқылы жіберілген хабарлама күнінен емес екенін мәлімдеді. Хоф ван Бероп Plumex-тің шағымын қабылдамады, ал компания кейіннен Хоф ван Кассатиге шағымданды. Жоғары сот осы шешімді ЕҚС-ға (Еуропалық Одақтың соты) қауымдық құқық мәселесі ретінде жіберді. Еуропалық Одақтың сотының шешімі ережеде рұқсат етілген әртүрлі әдістер арасында хабарламаны жеткізу әдістерінің ешқандай иерархиясы жоқ екенін, және қандай әдіс қолданылғанына қарамастан, мерзімнің логикалық түрде алғашқы хабарламаны жеткізу күнінен басталуын көрсетті.