Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Непалдың индо-арий тілі.
Indo Aryan language of Nepal
|
|}
Қайталау
Маджхи кейде қосымша баса назар аудару үшін толық есімді, етістікті, сын есімді немесе есімше түрін толық қайталайды. Есімдерде Маджхи тілінде бірінші есімнің алдына "е" жұрнағы қосылады. Мысалы, "капал" есімдік "бас" дегенді білдіреді, ал "капал е капал" деп қайталанғанда, біріктірілген сөз тіркесі "барлық бас" дегенді білдіреді. ':20 Етістіктерде мұндай жұрнақ болмайды. Мысалы, "bəl ni" етістігі "Мен айттым" дегенді білдіреді, бірақ "bəl ni bəl ni" қайталамасы "Мен мұны айттым (және бұл өзгермейді)" дегенді білдіреді. ':89 Сын есімдерді де осылай баса көрсету үшін қайталап жазуға болады. Мысалы, "ламо" сын есімі "ұзын" дегенді білдіреді, ал "ламо ламо" деп қайталанғанда, ол "өте ұзын" дегенді білдіреді. :54 Есімшелер де сын есімдер сияқты қайталана алады. Мысалы, "tshiṭo" есімшесі "жылдам" дегенді білдіреді, ал "tshiṭo tshiṭo" деп қайталанғанда, ол "өте жылдам" дегенді білдіреді. ':96
Majhi sometimes completely reduplicates a full noun, verb, adjective, or adverb form in order to add extra emphasis. For nouns, Majhi also adds a suffix " e" to the first instance of the noun. For example, the noun "kapal" means 'head,' and, when it is reduplicated with the suffix as "kapal e kapal," the combined phrase means 'all heads. ':20 Verbs do not have such a suffix. For example, the verb "bəl ni" means 'I said,' but, when reduplicated "bəl ni bəl ni," the combined reduplication would mean 'I said it (which I will definitely not change). ':89 Adjectives can be reduplicated for emphasis in the same manner. For example, the adjective "lamo" means "long," and, when it is reduplicated as "lamo lmao," it means very long. :54 Adverbs can be reduplicated in the same manner as adjectives. For example, the adverb "tshiṭo" means 'quickly,' and, when it is reduplicated as "tshiṭo tshiṭo," it means 'very quickly. ':96
Қалдықтар
Маджиде сұрақтарды, атап айтуды және естігенді білдіру сияқты түрлі қызметтерді атқаратын бірнеше жұрнақтар бар. :73, 97 Маджи непали тілімен де кейбір жұрнақтарды ортақ пайдаланады. :97 Маджи жұрнақтарының мысалдары төменде келтірілген.
Mahji features several particles that perform various functions, including indicating questions, emphasis, and hearsay. :73, 97 Mahji also shares some particles with Nepali. :97 Examples of some Mahji particles are given below.
Сұрақтар ілмектермен
Те бөлшегі сөйлем соңында келіп, сұрақ екенін көрсетеді. :97
The particle te comes at the end of a sentence and indicates a question. :97
Контрастты, эмфатикалық бөлшектер
Маджи нақты айырмашылықты көрсету үшін "ta" есімдік жіктеуін қолданады. :97
Mahji uses the particle ta in order to provide an emphatic contrast. :97
Құлақтан естілген сөз бөлшегі
Маджи "ни" есімдік бөлшегін пайдаланып, сенімсіз, екінші қолдан алынған білімді көрсетеді. :73
Mahji uses the hearsay particle ni to indicate an uncertain secondhand knowledge. :73
Иесі + иеленуші
Иеленуші + иесі қатынасы (генетивтік анықтауыштар) бойынша иесі иеленушіден бұрын тұрады. :105
With the possessee + possessor relationship (genitive modifiers), the possessor precedes the possessee. :105
Адоппозиция + есімдік сөз тіркесі
Маджи предлогтарды синтездік емес, аналитикалық маркерлер ретінде қолданады. :28 Төмендегі мысалда есімдік сөз тіркесі осы постпозициямен бірге нақты бір жағдайда (женіс жағдайында) келеді. :29
Majhi uses adpositions as analytical rather than synthetic markers. :28 In the example below, the noun phrase also appears with a specific case (the genitive case) with this postposition. :29
Айғақтардың орналасуы
Маджи тілінде, күшейткіш сөз әдетте етістіктен бұрын келеді. Мысалы, төмендегі мысалға қараңыз. :96
In Mahji, the adverb generally precedes the verb. For example, see below. :96