Кіріспе

Котгарди жеңінен төгілген таспаша.

Типет – иыққа жамылатын, шарф немесе плащ тәрізді киім. Типеттер 14 ғасырда ұзын жеңдерден пайда болды және әдетте бір жағы тізеге дейін төгілді. Типет (немесе тапит) – сондай-ақ, шынтақтан жоғары қолғаппен бекітіліп, тізеге немесе тіпті жерге әдемі түсетін, ұзын, тар, таспа тәрізді мата жолақтары болуы мүмкін. Кейінгі сәнде типет көбінесе шарф сияқты жамылғыны білдіреді, әдетте жүнді, мысалы, 16 ғасырдың сибеллиносы немесе 18 ғасырдың ортасында киілетін жүнді жағалар.

Элиталық киім

Англия королі Эдуард VI-ның киімінде күміс жарты айлармен тігілген қызыл барқыт шапан болды. Елизавета I үш сотыр терісінен тігілген "тайпетт" киіміне ие болды.

Англикандық

Англикандық діни қызметкерлер, дьякондар және оқырмандар киетін салтанатты шапанға "типет" дейді, сонымен қатар оны "уағыз айту шапаны" деп те атайды. Ол хор киімдерімен бірге тағайындалады және алдыңғы жағынан тік түседі. Қасиетті дін қызметкерлері (епископтар, діни қызметкерлер және дьякондар) қара типет киеді. Соңғы ғасырларда лайықты басшылық формаларын қабылдау үшін түрлі өзгерістер енгізілді. Рұхсат етілген оқырмандар (кейбір епархияларда лицензияланған дін қызметкерлері деп аталады) кейде көк типет киеді. Кейбір Англикандық епархияларда тағайындалған жұмыскерлер қызыл типет киеді. Шіркеу армиясының тапсырылған жариялаушыларына шапанның орнына, жаға пішіндес қызыл типет тағайындалады, бірақ кейбіреулері оны типет түріндегі шапанмен ауыстырады, сонда да ерекше қызыл түсті сақтайды. Типеттер көбінесе таңғы және кешкі дұғалардың күнделікті қызметтері үшін хор киімдерінің бөлігі ретінде тағылады, Англия шіркеуінің B8 канонында талап етілгендей (канонда "шапан" сөзі қолданылады). Қатаң төменгі шіркеу дін қызметкерлері кез келген шіркеу қызметінде, оның ішінде қасиетті қауымдасу кезінде, түсті стола емес, типет кие алады. Бұл тәжірибе Реформациядан бастап 19 ғасырдың соңына дейін қалыптасқан. Керісінше, кейбір англо-католиктер типет киюден бас тартады, рим-католик дін қызметкерлерінің хорлық киімін ұнатады. Медальдар, ордендер немесе марапаттар тағуға құқылы дін қызметкерлері оларды типеттің жоғарғы сол жағына тиісті жағдайларда (мысалы, Англия шіркеуіндегі естелік күні) бекітеді. Кейде типеттің ұшында дін қызметкері байланысты шіркеу мекемесінің гербі кестеленеді. Кафедральдық шіркеулердің канондары үшін олардың соборының гербін типеттің бір немесе екі жағына, көбінесе аяғына емес, көкірекке кеңсе белгісі ретінде кестелеуге болады. Типет – стола емес, ол көбінесе шапан сияқты тағылса да, әдетте бай материалдан жасалған және күндік литургиялық түске сәйкес өзгеретін Евхаристиялық киім.

Басқа атаулар

Британ армиясында барлық қызмет ететін капелландарға қақтығыс аймақтарында қызмет еткенде майдандық киімнің үстінен киетін типет беріледі. Англикандық капелландар стандартты қара типет киеді, ал Рим-католик капелландары қызғылт түсті типетпен ерекшеленеді. Кейбір лютерандар да типет қолданады. Қасиетті Үштік лютерандық қоғамының мүшелері күнделікті құлшылықты өткізгенде қоғамның мөрімен кестеленген қара типет киеді. Сонымен қатар, кейбір шотландтық пресвитериандық және басқа да конформист емес дін қызметкерлері қара уағыз шапанын (немесе сирек кездесетін көк, сұр немесе жасыл түсті) киеді.

Британдық әскери медбикелер

Діни емес, ерекше бір түрі – иыққа дейін жететін плащ, британдық әскери медбикелердің формасының немесе Ұлттар Достастығы елдеріндегі медбикелердің киімдерінің бөлігі болған. Олар көбінесе жиекпен безендіріледі және киген адамның шеніне сәйкес белгілермен немесе таңбалармен жабдырылуы мүмкін.