Кіріспе

Вих – Швейцариядағы Во кантонындағы Нион ауданының муниципалитеті.

Тарих

Вич палеолиттік қоныс екені белгілі, бірақ неолит дәуірінде тасталып кеткен. Дегенмен, бұл аймақты жақын орналасқан Гланд қонысының халқы пайдаланған. Маңынан қола дәуіріне тән іздер табылғанмен, Вих қаласы болашақта орналасқан жер, Ньоннан Орбеге дейінгі Римдік тас жолдың (преисториялық дәуірде де болған) Ви де л'Этраз деген бөлігінде стратегиялық тұрғыда орналасқан. 1165 жылға дейін Вих шіркеуі (ecclesiam de Vizo) туралы ешқандай археологиялық мәлімет немесе жазба болмаған, сол жылы Бегниндердің иесі оны Бонмонт цистерциандық аббаттығына сыйлаған. Вих иелігі келесі ғасырларда бірнеше рет қолы ауысқан, Безансондан Коссонайға, Прангинс пен Савойға қараған, ал 1218 жылдан бастап Вих және оның бір бөлігі тұрғындары жақсы құжатталған. 1536 жылы Во кантоны берншілер тарапынан басып алынды, олар 1798 жылға дейін билік етті, содан кейін француз революциялық әскерлері кантонды азат етті; ал 1803 жылы Вих Швейцария Конфедерациясының құрамына кірді.

География

2009 жылы Вичтің ауданы құрады. Осы ауданның 41,0%-ы ауыл шаруашылығына, ал 30,8%-ы орманға берілген. Қалған жердің 28,2%-ы құрылыс нысандарымен (ғимараттар немесе жолдармен) жабдықталған. Салынған аумақтың ішінде өнеркәсіптік ғимараттар жалпы ауданның 3,8%-ын, тұрғын үйлер мен ғимараттар 16,0%-ын, көлік инфрақұрылымы 5,8%-ын құрайды. Электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз ету инфрақұрылымы, сондай-ақ басқа да арнайы дамытылған аумақтар ауданның 1,3%-ын, ал саябақтар, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 1,3%-ын құрайды. Орманды жерлердің 23,1%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 7,7%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тоғайларымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 18,6%-ы егін өсіруге, 5,8%-ы жайылымға, ал 16,7%-ы жеміс-жидек бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі: қызыл фонда алтын түсті бидай басы, екі жағында сол түсті екі жүзім шоғыры бейнеленген.

Демография

2008 жылы Вичтің халқы, 26,1% құрады, оның ішінде шетелдік азаматтар тұрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 4,6%-ға өзгерді. Көші-қонға байланысты 3,6%-ға, ал туыс-өлімге байланысты 8,5%-ға өзгерді. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (574 адам немесе 78,2%), екінші ең көп таралған тіл – ағылшын (60 адам немесе 8,2%), үшінші орында неміс тілі (43 адам немесе 5,9%) тұр. 13 адам итальян тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 327 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 358 адам үйленген, 20-сы жесір, 29-ы ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 277 жеке тұрғын үй болды, әр үй шаруасында орташа есеппен 2,6 адам тұрды. 2000 жылы барлығы 263 пәтер (жалпы санының 82,4%) тұрақты түрде пайдаланылды, 47 пәтер (14,7%) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 9 пәтер (2,8%) бос тұрды.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 21,88%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: СП (20,12%), ЛПС партиясы (15,79%) және Жасыл партия (12,79%). Федералды сайлауда барлығы 198 дауыс тасталды, сайлауға қатысу деңгейі 47,7% болды.

Экономика

Plainisphare рекордтық лейблі Вичте орналасқан. 2010 жылы Вичтегі жұмыссыздық деңгейі 4,4% құрады. 2008 жылы бастапқы экономикалық секторда 25 адам жұмыс істеді және осы секторда 5 кәсіпорын болды. Екінші секторда 250 адам жұмыс істеді және осы секторда 10 кәсіпорын жұмыс істеді. Үшінші секторда 271 адам жұмыс істеді, 46 кәсіпорын осы секторда қызмет етеді. 2000 жылы муниципалитетке 326 жұмысшы келді, ал 305 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшы күшінің таза импортері болып табылады, әрбір кеткен адамға 1,1 жұмысшы келеді. Вихке келетін жұмысшылардың 13,5%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келсе, жергілікті тұрғындардың 0,3%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шығады. Жұмыс істейтін халықтың 13,1%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 72,7%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында аудандық округ 1249 балаға мектепке дейінгі білім беру қызметін ұсынды, оның ішінде 563 бала (45,1%) субсидияланған мектепке дейінгі білім беруге қол жеткізді. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы студенттердің төрт жыл оқуын талап етеді. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 28 студент оқыды. Міндетті орта білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 36 студент оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 2 студент болды. 2000 жылы Вичте басқа муниципалитеттен келген 37 студент болды, ал 109 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды. Ла-Котт халықаралық мектебі бұрын Вичте орналасқан.