Кәсіпорын жауапкершілігі: Құқықтық аспектілер мен қолданылуы
Enterprise liability
Жауапкершілік кәсіпорны: заңдық түсінік, бірлескен кәсіпкерліктегі ұйымдардың жауапкершілігі. Актілер үшін залапты өтеуді қамтамасыз етеді. Beverly Hills оқиғасынан туындады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кәсіпорынның жауапкершілігі – жекелеген ұйымдардың (мысалы, заңды байланысы жоқ корпорациялар немесе адамдар) ортақ кәсіпорын құрамында болғандықтары үшін белгілі бір әрекеттерге бірлесіп жауапкершілікке тартылуына мүмкіндік беретін құқықтық қағида. Кәсіпорынның жауапкершілігі – қосымша жауапкершіліктің бір түрі.
Enterprise liability is a legal doctrine under which individual entities (for example, otherwise legally unrelated corporations or people) can be held jointly liable for some action on the basis of being part of a shared enterprise. Enterprise liability is a form of secondary liability.
Америка Құрама Штаттары
Егер жоғары тәуекелді өндірістік қызмет бір корпорацияға шоғырландырылса, ал екінші "маркетингтік" корпорация барлық пайданы өзінде сақтайтын болса, онда егер өндіріс қызметі салдарынан біреуге зиян келтірілген жағдайда, сот кәсіпорындық жауапкершілік принципін қолданып, барлық активтерді иеленетін маркетингтік корпорациядан өндіріп алуға рұқсат бере алады. Бұл принцип 1977 жылы Беверли-Хиллс кешкі клубындағы өрттен кейін туындаған сот процесінен пайда болды. Бұл принцип Walkovsky v. Carlton, 223 N. E.2d 6 (N. Y. 1966) ісінде қарастырылған. Кәсіпорындық жауапкершілік салалық жауапкершілік терминінің альтернативті түрі ретінде қолданылады. Sindell v. Abbott Laboratories, 607 P.2d 924 (Cal. 1980) ісі Hall v. E. I Du Pont De Nemours & Co., Inc., 345 F. Supp. 353 (E. D. N. Y. 1972) ісіне сілтеме жасайды, онда салалық жауапкершілік түсіндірілген, ол кәсіпорындық жауапкершілікке теңестірілді:
Suppose high risk manufacturing activities are shunted into one corporation, while a second "marketing" corporation keeps all the profits. In the case that someone was injured by the manufacturing activity, a court might apply the enterprise liability doctrine to allow recovery from the marketing corporation, which holds all the assets. The doctrine emerged from litigation in the wake of the 1977 Beverly Hills Supper Club fire. The doctrine is examined in Walkovsky v. Carlton, 223 N. E.2d 6 (N. Y. 1966). Enterprise Liability has been used as alternative terminology for Industry Wide Liability. Sindell v. Abbott Laboratories, 607 P.2d 924 (Cal. 1980) cites Hall v. E. I Du Pont De Nemours & Co., Inc., 345 F. Supp. 353 (E. D. N. Y. 1972) to explain Industry Wide Liability, which was equated to Enterprise Liability:
Cquote|Hall ісінде талапкерлер – 1955 және 1959 жылдар арасында 10 әртүрлі штатта болған 12 жеке инцидентте жарылғыш қақпақтардың жарылуынан зардап шеккен 13 бала болды. Жауапкерлер – АҚШ-тағы жарылғыш қақпақтар өндірісінің барлық бөлігін құрайтын алты жарылғыш қақпақ өндіруші және олардың кәсіби одағы болды. Алайда, осындай қақпақтарды жеткізе алатын бірнеше канадалық өндірушілер де болды. Шағымның негізгі мәселесі – өнеркәсіптің жеке жарылғыш қақпақтарға ескертулерді қоспауы және басқа қауіпсіздік шараларын қабылдамауы зиян келтірудің негізсіз тәуекелін тудырды, нәтижесінде талапкерлер жарақат алды. Шағымда нақты зиян келтірген қақпақтың нақты өндірушісі көрсетілмеген. Сот мынадай қорытынды жасады: жауапкерлердің тәуелсіз түрде әрекет ете отырып, жарылғыш қақпақтардың қауіпсіздік сипаттамаларына қатысты салалық стандартты ұстанғандығы, олар қауіпсіздікті зерттеу және жобалаудың кейбір функцияларын, мысалы, таңбалауды өздерінің кәсіби одағына жүктегені және жарылғыш қақпақтарды өндіру және жобалауда салалық ынтымақтастық болғандығы дәлелденді. Осы жағдайда, барлық жауапкерлер тәуекелді бірлесіп бақылайтындығы туралы тұжырымға келуге болады. Осылайша, егер талапкерлер дәлелдердің басымдылығымен қақпақтарды жауапкерлердің бірі жасағандығын дәлелдей алса, себеп-салдарлық байланысқа қатысты дәлелдеу жүгі барлық жауапкерлерге ауысады. Сот бұл жауапкершілік теориясы аз сандағы бірліктерден тұратын салаларға қатысты екенін және бес немесе он өндірушіден тұратын салаға қатысты әділ және орынды болып көрінетін нәрсе, көптеген шағын өндірушілерден тұратын орталықтандырылмаған салаға қатысты айқын түрде орынсыз болуы мүмкін екенін атап өтті. Заңсыз істер саласында бұл принцип Lister v Hesley Hall Ltd сияқты істер арқылы тікелей айтылмағанмен де танылған деп саналады. Жеткізу тізбегінде жұмыс істейтін әртүрлі мердігерлер арасындағы заңсыз істер бойынша ортақ жауапкершіліктің жалпы принципі Viasystems Ltd v Thermal Transfer Ltd ісінде де танылды.
Cquote|In Hall, plaintiffs were 13 children injured by the explosion of blasting caps in 12 separate incidents which occurred in 10 different states between 1955 and 1959. The defendants were six blasting cap manufacturers, comprising virtually the entire blasting cap industry in the United States, and their trade association. There were, however, a number of Canadian blasting cap manufacturers which could have supplied the caps. The gravamen of the complaint was that the practice of the industry of omitting a warning on individual blasting caps and of failing to take other safety measures created an unreasonable risk of harm, resulting in the plaintiffs' injuries. The complaint did not identify a particular manufacturer of a cap which caused a particular injury. The court reasoned as follows: there was evidence that defendants, acting independently, had adhered to an industry wide standard with regard to the safety features of blasting caps, that they had in effect delegated some functions of safety investigation and design, such as labeling, to their trade association, and that there was industry wide cooperation in the manufacture and design of blasting caps. In these circumstances, the evidence supported a conclusion that all the defendants jointly controlled the risk. Thus, if plaintiffs could establish by a preponderance of the evidence that the caps were manufactured by one of the defendants, the burden of proof as to causation would shift to all the defendants. The court noted that this theory of liability applied to industries composed of a small number of units, and that what would be fair and reasonable with regard to an industry of five or ten producers might be manifestly unreasonable if applied to a decentralized industry composed of countless small producers. More generally in the law of tort, the principle has been argued to have been recognised, albeit indirectly, by cases such as Lister v Hesley Hall Ltd. A general principle of joint liability in tort between different contractors that work in a supply chain was also recognised in Viasystems Ltd v Thermal Transfer Ltd.