Генри Лабуис: Американдық дипломат және ЮНИСЕФ басшысы

Кіріспе

Америкалық дипломат

Генри Ричардсон Лабуисс (1904 жылғы 11 ақпан – 1987 жылғы 25 наурыз) – американдық дипломат және мемлекет қайраткері. 1954–1958 жылдары Таяу Шығыстағы Палестина босқындарына жәрдем көрсету және жұмыс істеу жөніндегі Біріккен Ұлттар Ұйымының агенттігінің (БҰҰЖҚБ) үшінші директоры болды. 1965–1979 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар қорының директоры қызметін атқарды. Сонымен қатар ол Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі болды. Заңгер, ол 1952–1954 жылдары Франциядағы АҚШ елшісі, ал 1962–1965 жылдары Грекиядағы АҚШ елшісі болды. Лабуисс Маршалл жоспарын іске асырумен айналысқан АҚШ Мемлекеттік департаментінің жетекші лауазымдағы өкілі болды. Ол Генри Ричардсон Лабуисс аға мен Франсис Деверо (Хугер) Лабуисс отбасында, Леонидас Полктің немересі Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында дүниеге келді. 1935 жылғы 29 маусымда Элизабет Скривен Кларкқа үйленді. Элизабет қайтыс болғаннан кейін тоғыз жыл өткен соң, 1954 жылы Ева Кюриге үйленді. Евамен некелесу оны Нобель сыйлығының иегерлері Мари мен Пьер Кюридің күйеу баласы етті. 1965 жылы ол ЮНИСЕФ атынан Нобель бейбіт сыйлығын қабылдап алды және Кюри отбасының бес Нобель сыйлығының иегерлерінің бірі болды.

Жеке өмір және білім

Генри Ричардсон Лабуисс 1904 жылғы 11 ақпанда Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында дүниеге келді. Ол Генри Ричардсон Лабуис және Франсис Д. (Хюгер) Лабуис есімді үш ұлдың ең кішісі болды. Генри кіші әкесінің арқасында ағылшын-американдық ғалым Джозеф Пристлидің бес буын немересі еді. 1935 жылғы 29 маусымда ол суреттерді жинаушы және қайырымдылық шараларын қолдаушы Стивен Карлтон Кларктың қызы Элизабет Скривен Кларкке үйленді; олардың Анна (Фарнсворт) атты қызы болды, ол баспагер Марти Перетцке үйленді. Элизабет Кларк Лабуис 1945 жылы қайтыс болды. Лабуис 1954 жылғы 19 қарашада ғалымдар Пьер және Мари Кюридің қызы Ева Кюриге қайта үйленді. Кюри белгілі жазушы және журналист болды. Олар 1951 жылы танысты, ол Экономикалық ынтымақтастық басқармасында (ЭКА) қызмет етсе, ол Солтүстік Атлантика шарты ұйымының (НАТО) хатшысы болды. Лабуис 1926 жылы Принстон университетін бітіріп, «бакалавр» дәрежесін алды, ал 1929 жылы Гарвард университетінің құқық мектебін тәмамдады. Ол келесі жылы Нью-Йорк штатының адвокатурасына қабылданды. Лабуис 1929 жылдан 1941 жылға дейін Нью-Йорк қаласындағы «Тейлор, Бланк, Капрон және Марш» заң фирмасының серіктесі және мүшесі, сондай-ақ оның ізбасары «Митчелл, Тейлор, Капрон және Марш» фирмасының құрамында болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда Лабуис өзінің еліне қызмет ету үшін Мемлекеттік департаментте қызмет етуді жөн көрді. Ол 1941 жылы жұмысын бастады және келесі бірнеше жылда түрлі лауазымдарға көтеріліп, негізінен сыртқы экономикалық саясатты қалыптастыру және іске асырумен айналысты. Оның алғашқы лауазымы 1941 жылдың желтоқсанында Қорғаныс материалдары бөлімінің бастығының көмекшісі болды. 1943 жылдың ақпанында бөлім басшысы болып тағайындалды. Содан кейін 1943 жылы Сыртқы экономикалық үйлестіру басқармасының директорының орынбасары, ал 1944 жылдың қаңтарында Шығыс жарты шар бөлімінің басшысы болып тағайындалды. 1944 жылдың наурызында ол Еуропалық істер басқармасына ауыстырылып, директордың арнайы көмекшісі болды. Лабуис 1944 жылдың қарашасында Францияға Сыртқы экономикалық әкімшілік миссиясының басшысы болып тағайындалды және сонымен қатар Америка елшілігінде экономикалық істер жөніндегі министр болып қызмет етті. 1945 жылдың қарашасында ол Мемлекеттік хатшы Уильям Л. Клейтонның арнайы көмекшісі болды. Орынбасармен жұмыс істегендігі және Еуропаның түрлі аймақтарын қайта құруға көмектесу жөніндегі бұрынғы жұмысы арқылы Лабуис Маршалл жоспарының қалыптасуына ықпал етті. 1946 жылдың шілдесінде ол Еуропалық істер кеңсесінің директорының арнайы көмекшісі лауазымына оралды. Кейін Лабуис Маршалл жоспарын іске асырудың бастапқы кезеңінде Экономикалық ынтымақтастық басқармасымен (ЭҚА) жұмыс істейтін Мемлекеттік департаменттің бас шенеунігі болды. 1948 жылдың наурызында ол Еуропаға АҚШ-тың экономикалық көмегін басқару агенттігі ретінде ЭҚА құру миссиясын жетекшілік етіп, Парижге барды. 1948 жылдың мамырында ол Еуропа экономикалық комиссиясының Женевадағы отырысына АҚШ делегациясын жетекшілік етіп қайта оралды. Содан кейін Лабуис 1948 жылдың маусымынан 1949 жылдың қазанына дейін Мемлекеттік департаментте шетелдік көмек және көмек көрсету координаторы болып қызмет етті, содан кейін ол Британдық Достастығы және Солтүстік Еуропа істері жөніндегі директор болып тағайындалды. Ол бұл лауазымда 1951 жылдың қыркүйегіне дейін қызмет етті. 1949 жылдан бастап ол Еуропа экономикасын нарықтық күштерге бейімделуге мәжбүрлейтін көмекке қатысты қатаң ұстанымды қолдауды ұсынды. 1951 жылдың қыркүйегінде Лабуис ЭҚА-ның Франциядағы миссиясын басқарды және Маршалл жоспары миссиясының басшысы ретінде Парижге барды. ЭҚА өзара қауіпсіздік басқармасы мен Сыртқы іс-қимыл басқармасымен ауыстырылғаннан кейін Лабуис екі агенттіктің де Париждегі миссиясын 1951 жылдан 1954 жылдың маусымына дейін басқарды.

When the United States entered the Second World War, Labouisse chose to serve his country by accepting a position in the State Department. He began there in 1941 and rose through a variety of positions over the next several years, most concerned with forming and implementing foreign economic policy. His first position was as assistant chief of the Division of Defense Materials in December 1941. He was promoted to chief of the division in February 1943. Later in 1943, he was made deputy director of the Office of Foreign Economic Coordination, and in January 1944 he was appointed chief of the Eastern Hemisphere Division. In March 1944, he was transferred to the Office of European Affairs, where he was special assistant to the director. Labouisse was appointed chief of the Foreign Economic Administration mission to France in November 1944 and served concurrently as minister for economic affairs at the American Embassy. He became special assistant to Under Secretary of State, William L. Clayton, in November 1945. Through his work with the undersecretary, and his previous work coordinating aid to various European reconstruction points, Labouisse played an important role in the aid efforts that culminated in the Marshall Plan. In July 1946, he returned to his role as special assistant to the director of the Office of European Affairs. Labouisse then served as the principal State Department officer working with the Economic Cooperation Administration (ECA) during the initial implementation of the Marshall Plan. He traveled to Paris in March 1948 as head of the mission to establish the ECA as the agency to administer United States economic aid to Europe. He returned to Europe in May 1948 as the head of the United States delegation to the Geneva meeting of the Economic Commission for Europe. Labouisse then served as coordinator of foreign aid and assistance in the State Department from June 1948 until October 1949, when he became director of British Commonwealth and Northern European Affairs. He held this post until September 1951. He began arguing for a tougher stance on aid in 1949, one that would force European economies to adjust to market forces. In September 1951, Labouisse was named head of the ECA's mission to France, journeying to Paris as head of the Marshall Plan mission. When the ECA was replaced by the Mutual Security Administration and the Foreign Operations Administration, Labouisse headed the Paris missions of both agencies from 1951 to June 1954.

UNRWA және IBRD директоры қызметіне тағайындалу

Лабуис 1954 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымында жұмыс істеу үшін АҚШ үкіметіндегі қызметтен кетті. 1954 жылғы маусымда Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Даг Хаммаршельдтің өтініші бойынша Палестина босқындарына көмек көрсету және жұмыс істеу жөніндегі Біріккен Ұлттар Ұйымының агенттігінің (UNRWA) директоры болып тағайындалды. UNRWA жергілікті үкіметтермен бірлесіп, көмек көрсету және жұмыс жобаларын жүргізу үшін 1949 жылғы желтоқсанда құрылды. Лабуис директорлық қызметін бастаған кезде UNRWA 1948 жылы Палестинадан қашқан 887 000 араб босқынына қамқорлық етуге жауапты болды. Лабуис босқындар лагерьлеріндегі тұрмыс деңгейін жақсартуға қадағалады, денсаулық сақтау, білім беру және кәсіптік оқыту салаларындағы стандарттарды көтерді, сондай-ақ босқындарға ферма немесе дүкен сатып алуға бастапқы төлем жасауға мүмкіндік беретін гранттар бағдарламасын құрды. Ол 1958 жылы UNRWA қызметін тастады. Лабуис 1959 жылғы мамырда Халықаралық қайта құру және даму банкінің кеңесшісі болып тағайындалды. Ол 1959 жылғы қыркүйекте экономикалық даму бағдарламасын жасауға көмектесу үшін Венесуэлаға зерттеу миссиясын жетектеді. 1960 жылы Конго дағдарысы кезінде Хаммаршельд оны бас хатшының арнайы кеңесшісі қызметін атқару үшін осы миссиядан қайтарды. 1960 жылғы желтоқсанда Лабуис Халықаралық банк Африкадағы арнайы өкілі болып тағайындалды және экономикалық мәселелерді зерттеу үшін Угандаға миссия жетектеді.

ICA директоры қызметіне тағайындау

Ол 1961 жылғы қаңтарда АҚШ үкіметтік қызметіне қайта оралды, сол кезде президент Джон Ф. Кеннеди оны Халықаралық ынтымақтастық басқармасының (ICA) директоры етіп тағайындады. Бұл басқарма әскери емес сыртқы көмек бағдарламаларын үйлестіру үшін құрылған еді. Лабуиссе 1959 жылғы ақпанда президент Дуайт Д. Эйзенхауэр оны осы лауазымға қарастырған, бірақ оның тағайындауын Республикалық партияның ұлттық төрағасы Мид Алкорн Лабуиссе бірнеше жыл бұрын Демократ партиясына тіркелгеніне байланысты қабылдамады. 1961 жылғы мамырда президент Кеннеди АҚШ Конгресімен бірлесіп, сыртқы көмек бағдарламаларын бірыңғай агенттікке қайта ұйымдастыру жұмысын бастады. Қайта ұйымдастыру барысында ИКА таратылды, ал Лабуис Грекиядағы АҚШ елшісі болып тағайындалды. Ол 1962 жылдан 1965 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Лабуис 1965 жылғы маусымда Біріккен Ұлттар Ұйымының Балалар қорының (ЮНИСЕФ) екінші атқарушы директоры болып тағайындалды, бұл тағайындау алғашқы директор, Морис Пат қайтыс болғаннан кейін жасалды. Директорлық қызметінің кезеңінде Лабуиссе бірнеше ірі қақтығыстар мен табиғи апаттар кезіндегі шұғыл көмек жұмыстарын басқарды және дамып келе жатқан елдердегі қиын жағдайларды жеңілдетуге күш салды. 1968 жылы ЮНИСЕФ Нигериядағы азаматтық соғыста екі тарапқа да, ал 1979 жылы Вьетнамның басып кіруінен кейін Камбоджаға да көмек көрсетті.

Зейнеткерлік

Лабуис 1979 жылдың желтоқсанында ЮНИСЕФ-тегі лауазымынан зейнеткерлікке шықты, бірақ 1980 жылдың көп бөлігінде Камбоджа және Таиландтағы операциялар бойынша кеңесші ретінде жұмыс істеді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лабуис түрлі ұйымдарда белсенді болып қала берді, оның ішінде 1980 жылдан 1985 жылға дейін Грекияның Салоники қаласындағы Американдық ферма мектебінің басқарма төрағасы, ал 1965 жылдан 1985 жылға дейін мектепке сенімді тұлға болып қызмет етті. Лабуис 1987 жылдың 25 наурызында 83 жасында дүние салды.