Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ЛаДонна Вита Таббитайт Харрис (1931 жылдың 26 ақпанында туған) – Оклахома штатынан шыққан команчи үндісі, қоғамдық белсенді және саясаткер. Ол "Үнділерге мүмкіндік беру үшін американдықтар" ұйымының негізін қалаушы және президенті. Харрис 1980 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Барри Комоннермен бірге Азаматтар партиясынан вице-президенттікке кандидат болды. Ол вице-президенттікке кандидат болған алғашқы үнді әйелі болды. 2018 жылы ол Ұлттық үнділердің Атақ залында өткен алғашқы салтанатты шарада құрметті мүшелердің бірі атанды.
Native American social activist and politician
LaDonna Vita Tabbytite Harris (born February 26, 1931) is a Comanche Native American social activist and politician from Oklahoma. She is the founder and president of Americans for Indian Opportunity. Harris was a vice presidential candidate for the Citizens Party in the 1980 United States presidential election alongside Barry Commoner. She was the first Native American woman to run for vice president. In 2018, she became one of the inductees in the first induction ceremony held by the National Native American Hall of Fame.
Ерте өмір
Харрис Ладонна Вита Таббитайт Оклахома штатының Темпл қаласында Лили Таббитайт (Команч) және Дональд Кроуфордтың отбасында дүниеге келді, сондай-ақ ол жергілікті емес адам болды; жұбайлар оның туылғаннан кейін көп ұзамай ажырасып кетті. Ол Оклахома штатының Уолтерс қаласына жақын жердегі фермадағы өздігінен басқарылатын үнді қауымдастығында анасының әжесі мен атасының тәрбиесінде дәстүрлі жолмен өсті. Оның ана тілі – команч тілі. Ол мемлекеттік мектепке барғанда ғана ағылшын тілін үйренді. 1949 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Фред Р. Харриске тұрмысқа шықты. Фредтің тегі – үнді емес, бірақ ол кедей шаруаның ұлы ретінде қиыншылықты бастан өткерді. Ладонна Фредтің құқық мектебіне түсуіне қолдау көрсетті және оның АҚШ Сенатына сайлау науқанына белсенді қатысты. 1964 жылы Фред Харрис Оклахома штатының АҚШ Сенатына сайланды, ал отбасы, енді үш баласымен бірге Оклахомадан Вашингтонға көшіп кетті.
Harris was born Ladonna Vita Tabbytite, in Temple, Oklahoma, to Lilly Tabbytite (Comanche) and Donald Crawford, a non Native; the couple separated shortly after her birth. She was raised traditionally by her maternal grandparents in a self governing Indigenous community on a farm near the small town of Walters, Oklahoma. She speaks Comanche as her first language. She learned English when she began attending public school. In 1949, shortly after graduating high school, she married Fred R. Harris. Fred was not Native American, but experienced poverty as a son of a sharecropper. Ladonna followed and supported Fred through Law school, and became very involved in his campaign for U. S Senator. In 1964, Fred Harris was elected to the U. S. Senate of Oklahoma, and the family, now with three children, relocated from Oklahoma to Washington, D. C.
Дегенмен, белсенсіздікке байланысты Ладонна NICO-дан шығып, Үнділерге мүмкіндік беруші американдықтар (AIO) ұйымын құрды. 1970 жылдардан бастап қазірге дейін ол AIO-ның төрағасы болып табылады, ол АҚШ және бүкіл әлемдегі үнді халықтарының мәдени, саяси және экономикалық құқықтарын қорғауға жұмыс істейді. Ол Common Cause және Ұлттық қалалық коалициясының негізін қалаушы мүшесі болды және кедейлікке және әлеуметтік теңсіздікке қарсы сөйлейді. Әйелдер құқығын жақтаушы ретінде ол Ұлттық әйелдер саяси клубын құрды. 1960 жылдары Харрис, АҚШ сенаторының әйелі ретінде Вашингтонда тұрып, Демократиялық партияның жоғары эшелондарымен, тіпті президент Линдон Б. Джонсон мен бірінші ханыммен де үнемі әлеуметтік және саяси байланыста болды. Сонымен қатар, оның қызы Кэтрин, сол кезде университет студенті болған, сол президент Джонсон жүргізген Вьетнам соғысына қарсы күреске белсенді қатысты. Кэтрин басқа студент-белсенділерді үйіне алып келіп, түнде олармен бірге тұрып, ата-анасының үйін белсенділердің келесі күнгі демонстрацияларға және полициямен қақтығыстарға дайындалатын бейресми штабы ретінде пайдаланды, бұл ата-анасының келісімімен болды. Күйеуінің Конгресс мансабы аяқталғаннан кейін Ладонна Харрис Демократиялық партияның бағытынан алыстады. 1980 жылы Барри Комоннермен бірге Азаматтар партиясынан вице-президенттікке үміткер ретінде Харрис экологиялық мәселелерді ұлттық пікірталасқа және болашақ президенттік науқандарға енгізді. Харрис 2016 жылғы Демократиялық президенттік праймериз кезінде Берни Сандерсті президенттікке қолдады.
However due to inaction Ladonna left the NICO and founded the Americans for Indian Opportunity (AIO). From the 1970s to the present, she has presided over AIO, which works to "advance the cultural, political and economic rights of Indigenous peoples in the U. S. and around the world". She was a founding member of Common Cause and the National Urban Coalition and is a spokesperson against poverty and social injustice. As an advocate for women's rights, she was a founder of the National Women's Political Caucus. In the 1960s, Harris, as the wife of a United States Senator, lived in Washington, D. C., and was in constant social and political contact with the top echelons of the Democratic Party, up to and including President Lyndon B. Johnson and the First Lady. At the same time, her daughter Kathryn – at the time a university student was deeply involved in the anti war movement opposing the Vietnam War, which was conducted by the same President Johnson. Kathryn used to bring home other student activists to stay the night, and used the parental home as an unofficial headquarters where activists prepared for the next day's demonstrations and confrontations with police with the tacit consent of her parents. With the end of her husband's Congressional career, LaDonna Harris moved away from mainstream politics within the Democratic Party. In 1980, as the vice presidential nominee on the Citizens Party ticket with Barry Commoner, Harris added environmental issues to the national debate and future presidential campaigns. Harris endorsed Bernie Sanders for president during the 2016 Democratic presidential primaries.
Қоғамдастық қатысуы
Харрис АҚШ-тың Қыз Скауттар ұйымы, Тәуелсіз сектор, Қорлар жөніндегі кеңес, Ұлттық әйелдер ұйымы, Ұлттық қалалық лига, Балаларды құтқару, Тұрғын үй саласындағы кемсітушілікке қарсы ұлттық комитет және Шетелдік даму корпорациясы басқармаларында қызмет етті.
Harris served on the boards of the Girl Scouts of the USA, Independent Sector, Council on Foundations, National Organization for Women, National Urban League, Save the Children, National Committee Against Discrimination in Housing, and Overseas Development Corporation.
Джонни Деппті асырап алу
2013 жылы "Жоңайлы рейнджер" фильмінің түсірілімі туралы жарияланған сұхбаттарды оқығаннан кейін, және Джонни Депптің "Тонто" рөлін комманчи тайпасынан екендігі ретінде сомдауы туралы білгеннен кейін, Харрис оны құрметті ұлы ретінде қабылдауға шешім қабылдады, осылайша оны отбасының құрметті мүшесі етіп қабылдады, бірақ ешқандай тайпаға тіркелмеді. Ол бұл идеяны ересек балаларымен талқылады, және олар келісті. 2012 жылдың 16 мамырында Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласындағы Харрис үйінде ерекше асырап алу рәсімі өтті, онда "Жоңайлы рейнджер" фильмінің мәдени кеңесшісі мен тайпадан келген өкіл қатысты. Осыдан кейін Деппке қатысты үндістер арасындағы сын күшейді, соның ішінде тума комедианттардың Депптің пародийлік бейнелері де пайда болды. Харрис, сондай-ақ, Dior компаниясының "Sauvage" иіссуына жасаған, Деппті және үнді суреттерін бейнелейтін жарнамасы мәдени меншікке салу және расизм айыптарынан кейін 2019 жылдың 30 тамызында тоқтатылған кезде Деппті қолдады. Алғашқы радио хабарламасында Тонто Потаватоми тайпасынан екендігі айтылған.
After reading interviews of the filming of the 2013 movie The Lone Ranger, and that Johnny Depp's reprisal of the role of 'Tonto' would be as a Comanche, Harris decided to adopt Depp as an honorary son, making him an honorary member of her family but not an enrolled member of any tribe. She discussed the idea with her adult children, and they agreed. A unique adoption ceremony took place on May 16, 2012, at Harris's home in Albuquerque, New Mexico, attended by the cultural advisor for The Lone Ranger and an official from the tribe. Critical coverage of Depp in Indian Country increased after this, including satirical portrayals of Depp by Native comedians. Harris also supported Depp when an ad featuring Depp and Native American imagery, by Dior for the fragrance "Sauvage", was pulled on August 30, 2019, after charges of cultural appropriation and racism. In the original Radio Broadcast, Tonto was identified as being Potawatomi.
Отбасылық өмір
Харрис үш бала тәрбиеледі: Кэтрин Тиджерина Санта-Федегі «Рейлиард Парк Траст» атқарушы директоры; Байрон Лос-Анджелесте телевизия өндірісінде техник; ал Лора анасымен бірге «AIO»-да атқарушы директор болып жұмыс істейді. Харристің немересі Сэм Фред Гудхоуп оны команч тілінде әже деп атайтын «Каку» деп шақырады.
Harris has raised three children: Kathryn Tijerina is executive director of the Railyard Park Trust in Santa Fe; Byron is a technician in television production in Los Angeles; and Laura works with her mother as the executive director at AIO. Harris' grandson, Sam Fred Goodhope, calls her by the Comanche word for grandmother, Kaqu.
Таңдалған жарияланымдар
Харрис, Ладонна; Маргарет А. Фиор және Джеки Василевски (1989). Федералдық жүйеде тайпалық үкіметтердің тиімді қатысуына кедергі келтіретін факторларды жеңу.
Harris, Ladonna; Margaret A. Fiore, and Jackie Wasilewski (1989). Overcoming Barriers to Effective Participation of Tribal Governments in the Federal System.