Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамның иіс сезімімен қабылданатын белгілі бір иіс заттарының ең төменгі концентрациясы.
Lowest concentration of a certain odor compound that is perceivable by the human sense of smell
Иіс сезу шегі – адамның иіс сезімімен қабылданатын белгілі бір иіс заттарының ең төменгі концентрациясы. Химиялық заттың шегі оның пішінімен, полярлығымен, ішік зарядтарымен және молекулалық массасымен анықталады. Бір заттың әртүрлі анықталу шегіне жауапты иіс механизмдері толыққанды түсініксіз. Сондықтан иіс шегін дәл болжау мүмкін емес. Оның орнына, оларды зертхана жағдайында адамдарға жүргізілетін кең ауқымды сынақтар арқылы өлшеу қажет. Оптикалық изомерлердің анықталу шегі әртүрлі болуы мүмкін, себебі олардың құрылымдық пішіндері адам мұрны үшін оларды аз сезілуіне әкелуі мүмкін. Мұндай заттарды газ хроматографтарында бөлу соңғы жылдары ғана мүмкін болды. Шикі суды тазарту және сарқыңды суды басқару үшін қолданылатын термин – Иіс шегінің саны (Threshold Odor Number, TON). Мысалы, Иллинойс штатында тұрмыстық қолданысқа берілетін судың иіс шегі 3 TON құрайды.
The odor detection threshold is the lowest concentration of a certain odor compound that is perceivable by the human sense of smell. The threshold of a chemical compound is determined in part by its shape, polarity, partial charges, and molecular mass. The olfactory mechanisms responsible for a compound's different detection threshold is not well understood. As such, odor thresholds cannot be accurately predicted. Rather, they must be measured through extensive tests using human subjects in laboratory settings. Optical isomers can have different detection thresholds because their conformations may cause them to be less perceivable for the human nose. It is only in recent years that such compounds were separated on gas chromatographs. For raw water treatment and waste water management, the term commonly used is Threshold Odor Number (TON). For instance, the water to be supplied for domestic use in Illinois is 3 TON.
Құндылықтар
Шекті мән – аромат немесе дәмді (ауа, су және май) анықтауға болатын концентрация. Ольфакторлық нейрондардың тану шегі немесе ояру шегі – иісті (ауа, су және май) анықтауға болатын концентрация. Иіс активтілігінің мәні – концентрацияны шекті мәнге бөлгендегі шама. Дәмдік әсер – концентрацияға байланысты қабылдаудың өзгеру қарқыны. Аромат компонентінің қоспаның жалпы профиліне қосқан үлесін осы ароматтың жалпы бірліктері мен осы ароматтық химиялық заттың салған үлесі арқылы есептеуге болады.
The threshold value is the concentration at which an aroma or taste can be detected (air, water and fat). The recognition threshold or arousal threshold of olfactory neurons is the concentration at which you can identify an odor (air, water and fat). The odour activity value is the concentration divided by the threshold. The flavor impact is the value the rate of change in perception with concentration. The flavor contribution of an aroma component in a mixture to the total profile can be calculated from the total odor units and the number contributed by that aroma chemical.
Жеке тұлғаның өзгеруі
2014 жылғы зерттеуде ерлер мен әйелдер арасында, сондай-ақ жүкті емес және жүкті адамдар арасында маңызды айырмашылықтар табылған жоқ, әйтсе де соңғыларының арасында гиперосмия туралы жекелеген хабарлар бар еді. Көптеген склерозбен ауыратын адамдарда иіс сезу шегі жоғары болып табылады. Ғылыми зерттеулерде бұл көбінесе төменгі мәнмен көрсетіледі, яғни шкала кері қайталанғанда. Бастапқы прогрессивті склерозбен ауыратын науқастарда иіс сезу функциясы, қайталама-ремиссиялы склерозбен ауыратын науқастарға қарағанда нашарлайды.
A 2014 study found no significant differences between men and women, and between non pregnant and pregnant individuals, despite the existence of anecdotal reports of hyperosmia among the latter. People with Multiple Sclerosis have been found to have higher olfactory thresholds. In scientific research, this is often represented by a lower threshold score, i. e. reversing the scale. Olfactory function is more impaired in patients with primary progressive MS than that in relapsing remitting MS.
Түрлер арасындағы айырмашылық
Кейбір түрлер басқалары сезе алмайтын иістерді анықтай алады. Иттер мен кеміргіштер сияқты жануарлардың жалпы иіс сезу қабілеті жоғары деп кеңінен есептеледі, бірақ 2017 жылғы мақала мұны жоққа шығарды, онда "олфакторлық нейрондардың абсолютті саны сүтқоректілерде керемет түрде бірдей" делінген.
Some species can detect odors that others cannot. It is widely believed that animals such as dogs and rodents have a superior sense of smell overall, however a 2017 paper disputed that, saying that "the absolute number of olfactory neurons is remarkably consistent across mammals".