Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кронопио – аргентиналық жазушы Хулио Кортасардың (1914 жылдың 26 тамызы – 1984 жылдың 12 ақпаны) туындыларында кездесетін ойдан шығарылған кейіпкер. Фамалар (әдеби мағынасында – даңқтар) және эсперансалар (үміттер)мен бірге, кронопиостар оның 1962 жылғы «Хронопиостар мен фамалар туралы әңгімелер» кітабындағы бірнеше әңгіменің тақырыбы болып табылады. Кортазар 1960 жылдарға дейін кронопиостар, фамалар және эсперансалар туралы өзге де мәтіндерде жазуын жалғастырды.
A cronopio is a type of fictional person appearing in works by Argentine writer Julio Cortázar (August 26, 1914–February 12, 1984). Together with famas (literally fames) and esperanzas (hopes), cronopios are the subject of several short stories in his 1962 book Historias de cronopios y de famas and Cortazar continued to write about cronopios, famas, and esperanzas in other texts through the 1960s.
Қасиетті
Жалпы, хронопиолар наив және идеалистік, ұйымдаспаған, конвенцияға бағынбаған және сезімтал жандар ретінде бейнеленеді. Олар фамаларға (жақсы ниетті болса да қатаң, ұйымдасқан және жазғырлыққа бейім) және эсперанзаларға (қарапайым, жалқау, қиялы жоқ және көңілсіз) қарсы немесе қарама-қарсы тұрады. Кортазар өзінің әңгімелерінде хронопиолардың физикалық ерекшеліктерін көп сипаттамайды. Ол оларды (алғашқы әңгімелерінің бірі – Costumbres de los famas ішінде) «жасыл, қырылдаған, ылғал заттар» деп атайды, бірақ бұл сипаттама – автордың ойлап тапқан кейіпкері туралы бастапқы көзқарасы ғана. 1959 жылғы 27 наурызда Пол Блэкбернге жазған хатында Кортазар хронопиолардың адамдық қасиеттері басқа әңгімелер жазу барысында пайда болғанын айтады. Бұл хронопиолардың мінезінің, әдеттерінің және бейімділіктерінің әр түрлі жақтарын көрсетеді.
In general, cronopios are depicted as naive and idealistic, disorganized, unconventional and sensitive creatures, who stand in contrast or opposition to famas (who are rigid, organized and judgmental if well intentioned) and esperanzas (who are plain, indolent, unimaginative and dull). In his stories Cortázar describes few physical features of cronopios. He does refer to them (in one of the early stories Costumbres de los famas) as "those greenish, frizzly, wet objects," but this description is just the initial author's vision of the invented character. In a letter to Paul Blackburn on 1959 03 27 Cortázar writes that human characteristics of cronopios appeared later, while writing other stories. These demonstrate aspects of cronopios' personalities, habits, and inclinations.
Терминнің қолданылуы
Кортазар cronopio сөзін алғаш рет 1952 жылы Buenos Aires Literaria басылымында жарияланған мақалада, сол жылдың қараша айында Париждегі Théâtre des Champs Élysées театрында өткен Луи Армстронгтың концертіне шолу жасағанда қолданды. Мақаланың тақырыбы: «Луи, орасан зор Кронопио» («Louis, Enormísimo Cronopio») деп аталды. Кортазар кейінірек түрлі сұхбаттарда осы концертке дейін, сол театрдың ішінде, жартылай бос ғимараттың төңірегінде қалықтап жүрген кішкентай жасыл шарлардың қияли көрінісі түрінде оған бұл сөз қалай келгенін айтты. Кортазардың туындыларындағы хронопиостарға сілтемелер Historias de Cronopios y de Famas кітабының соңғы бөлімін құрайтын 20 қысқа эскизде, сондай-ақ оның «коллаж кітаптарында» – La vuelta al día en ochenta mundos және Ultimo Round еңбектерінде кездеседі, олар француз тіліндегі, автор толық деп санайтын нұсқасында жинақталған. Кейбір әдеби сыншылар Кортазардың хронопиостар туралы әңгімелерін оның өзге романдары мен әңгімелерімен салыстырғанда оларды екінші деңгейлі туындылар деп есептейді. Ал басқалары осы әңгімелерде жасырын метафизикалық мағыналарды немесе адамзаттың әмбебап жіктемесін іздеді. Кортазар өзі бұл әңгімелерді бір түгетейін «ойын» деп сипаттап, оларды жазу оған зор қуаныш сыйлағанын мәлімдеді. Cronopio термині ақырында Кортазардың (және басқалардың) достарына деген құрмет белгісіне айналды, мысалы, 62: A Model Kit ағылшын тіліндегі басылымына арналған арнауда: «Бұл роман мен оның аудармасы Кронопио Пол Блэкбернге арналған» (Блэкберн Кортазардың алғашқы әңгімелерінің бірнешеуін «Ойынның соңы» деген атпен аударған). Аргентинада табылған құрғақ тіршілік ететін сүтқоректілердің бір түрінің қазбасы Cronopio dentiacutus деп аталды.
Cortázar first used the word cronopio in a 1952 article published in Buenos Aires Literaria reviewing a Louis Armstrong concert given in November of that year in the Théâtre des Champs Élysées in Paris. The article was entitled Louis, Enormísimo Cronopio ("Louis, Enormous Cronopio"). Cortázar would later describe in various interviews how the word cronopio first came to him in that same theater some time before this concert in the form of an imaginary vision of small green globes floating around the semi deserted theater. References to cronopios in Cortázar's work occur in 20 short sketches that make up the last section of Historias de Cronopios y de Famas as well as in his "collage books," La vuelta al día en ochenta mundos and Ultimo Round, which were collected in a French edition he considered definitive. Some literary critics consider Cortazar's cronopios stories as lesser works compared to other of the author's novels and short stories. Others have looked for hidden metaphysical meanings in these stories or for a universal taxonomy of human beings. Cortázar himself described these stories as a sort of "game" and asserted that writing them gave him great joy. The term cronopio eventually became a kind of honorific, applied by Cortázar (and others) to friends, as in the dedication to the English language edition of 62: A Model Kit: "This novel and this translation are dedicated to Cronopio Paul Blackburn " (Blackburn translated several of Cortazar's early stories under the title The End of the Game.) A fossil dryolestoid mammal found in Argentina has been named Cronopio dentiacutus.
Басқа сілтемелер
Кортазарды оның жанкүйерлері кейде «Grandísimo Cronopio» немесе «Cronopio Mayor» деп атап кеткен.
Cortázar has sometimes been called the Grandísimo Cronopio or the Cronopio Mayor by his admirers.