Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұмсақ тай күрісі
Mild Thai curry
Массаман күрісі (แกงมัสมั่น, ,) – бай, дәмді және жеңіл ащы тай күрісі. Бұл үш түрлі көзден алынған ингредиенттерді үйлестіретін әртүрлі тағам: Парсы, Үнді субконтиненті және Малай архипелагы (мысалы, кардамон, корица, гвоздика, жұлдызды анис, зира, лавр жапырақтары, мускат жаңғағы және мак) – тай асүйінде жиі қолданылатын ингредиенттермен (мысалы, чили бұрышы, кориандр, лимон шөбі, галангал, ақ бұрыш, креветка пастасы, шалқан, сарымсақ) массаман күрісі пастасын жасау үшін біріктіріледі. Бұл тағамның негізі әдетте тауық немесе басқа ет, картоп, пияз және жержаңғақтан тұрады. Көпірлігін кокос сүті мен қаймағы береді, осылайша көптеген тай күрістері дайындалады. 2011 жылы CNNGo "Әлемдегі 50 ең дәмді тағам" деген мақаласында массаман күрісін ең дәмді тағам деп атады. Дегенмен, оқырмандар жүргізген сауалнамада ол оншы орынға ие болды. Ал 2018 жылғы жаңартылған ресми тізімде бірінші орынды сақтап қалды.
Massaman curry (แกงมัสมั่น, , ) is a rich, flavourful, and mildly spicy Thai curry. It is a fusion dish, combining ingredients from three sources: Persia, the Indian Subcontinent, and the Malay Archipelago (e. g., cardamom, cinnamon, cloves, star anise, cumin, bay leaves, nutmeg, and mace) with ingredients more commonly used in native Thai cuisine (e. g., chili peppers, coriander, lemongrass, galangal, white pepper, shrimp paste, shallots, and garlic) to make massaman curry paste. The substance of the dish is usually based on chicken or other meat, potatoes, onions, and peanuts. The richness comes from the coconut milk and cream used as a base, as for many Thai curries. In 2011, CNNGo ranked massaman curry as the number one most delicious food in an article titled "World's 50 most delicious foods". However, by a reader's survey, it ranked number ten. It remained at number one in the official, updated 2018 version.
Сипаттама
Мұсылмандық тамыры мен сондықтан исламдық диеталық заңдарына байланысты, бұл карри көбінесе тауық етімен жасалады, бірақ осы тағамның қаз, сиыр, бұқа, қой, ешкі немесе сирек жағдайда шошқа етінен жасалған нұсқалары да бар. Исламда шошқа еті харам (тыйым салынған) болғандықтан, соңғы нұсқаны сақты тай мұсылмандары жемейді. Вегетариандар мен вегандар бұл тағамның өз нұсқаларын жасады, мысалы, тофу қолданады және қолданылған креветка пастасы немесе балық соусын басқа нәрсемен ауыстырады. Тағамның мұсылмандық тамыры массаман карри пастасының (нам фрик каенг мацаман) көптеген дәмдерінде айқын көрінеді, олар басқа тай каррилерінде жиі қолданылмайтын дәмдеуіштерден алынған. Кардамон, корица, жалбыз, жұлдызды анис, зира, лавр жапырақтары, мускат жаңғағы және маце 17 ғасырда шетелдіктердің Малай архипелагы мен Оңтүстік Азиядан Таиландқа әкелгені болса керек. Бұл саудаға бастапқыда Таяу Шығыстан, Үнді субконтинентінен және архипелагтың өзінен келген мұсылман саудагерлері басымдық танытты, бірақ кейін португалдар, голландтар және француз Шығыс Үндістан компаниясы оған көбірек араласты. Осы шетелдік дәмдеуіштер мен хош иістер жергілікті өнімдермен және тай тағамдарында жиі қолданылатын құрғатылған ащы бұрыш, кинза тұқымы, лимон шөбі, галангал, ақ бұрыш, креветка пастасы, шалот және сарымсақ сияқты дәмдеуіштермен біріктіріліп, массаман карри пастасын жасауға қолданылады. Карри пастасы алдымен кокос майымен қуырылады, содан кейін ет, картоп, пияз, балық соусы немесе тұз, тамаринд пастасы, қант, кокос сүті және жержаңғақ қосылады.
Due to its Muslim roots and therefore Islamic dietary laws, this curry is most commonly made with chicken, but there are also variations on this dish using duck, beef, venison, mutton, goat, or rarely, pork. As pork is haram (forbidden) in Islam, this last variant is not eaten by observant Thai Muslims. Vegetarians and vegans have created their own versions of this dish, such as using tofu and substituting any shrimp paste or fish sauce used. The Muslim roots of the dish are evident in many of the flavors of the massaman curry paste (nam phrik kaeng matsaman) that come from spices not frequently used in other Thai curries. Cardamom, cinnamon, cloves, star anise, cumin, bay leaves, nutmeg and mace would, in the 17th century, have been brought to Thailand from the Malay Archipelago and South Asia by foreigners, a trade originally dominated by Muslim traders from the Middle East, Indian subcontinent, and from the archipelago itself, but increasingly undertaken by the Portuguese, the Dutch, and the French East India Company. These foreign spices and flavors are then combined with local produce and flavors commonly used in native Thai cuisine such as dried chili peppers, coriander seeds, lemongrass, galangal, white pepper, shrimp paste, shallots, and garlic to make the massaman curry paste. The curry paste is first fried with coconut cream, and only then are meat, potatoes, onions, fish sauce or salt, tamarind paste, sugar, coconut milk and peanuts added.
Тарих
Массаман атауының шығуы парсы тілінен келген «мусульман» мағынасын білдіретін ежелгі сөз – mosalman терминінің бұрмалануынан. Сондықтан, 19 ғасырдың ортасындағы көптеген авторлар бұл тағамды «Мусульман карриі» деп атаған. Тай журналисі және ғалымы Санти Саветвимон, сондай-ақ тай тағамдары сарапшылары Дэвид Томпсон және Хануман Асплердің мәліметінше, бұл тағам 17 ғасырда Таиландтың орталық бөлігіндегі Аюттхаяның көпұлтты сарайында парсы саудагері Шейх Ахмад Қоми арқылы пайда болған. Осы саудагерден тайлық Буннаг әулеті тегін алады. Көптеген теориялар массаманның малай және үнді тағамдарының ықпалымен дамыған оңтүстік тай тағамы екенін көрсетеді. Карри 18 ғасырдың соңындағы «Кап Хе Чом Кхруанг Хао Ван» поэмасында Сиам (қазіргі Таиланд) ханзадасы Ицарасунтонға, кейіннен Рама II патшасына (1767-1824) жатқызылған. Бұл поэма ханшайым Бунротқа, кейіннен Рама II патшасының әйелі Шри Суриендра патшайымына арналған. Поэманың екінші шумағында былай делінген:
The name massaman is a corruption of the term mosalman, an archaic word derived from Persian, meaning "Muslim". Hence, many earlier writers from the mid 19th century called the dish "Mussulman curry". According to Thai journalist and scholar Santi Sawetwimon, as well as Thai food experts David Thompson and Hanuman Aspler the dish originated in 17th century central Thailand at the cosmopolitan court of Ayutthaya, through the Persian merchant Sheik Ahmad Qomi, from whom the noble Thai Bunnag family descends. Most theories contend that massaman is a southern Thai dish influenced by Malay and Indian cuisine. The curry is extolled in the poem Kap He Chom Khrueang Khao Wan from the end of the 18th century, attributed to Prince Itsarasunthon of Siam (now Thailand), the later King Rama II (1767 1824). It is dedicated to a lady who is thought to be Princess Bunrot, the later Queen Sri Suriyendra, wife of King Rama II. The second stanza of the poem reads:
Массаман карриінің алғашқы жазылған рецепті 1889 жылы Леди Плеан Пасакорнраунгтің қаламынан туған: «Қышқыл Массаман карриі ащы апельсин шырынымен», Массаман Matsaman (หมัดสมั่น) деп жазылған. 2002 жылға қарай бұл рецепт Австралияның рецепт кітаптарында «Мусаман сиыр еті карриі» деп жарияланды.
The first ever recorded recipe for massaman curry by Lady Plean Passakornrawong in 1889: "Chicken Massaman curry with bitter orange juice", with Massaman spelled Matsaman (หมัดสมั่น). By 2002, it was being included in Australian recipe books as "Musaman beef curry"