Кіріспе

Карабонер модель 1931 (ресми түрде қысқартылып Кар. 31/Мқ. 31; көбінесе азаматтық ортада K31 деп аталады) – дүкенмен жабдықталған, тік тартқыш бұрандалы мылтық. Бұл 1933 жылдан 1958 жылға дейін Швейцария қарулы күштерінің стандартты мылтығы болды, бірақ кейбір үлгілері 1970 жылдарға дейін қолданыста болды. Оның 6 оқты ауыстырылатын дүкені бар және 7.5×55 мм швейцарлық Gewehrpatrone 1911 немесе GP 11 патронына арналған, бұл 7.62×51 мм НАТО / .308 Винчестер патронымен салыстырылатын баллистикалық қасиеттері бар. Әр мылтыққа 6 оқты, бір-бірімен сәйкес келетін сериялық нөмірі бар, ажыратылатын дүкені қоса берілген. Дүкенді толтыру үшін қабылдағыштың үстінен стрипперлік клиптерді пайдалануға болады. 1931 жылғы "Карабонер" модельдері 1911 жылғы мылтық пен карабиннің орнына келді және 1958 жылдан бастап біртіндеп Stgw 57 мылтығымен алмастырылды. Кар. 31/К. 31 – бұл швейцариялық "Шмидт–Рубин" қызметтік мылтықтары мен карабиндерінің негізінде жасалған тік тартқыш карабин болғанымен, Кар. 31/К. 31-ді полковник Рудольф Шмидт (1832–1898) жасаған жоқ, өйткені ол 1931 жылы тірі болмады. Механикалық инженер Эдуард Рубин (1846–1920) 7.5×55 мм швейцарлық оқ-дәрілерін, сондай-ақ бұрынғы швейцариялық қызметтік мылтықтарды және Кар. 31/К. 31 мылтығын жасаған. Карабонер модель 31 – Швейцарияның Берн қаласындағы Eidgenössische Waffenfabrik компаниясының полковнигі Адольф Фуррердің (1873–1958) жаңа дизайны болды. Алғашқы 200 Kar. 31/К. 31 мылтығы 1931 жылдың мамыр айында әскерлік сынақтар үшін жасалды (сериялық нөмірлері 500,001 – 500,200), содан кейін модельдің нөмірі 1931 деп белгіленді.

Ерекшеліктері

Бұрынғы Шмидт-Рубин сериясындағы 1911 модельді мылтық пен карабинмен салыстырғанда, Karabiner Modell 31-нің құлпы мен қабылдағышы айтарлықтай қысқартылды, бұл мылтық ұзындығындағы стволға және нысана радиусына мүмкіндік берді, бірақ 1911 модельді карабиннің жалпы ұзындығын арттырмады, артқы нысана элементін көзге жақындатты және доңғалақтың оққа тию уақытын триггер тартқаннан кейін екі есе қысқартты. Karabiner Modell 31-нің стволында 4 ойық және айналу жылдамдығы бар. Оның механизмі тек екі бұранда арқылы қоректемеге бекітілген, біреуі кері соққыға арналған тіреуге, екіншісі – тіреуге. Бұл швейцариялықтарға Шмидт-Рубин сериясында қолданылатын алюминий ствол бекіткішін жоюға мүмкіндік берді. Триггер де қайта жобаланды. Karabiner Modell 31 өте жақсы дәлдігімен және қызметтік мылтық үшін сапасымен танымал. Швейцария қарулы күштері жекелеген ату шеберлігіне ең жоғары мән берді. Сондықтан, K. 31/Kar. 31 тығыз төзімділікпен және жоғары сапамен жасалған. Швейцария әскери нұсқаулығына сәйкес, Karabiner Modell 31 үшін стандартты 7.5×55 мм Swiss GP 11 доп оқ-дәрісін пайдаланғанда, бекітілген орналасудағы күтілетін ату дәлдігі көлденең (жел) осьте (R50) және тік (биіктік) осьте (R50) арақашықтықта болады. Арақашықтықтағы ату дәлдігі көлденең осьте (R50) және тік осьте (R50) болады. R50 арақашықтықта дегеніміз, атыс тобының ең жақын 50%-ы осы қашықтықта көрсетілген диаметрдегі шеңберге сыяды. Қолданылатын ықтимал дөңгелек қателік әдісін түрлендіруге болмайды және мылтықтың дәлдігін анықтау үшін АҚШ әскери әдістерімен салыстыруға болмайды. Анықтама үшін, 1 минуттық доға (MOA) шеңберінің диаметрі арақашықтықта және арақашықтықта болады. R50 нәтижелерін екі есе көбейткенде, оқ тию ықтималдығы 93,7%-ға дейін артады.

Kar.31/K.31 тік тартқыш жүйе

Karabiner Model 31 тік тартқыш бұрандалы механизмімен ерекшеленеді, яғни бұрандалы тұтқа бір қозғалыспен артқа тартылып, оқтан бос патронды шығарып, содан соң алға жылжыту арқылы жаңа патрон орналастырылып, ұрылғыш серіппесі керіліп, механизм құлыпталады. Бұл, неміс Karabiner 98k немесе британдық Lee–Enfield No. 4 сияқты, қазіргі заманғы бұрандалы мылтықтардағыдай, бұранданы қолмен бұру және алға-артқа жылжытудан өзгеше. Тік тартқыш бұрандалы механизм атушының қозғалыс шегін азайтады, соның нәтижесінде мылтықтың ату жылдамдығы артады. Алдыңғы Schmidt–Rubin сериялы мылтықтардан айырмашылығы, Kar. 31/K. 31-дің құлыптауыш тіректері патрон ұясының тікелей артында құлыпталады. Құлыптауыш тіректерінің алға орналасуы бірнеше артықшылықтар береді. Механизмнің барлық бөлігі күшейеді, себебі тіректер қабылдағыштың алдыңғы, қалың бөлігіне бекітіледі. Сондай-ақ, құлыптаудың өзі де дәлдігі артады.

Қауіпсіздік

Қозғалтқыш бөлігі қауіпсіздік механизмі ретінде қызмет етеді және болттың артқы бөлігіне бекітіліп, оқ ату соққысын ұстап тұрады. Қозғалтқыш сақинасымен аяқталатын қозғалтқыш бөлігін артқа тартып, көлденеңге бұрғанда, қозғалтқыш бөлігінің құлпын болттың тығынындағы қауіпсіз ойысқа орналастыруға болады. Бұл ойыс оқ ату ойысынан қысқа болғандықтан, оқ ату соққысы болттың цилиндр бетінен шығып кетпейді. Осылайша, оқ қаптамасының капсюлімен кез келген тікелей жанасудың алды алынады. Қауіпсіз режим болттың кездейсоқ ашылуын болдырмау үшін механизмнің жұмыс істеуін де тоқтатады. Жұмыс істеу сақинасы жеткілікті үлкен болғандықтан, қолғаппен де оңай пайдалануға болады. Жұмыс істеу сақинасы тік күйде болғанда және механизмды қолмен немесе циклмен кері тартып, қайта зарядтағанда, қару оқ атуға дайын тұрады.

Қару-жарақпен қоректендіру

Карабонер модель 31, 6 оққа дейін сыятын, патронға сәйкес жасалған, алынып тасталатын қорапша тәрізді дүңгіршектен оқтандырылады. Дүңгіршекті босату батырмасы дүңгіршектің бөлінбес бөлігі болып табылады. Кар. 31/К. 31-ді қайта оқтау үшін, әдетте дүңгіршекті екінші дүңгіршекке ауыстырмай, алты оққа арналған, қағазға фенол шайыры құйылған, қалайыланған жиекті ерекше пішіндес клип қолданылды. Көптеген зарядтағыштар немесе клиптер оқтарды тек патрон корпусының ұшында ғана ұстаса, Кар. 31/К. 31 зарядтағышы патронның дененің көп бөлігін жабады. Зарядтағышта қолғапты қолмен итеруге жететіндей кең ойық бар, оқтарды бір рет қозғалыспен дүңгіршекке салуға мүмкіндік береді. Бұранданы жабу үшін зарядтағыштарды немесе клиптерді қолмен алып тастау қажет. Дүңгіршектен соңғы оқ атылғанда, серік автоматты түрде жоғары көтеріліп, бұранданы тоқтатып, жабылуына кедерілтеді, соның арқасында қолданушыға Kar. 31/К. 31-ді қайта оқтау қажеттігі еске түсіріледі.

Қозғалтқыш

Карабонер 31 үлгісінде екі сатылы доңғалақ бар, оның доңғалақтың құлыпқа (сеарға) ілісуі алдында айқын ұзақ қозғалысы бар. Бұл мүмкіндік, қиын (жауынгерлік) жағдайларда кездейсоқ оқ атудың алдын алуға көмектеседі.

Көрікті жерлер

Карабонердің 31 үлгісіндегі стандартты темір көзқарас – желдің және биіктіктің түзетілімдерін жасай алатын ашық көзқарас, ал көз аралық қашықтығы бірте-бірте өседі. Көз бағытын алдыңғы көзді реттеу құралымен түзетуге болады. Алдыңғы бағананы көлденең жылжыту нәтижесінде, соққы нүктесінің орташа биіктігін түзету үшін 5 түрлі алдыңғы бағана қолданылады, олардың биіктігі бірте-бірте өседі. Бір алдыңғы көзден екіншісіне соққы биіктігінің өзгеруі шамамен болады. Стандартты Kar. 31/K. 31 темір көзқарасының биіктік концепциясы сәл ерекше және GP11 оқ-дәрісімен және 100 және 300 метрлік қашықтықтарда орталық ұстауға (мақсат нүктесі = соққы нүктесі) арналған. 400 метрден және одан да алыс қашықтықта атушы нысананың төменгі жағына бағыттауы керек, сонда алдыңғы көздің бағанасы көру сызығынан шығып кетеді. «Сағат 6-да ұстау» нысанаға ату үшін көзделіп жасалған, яғни көзге түсетін сызық GP11 оқ-дәрісінің диаметрі 10 см болатын нысана центрінен жоғары соғуы керек. Швейцария армиясы және ату клубтары Kar. 31/K. 31 нысанаға бағыттау, ату дағдыларын жетілдіру және жарыстар үшін осы әдісті қолданады. «Сағат 6-да ұстау» белгілі қашықтықтағы белгілі нысана өлшемі үшін ғана тиімді, ал бұл факторлар өзгерсе, пайдаланушы түзету жасамаса, көзқарас нөлдік нүктені ұстамайды. GP11 оқ-дәрісімен қолданылғанда, 100 және 300 метрлік қашықтықтарды орталық ұстау ретінде де пайдалануға болады.

Швейцарияда әскер қызметіндегі сарбаздар кейде өмір бойы қызметтік мылтықтарын сақтап, олармен жарысқа қатысады. Сондықтан, көптеген қосымша көзқарастар қол жетімді болды: Waffenfabrik Bern компаниясы «S» және «K» (Klammer) диоптрлік көзқарастарды, Wyss – «W» диоптрін, ал Furter, Haemmerli және Gruenig & Elmiger компаниялары арнайы жел және биіктік түзетушілерді жасады. Sahli және басқа да компаниялар биіктік түзетушілерді жасады. Бүгінде АҚШ-тағы Swiss Products компаниясы диоптрлік бекіткішті шығарады, ол жақында ресми швейцариялық ату жарыстарында қолдануға рұқсат етілді.

Өзгерістер тарихы

Өндіріс барысында бірнеше өзгерістер сынақтан өтті, қабылданбады және енгізілді. Kar. 31/K. 31 жылдары: 1934 жылы оқ ату механизмі жеңілдетілді. 1935 жылы қабылдағыш қатты болаттан жасалды. 1936 жылы доңғалақ қатты болаттан жасалды. 1941 жылы ламинатталған фанерадан жасалған ағаш қолдар сынақтан өтті, бірақ қабылданбады. 1944 жылы материал жетіспеушілігіне байланысты, түрлі бөлшектерде хром-никельді болаттың орнына хром-молибденді болат қолданылды. Бұл тәжірибе сәтсіз аяқталды. 1946 жылдан бастап Kar. 31/K. 31 сериялық нөмірі 868 901-ден бастап, бұта ағашынан жасалған ағаш қолдар бұрын қолданылған жаңғақ ағашының орнына қолданыла бастады. Дегенмен, 1944 жылы өндірілген жаңа жаңғақ ағашынан жасалған ағаш қолдар 1954 жылға дейін Kar. 31/K. 31 мылтықтарында кездесті.

Қосымша құралдар

Карабинер модель 31s шүмектермен, оқ ауыстыру қақпақтарымен, пышақ тәрізді алынып-қойылатын штыктармен, тазалау жиынтықтарымен және стриптерлік клиптерге арналған сөмкелермен бірге берілді.

Нұсқалар

Карабинердің телескоптық көзбен бақылайтын үш нұсқасы болды. Олар: Zf. Kar. 31/42, 1.8×9 телескопиялық көзқарасы, белгіленген аралықтарда реттелетін; Zf. Kar. 31/43, 2.8×14 телескопиялық көзқарасы, белгіленген аралықтарда реттелетін. Бұл модельдердің телескопиялық көзқарастарын Kern жасаған және олардың дәлдігін ескере отырып, Karabiner Modell 31-дің өндірістік үлгілеріне орнатқан. Көзқарастар қабылдағыштың сол жағында орналасқан, бұл атушыға стандартты аспапты нысананы пайдалануға мүмкіндік берді. 1950 жылдары белгіленген мерген/снайперлік қолдану үшін Karabiner Modell 31-дің күрделі өзгертілген нұсқасы жасалды. Бұл мылтық Model 31 нұсқасы ретінде шығарылмады, бірақ Zielfernrohr Karabiner 55 (Zf. Kar. 55) Снайперлік мылтығы ретінде шығарылды. Ол Kern жасаған, оқтан түсуді реттеуге арналған, 3.5×23 күшті телескопиялық көзқарасты ұсынды. Оқтан түсуді өтеу (BDC) реттеу мұнарасы майға негізделген сүрткішпен еркін айналады. Стандартты K. 31/Kar. 31 аспапты нысананың биіктік тұжырымы сияқты, телескопиялық көзқарастың BDC реттеуі де біршама дәстүрлі емес және GP11 оқ-дәрісімен орталық ұстауға (мақсат нүктесі = соққы нүктесі) арналған. Алшақ қашықтықта атушы нысананың төменгі жағына қарай 6 сағатта ұстап тұру керек, сонда көзқарастың жібі жолдан тыс болады. Телескопиялық көзқарастың желдің ауысуын реттеу мұнарасы дәстүрлі түрткілеуді реттейді. Әрбір толық желдің өсуі , яғни адамның ені 1.5 мм / 1.5‰. Толық сатылар 0.25 миллиметр/0.25‰ шабу кезінде алты рет бөлінеді. Zf. Kar. 55 бос салмақта телескопиялық көзқарасы орнатылғанда және оның жалпы ұзындығы . Zf. Kar. 55-тің Karabiner Modell 31-мен ортақ төрт кішкентай бөлігі бар (жағатын бөлшек, ату ілмегі, ату ілмегі серігі және экстрактор). Телескопиялық көзқарас тұтқалары қабылдағыштың ажырамас бөлігі болып табылады. 3.5×23 телескопиялық көзқараста қабылдағыштың сол жағындағы тұтқаларға қосылатын интегралды тез босату тұтқасы бар. Zf. Kar. 55-тің бүкіл механизмі шамамен 15 градусқа бұрылып, телескопиялық көзқарас орнатылғанда оқ-дәрілерді зарядтау және шығару үшін орын береді. Механизмнің және доңғалақтың еңкейуі сондай-ақ телескопиялық көзқарастың механизм мен доңғалақ үстінде орталықтандырылған орнын қамтамасыз етті, бұл мылтықтың енін аздап кеңейтті. Zf. Kar. 55-ке орнатылған ствол Karabiner Modell 31-дегі стволдан ауыр және тұмсық тежегішімен жабдықталған. Zf. Kar. 55 сондай-ақ жартылай пистолет тұтқасының орнына толық пистолет тұтқасы бар жартылай доңғалаққа және астымен бүгілетін интегралды биподқа ие. Барлығы 4 150 Zf. Kar. 55 өндірілді.

Қордың нашар жағдайы

Көптеген мылтық ағаштарының нашар күйіне көбінесе, қалыпты болған, тікенді табанды аяқ киімдердің үстіне киілетін крампон [табаннан ғана емес, сонымен қатар өкшелердің бүйірлерінен де шығатын мұзға қарсы тісті табандықтар] себеп болды. Мылтықтарды үштен біріне қатарлап, көбінесе қарға қою әскерлік әдеті де, мылтық саптамасының "жапырылып" көрінуіне әсер етеді. Соғыстан кейінгі бук ағаштары ескі жаңғақ ағаштарына қарағанда көбірек зардап шегеді. 1946 жылға дейін таңдаулы материал болған жаңғақ ағаштары зығыр майымен өңделген, ал кейін бук ағаштарына (арсеналда) жөндеу үшін спиртте оңай еритін шелактан қорғау қабаты жағылды.

Қолжетімділік

2010 жылдан бастап Швейцарияның қару-жарақ қоймалары сатылып бітті. Әлемнің әртүрлі елдеріндегі әскери артық тауар сатушыларынан сатылатын мылтықтар – бұрын Швейцария азаматтарына тиесілі болған мылтықтар. Олардың жағдайы көбінесе орташа, бірақ ұңғысы мен құлпынай жинағы әдетте өте жақсы күйде, себебі швейцариялықтар қаруды тазалау майының орнына Waffenfett деп аталатын арнайы майды қолданды, ал берілген оқ-дәрілер коррозияға төзімді болды. Кейбір Kar. 31/K. 31 мылтықтарының артқы бөлігіндегі болат табақтың астынан "әскерлік табель" табылған, ол бұрынғы швейцариялық үкіметтік пайдаланушыны көрсетеді. Kar. 31/K. 31 коллекционерлері көптеген жағдайларда мылтық берілген швейцариялық азаматтың әскери бөлімі, аты-жөні, мекенжайы және әлеуметтік қамсыздандыру нөмірі жазылған полиэтилен қағаздан жасалған кішкентай табельді тауып алды. Кейбір коллекционерлер бұл ақпаратты бұрынғы иелерімен байланысу үшін пайдаланды және осы кездесулер туралы әртүрлі коллекционерлік веб-форумдарда әңгімеледі.

Азаматтық мақсатта

Швейцариядан тыс жерлерде "Карабинер Модель 31" басқа швейцариялық қызметтік мылтықтар сияқты нысана ату жарыстарында қолданылады. Қарумен айналысу – танымал демалыс түрі және үкімет, әсіресе отаршылдар үшін оны ынталандырады. Типик швейцариялық мылтық ату (Eidgenössisches Feldschiessen) (бұрынғы) швейцариялық қызметтік мылтығымен, жатып ату қашықтығында жүргізіледі. Осы үшін стандартты темір көздерді нысана атуға арналған диоптр және шар тәрізді көздермен алмастыруға болады. Басқа елдерде Кар. 31/К. 31 көбінесе көне әскери қызметтік мылтықтар жарыстарында қолданылады. Жарысқа арналған диоптр және телескоптық көздерді орнатуға арналған қосымша құрылғылар, қабылдағыштағы стандартты фабрикалық тангенстік темір көздерге қарағанда дәлірек нысана алу құралдарын орнатуды жеңілдетеді. Көптеген жарыс атушылар өзгеріссіз Кар. 31/К. 31 мылтықтарымен, фабрикалық тангенстік темір көздерін қолданып 1 МОА ату топтарына жете алады. Швейцария қарулы күштеріне енгізілгенін тойлау үшін 80 жыл өткен соң "Карабинер Модель 31"-дің шағын мерейтойлық партиясы шығарылды. Сирек жағдайларда, кейбір Кар. 31/К. 31 мылтықтарының құлыптағыштарда жарықтар пайда болуы мүмкін, оларды қанағаттандыратын көзбен немесе лупа көмегімен анықтауға болады. Қауіпті жағдайлардың алдын алу үшін нашар құлыптағыштары бар мылтықтарды дереу атудан алып тастап, кәсіби жөндеуден өткізу керек.

Медиа

Кардың бейнесі. 31/К. 31 тік тартқыш бұрандасы істеп тұрғаны: Media:K. 31/Kar. 31. ogg "Шайнинг Туре" фильмінде швейцариялық шекара күзетшісі Эд пен Линда швейцария шекарасын кешіп өтіп бара жатқанда, оларға қарай оқ атып тұрған неміс снайперін өзінің Кар. 31/К. 31 мылтығымен атқан. K31 снайперлік нұсқасы, K31/43, жазғы жаңартудың бөлігі болып табылатын Battlefield V бірінші тұлға атыс ойынында пайда болады. K31, Call Of Duty: Black Ops Cold War ойынында 3-ші маусымның шайқас төлқұжатының бөлігі болып табылатын Swiss K31 деп аталатын DLC қару ретінде ұсынылған. PC платформасындағы қорқынышты Mundaun ойынында ойыншы, басты кейіпкер Curdin-нің қайтыс болған әкесіне тиесілі ескі бұрандалы мылтыққа қол жеткізеді, бұл K31 болуы мүмкін.