Кіріспе

Киелі кітаптағы тұлға, әулие.

Епафродит (Ἐπαφρόδιτος) – Жаңа өсиеттегі тұлға, Пауыл апостолына көмектесу үшін Филиппілік шіркеудің елшісі ретінде танылады (Филиппіліктер 2:25-30). Ол Шығыс православие және католик шіркеулерінде әулие саналады, сонымен қатар Филиппі, Андриака (Андриака деп аталатын кем дегенде екі ежелгі қала бар, біреуі Фракияда, екіншісі Кіші Азияда) және Италияның Террачина қалаларының алғашқы епископы деп есептеледі. Бұл суреттердің барлығы бір адамға қатысты дегенге дәлелдер жеткіліксіз.

Атауы

Епафродит Жаңа Келісімде Філіпіліктерге жолданған хаттарда айтылады (2:25-30, 4:18). Бұл – "көпте қолданылатын жеке есім", ол "Афродита" есімінен туындаған, яғни "сүйкімді" немесе "тартымды" деген мағынаны білдіреді; сонымен қатар, бұл есім папирустарда әртүрлі жазылу түрлерінде кездеседі (б.з. 81-2 ж.) – Епафродитос, Епафродитон. Бұл атау латын тіліндегі Venustus (= әдемі) сөзімен сәйкес келеді және Рим дәуірінде кең таралған. "Епафродитос есімі грек және латын тіліндегі жазбаларда толық немесе қысқартылған түрі – Епафрас ретінде жиі кездеседі". Оның сын есім ретінде қолданылуы да біздің заманымыздың екінші ғасырының соңына жатқан папируста байқалады, "Ларций Мемордың ләззатты [те эпафродито] билігі кезінде". Кейбір зерттеушілер Епафродитті Жаңа Келісімдегі Епафрас есімімен (Қолосалықтарға 1:7, 4:12; Филемонға 23) байланыстырады, соңғысы филиппилік елшінің "қысқартылған" немесе "лақап аты" болуы мүмкін деген пікірді келтіреді. Дегенмен, бұл жай ғана сәйкестік, олардың бір адам екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ.

Өмірбаян

Епафродит – апостол Пауылдың миссионерлік қызметтесі, ол тек Філіпіліктерге 2:25 және 4:18 тармақтарда ғана еске алынады. Епафродит Філіпі қауымының өкілі ретінде Пауылдың Римде немесе Ефесте тұтқын болған кезінде оған сыйлықпен жіберілді. Пауыл оны 2:25-те «бауыр, серік және жауынгер» деп атайды. «Бұл үш сөз өрбу ретімен келген: ортақ сезім, ортақ еңбек, ортақ қауіп-қатер мен қиындық, күш жұмсау және азап». Ол – өкілетті елші (хабаршы) ретінде сипатталады. Ол Пауылдың қажеттіліктеріне қызмет ету үшін (λειτουργός) жіберілді (2:25), яғни Філіпілік қауымның істей алмаған жұмысын жасады (2:30). «Лейтург» атауы грек тіліндегі азаматтық қолданыстан алынған, ол «мемлекеттік қызметкер» дегенді білдіреді, көбінесе өз функцияларын орындау үшін қаржылық мүмкіндіктері бар адам. Сондықтан Епафродит Філіпілік шіркеудің лауазымды адамы ғана емес, сонымен қатар қауымның Пауылға берген сыйлығын толықтыра алатын бай адам болған болуы мүмкін (4:18). Ол келген соң, Пауылдың көмекшісі және миссионерлік жұмыстағы серігі ретінде «Мәсіхтің ісіне» адал қызмет етті. Ол соншалықты жалықпастан еңбек етті ki, денсаулығын жоғалтты, Пауыл айтқандай, «ауыр сырқатқа шалдығып, өлімге жуық болды». Бірақ ол жазылып кетті, ал Пауыл оны Філіпіге осы хатпен қайтарды, оның ауыр сырқаты туралы естіген достарының алаңдауын басу үшін. Пауыл шіркеу оны қуанышпен қарсы алып, «осындайларды құрметтесін» деп тіледі (2:29). Киелі кітапқа түсіндірме жазған Уильям Барклей Епафродиттің Пауылдың хатында Еуодия мен Синтихе арасындағы дауды шешу үшін шақырған белгісіз төреші болуы мүмкін деп санайды. Гипполиттің жетпіс шәкірттерінің тізімінде «Андриак епискобы Епафродит» де бар.