Екінші дүниежүзілік соғыс Солтүстік Африка

Екінші дүниежүзілік соғыстағы Мальта атырауы

Екінші дүниежүзілік соғыстағы Мальта конвояры: стратегиялық маңызы, азық-түлік жеткізілімі, Жерорта теңізіндегі шайқастар. Бұл конвойлар аралды қорғауда маңызды рөл атқарды.

38 мин оқу

100%

Дереккөз: Malta convoys — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтас әскерлерінің көлік колонналары

Мальта колонналары – Екінші дүниежүзілік соғыстағы одақтас әскерлерінің көлік колонналары болды. Бұл колонналар Жерорта теңізінде Мальта қамалданған кезде өтті. Мальта британдық теңіз және әуе күштеріне Еуропадан Италияның Ливиясына жабдықтар тасымалдайтын кемелерге шабуыл жасауға мүмкіндік берген база болатын. Ұлыбритания Суэц каналын бақылауда ұстау және Таяу Шығыстағы мұнай қорларын қорғау үшін Солтүстік Африкадағы Ось державаларына қарсы Батыс Шөл кампаниясын жүргізді. Мальтаның стратегиялық маңызы соншалықты жоғары болғандықтан, британдықтар аралға жабдықтар жеткізу үшін көптеген сауда және соғыс кемелерін тәуекелге ұшыратты, ал Ось державалары аралды шабуылдық база ретінде бейтараптандыруға тырысты. Азаматтық халық пен гарнизонға азық-түлік, медициналық жабдықтар, отын және құрал-жарақ қажет болды, ал аралдағы әскери күштерге күшейте беру, оқ-дәрі және қосалқы бөлшектер керек еді. Британдық колонналар Жерорта теңізі флотының кемелері, H күштері және Жерорта теңізі флотының әуе күштері мен Корольдік әуе күштерінің ұшақтарымен 1940-1943 жылдар аралығындағы Жерорта теңізі шайқасы кезінде Мальтаға дейін сүйемелдеді. 1940 жылы итальяндық Regia Aeronautica (Корольдік әуе күштері) және Regia Marina (Корольдік теңіз күштері), ал 1941 жылдан бастап Luftwaffe (Герман әуе күштері) және Kriegsmarine (Герман теңіз күштері) британдық және одақтас кемелерге шабуыл жасады. 1942 жылы британдықтар Мальта колонналарын сүйемелдеу үшін үлкен әскери кемелер флотилиясын құрды, аралға жеке жүзу үшін жылдам соғыс кемелерін жіберді және су асты кемелерімен «Magic Carpet» атты жабдықтарды жеткізу операциясын ұйымдастырды. Hurricane, содан кейін Spitfire истребительдері Гибралтардан Мальтаға қарай Club Runs бағдарламасы бойынша әуе кемелерінен Мальтаға жеткізілді. 1942 жылдың ортасында аралға және жабдықтар колонналарына жасалған Ось державаларының әуе шабуылдары Мальтаны шабуылдық база ретінде бейтараптандырды, ал «Herkules» операциясы (немесе «Hercules» операциясы) 1942 жылдың шілде айының ортасына жоспарланған, бірақ кейін тоқтатылды. Эль-Аламейндегі екінші шайқаста (23 қазан – 11 қараша 1942) одақтастардың жеңісінен кейін Мальта қамалданған жағдай жеңілдеді. Мысыр мен Киренаикадан Ось державаларының шегінуі Мальта төңірегіндегі теңіздерді одақтас әскерлерінің құрлықтағы әуе күштерінің жете алатын қашықтығына енгізді. «Stoneage» операциясы, «Torch» операциясынан (8-16 қараша) кейін басталды, тәулік бойы әуеден қорғау мүмкіндігін берді және барлық сауда кемелері Мальтаға жетті. Жерорта теңізі колонналары британдық әскерлерді жабдықтармен қамтамасыз ету үшін қайта жаңартылды, содан Мальтаға кемелер бөлініп, аралға және одан кері сүйемелденді.

The Malta convoys were Allied supply convoys of the Second World War. The convoys took place during the Siege of Malta in the Mediterranean Theatre. Malta was a base from which British sea and air forces could attack ships carrying supplies from Europe to Italian Libya. Britain fought the Western Desert Campaign against Axis armies in North Africa to keep the Suez Canal and to control Middle Eastern oil. The strategic value of Malta was so great the British risked many merchant vessels and warships to supply the island and the Axis made determined efforts to neutralise the island as an offensive base. The civilian population and the garrison required imports of food, medical supplies, fuel and equipment; the military forces on the island needed reinforcements, ammunition and spare parts. British convoys were escorted to Malta by ships of the Mediterranean Fleet, Force H and aircraft of the Fleet Air Arm and Royal Air Force, during the Battle of the Mediterranean (1940–1943). British and Allied ships were attacked by the Italian Regia Aeronautica (Royal Air Force) and Regia Marina (Royal Navy) in 1940 and from 1941, by the Luftwaffe (German Air Force) and Kriegsmarine (German Navy). In 1942, the British assembled large flotillas of warships to escort Malta convoys, sent fast warships to make solo runs to the island and organised Magic Carpet supply runs by submarine. Hurricane and then Spitfire fighters were flown to Malta from aircraft carriers on Club Runs from Gibraltar towards Malta. In mid 1942, Axis air attacks on the island and on supply convoys neutralised Malta as an offensive base and an Axis invasion, [[Operation Herkules (Operation Hercules), was set for mid July 1942 but cancelled. The siege of Malta eased after the Allied victory at the Second Battle of El Alamein (23 October – 11 November 1942). The Axis retreat from Egypt and Cyrenaica brought more of the seas around Malta into range of Allied land based aircraft. In Operation Stoneage, which began after Operation Torch (8–16 November), round the clock air cover was possible and all the merchant ships reached Malta. Mediterranean convoys were resumed to supply the advancing British forces, from which ships for Malta were detached and escorted to and from the island.

Мальта, 1940-1941 жылдар

Жер орталығында орналасқан Мальта 1814 жылдан бері Ұлыбританияның колониясы болды. 1940 жылдары аралда 275 мың адам тұрды, бірақ жергілікті шаруалар халықтың үштен бір бөлігін ғана қамтамасыз ете алды, ал қалғаны импорт арқылы жабылған. Мальта, Ұлыбританияның Суэц каналы арқылы Үндістанға, Шығыс Африкаға, Ирак пен Иранның мұнай кен орындарына, сондай-ақ Қиыр Шығысқа баратын теңіз жолындағы маңызды бекет болды. Арал Сицилия мен Тунис арасындағы Сицилия бұғазына да жақын орналасқан. Мальта Корольдік әуе күштері (RAF) мен Флот әуе күштерінің (FAA) Орталық державалардың (Axis) жабдықтау конвойларын тоқтату үшін жүргізген әуе, теңіз және су асты операцияларының базасы ретінде де пайдаланылды.

Орта Жерорта теңізі, 1942 жыл

Мальтадан әскери операциялар жүргізілуі және аралды көші-қон пункті ретінде пайдалану 1941 және 1942 жылдары аралға қарсы Остік державалардың әуе шабуылдарына алып келді. Шілде айының соңына қарай аралдағы 80 истребитель аптасына орташа есеппен 17 ұшақты жоғалтты, ал қалған авиациялық отын тек истребительдерге ғана жеткілікті болды, бұл шабуылдық операциялар үшін бомбалаушылар мен торпеда тасушыларды жіберуді қиын етіп берді. 1941 жылдың желтоқсанында Жапония соғыс жариялап, 1942 жылдың сәуірінде Үнді мұхитында шабуыл жасаған кезде Мальтаны қолдауға жұмсалатын ресурстар азайды. 1942 жылдың басында Regia Aeronautica және Luftwaffe шабуылдары нәтижесінде Мальта итальяндық конвойларға қарсы шабуылдық база ретінде бейтараптандырылды. Бірнеше әскери кемелер Валлетта портында батып, қалғандары Гибралтар мен Египетке қайтарылды. Мальта халқы мен британдық гарнизонға арналған азық-түлік пен дәрі-дәрмектер, сондай-ақ отын, оқ-дәрмек және қосалқы бөлшектер Мальта конвойларына жасалған Остік державалардың сәтті шабуылдарымен бірге азайды. Италияның C3 операциясы және Остік державалардың Геркулес операциясы (Hercules операциясы) Мальтаға қарсы жоспарлары дайындалды, бірақ 1942 жылдың 16 маусымында тоқтатылды.

Жерорта теңізіндегі шайқас

Одақтастар 1940–43 жылдар аралығында Солтүстік Африкада Италияның және Германияның көмегімен саналатын Орталық державалар күштеріне қарсы Батыс Шөлдік науқанын жүргізді. Германия 1940 жылдың соңында Жерорта теңізіне Африка корпусын және Luftwaffe-нің маңызды бөлімдерін жіберді. Жыл соңына дейін 21 кеме жүкпен Мальтаға шығынсыз жетті, жеті айлық қоры жиналды. 1941 жылы Мальтаға жасалған үш конвой операциясы бір сауда кемесінен айырылды. 1941 жылдың қаңтарынан 1942 жылдың тамызына дейін 46 кеме жеткізілді, бірақ 25 кеме батып, заманауи, тиімді сауда кемелері, теңіз және әуе күштері ұзақ мерзімге басқа бағыттардан алынып тасталды; сондай-ақ, су асты кемелерімен 31 жабдықтау рейсі жасалды. Мальтаға күштер жеткізілуі], оның ішінде 19 «Клубтық рейстер» – жол талғамайтын әуе кемесімен жасалған рейстер болды. 1940 жылдың тамызынан 1942 жылдың тамызының соңына дейін Батыс Жерорта теңізінде әуе кемелерінен 670 «Хоукер Ураган» және «Спитфайр» истребителі ұшырылды. Көптеген басқа ұшақтар Мальтаны Солтүстік Африка және Шөл әуе күштері үшін аралық пункт ретінде пайдаланды.

Кіріспе

Италия 1940 жылғы 10 маусымда Ұлыбритания мен Францияға соғыс жариялағанда, Таранто теңіз эскадрильясы адмирал Карло Бергамини ұсынғандай, Мальтаны басып алуға аттанбады. Италияның Сицилиядағы базаларының болуы Мальтаны британдықтардың бақылауына батысқа қарай Гибралтар, шығысқа қарай Кипр, Мысыр және Палестинадағы базалардан гөрі қиынрақ етті, себебі бұл базалар әлдеқайда алыс еді. Екі аптадан кейін Компиеньдегі екінші келісім британдықтардың Франциядағы Жерорта теңізіндегі базаларына және Жерорта теңізіндегі колонияларға қол жеткізуін тоқтатты. 1940 жылғы 3 шілдеде француз теңіз кемелеріне қарсы Мерс-эль-Кебирге жасалған британдық шабуыл Виши Франция мен Ұлыбритания арасындағы ашық емес соғысты бастады. Испания азамат соғысында Остің генерал Франсиско Франконы қолдауы британдықтарды Гибралтардағы британдық базаның қауіпсіздігіне қатысты алаңдатты. Көп ұзамай, Атлантика мұхитындағыдай, U- қайықтар мен су үсті және әуе сүйемелдеуші кемелермен соғыс жүргізілгеннен өзгеше, Жерорта теңізіндегі операциялар әуе күштеріне және ұшақтарды пайдалану үшін құрлықтағы базалардың болуына байланысты болатыны анық болды. Грекия, Крит, Ливия және Жерорта теңізінің оңтүстік жағалауындағы оқиғалар екі тараптың теңіз коммуникациясының қауіпсіздігіне зор ықпал ететін еді. Италияның Мысырды жаулап алуы Абессиния, Итальяндық Сомали және Эритреяны байланыстыруға мүмкіндік берер еді. 1940 жылдың қыркүйегінде Италияның Мысырға басып кіруіне желтоқсанда британдықтардың қарсы шабуылы – «Компас» операциясы ілесіп келді, ол итальяндық 10-армияның талқандалуына және 1941 жылдың қаңтарында Киренаиканың жаулануына әкелді. Гитлер «Unternehmen Mittelmeer» (Жерорта теңізі операциясы) аясында Мальтадан өтетін Остің жабдықтау жолдарын қорғау үшін «Fliegerkorps X» әуе корпусын Сицилияға ауыстырды және «Unternehmen Sonnenblume» (Күнбағыс операциясы) аясында «Afrika Korps» әскери корпусын Ливияға жіберді, ол итальяндық күштермен бірге Киренаиканы қайта басып алды. «Fliegerkorps X» әуе корпусы 1941 жылдың сәуірінде Грекияға ауыстырылды, ал 23-ші U- қайық флотилиясы қыркүйек айында Афинаға жақын Саламис қаласында орналастырылды.

1940 жылдың шілдесі

Калабрия шайқасында (Battaglia di Punta Stilo) итальяндық конвойдың Regia Marina эскорттары (екі линкор, 14 крейсер және 32 эсминец) , , және авианосецке қарсы шайқасты. Британдық крейсерлер мен эсминецтер Мальтадан Александрияға бағытталған екі конвойды сүйемелдеді. Біріншісі, Malta Fast 1 (MF 1)/Malta East 1 (ME 1), Эль Ниль, Мальта рыцары және Родиден тұрды; екіншісі, Malta Slow 1 (MS 1)/ME 1 Киркленд, Масира, Новасли, Твид және Зеландтан құралды.

" Тездету " операциясы

Мальтаға құрлықтағы ұшақтарды тасымалдау үшін әуе кемесін пайдалануды Әскери-теңіз министрлігі шілде айында талқылаған, ал Италия соғыс жариялағаннан кейін Мальтаны нығайтуды одан әрі кешіктіруге болмайтын еді. Оқу-жаттығу авианосеці Сардинияның оңтүстік-батысынан Мальтаға он екі "Харрикейн" ұшағын жөнелтті. "Hurry" – бұл аралдың әуе қорғанысын күшейтуге жасалған алғашқы "Club Run" болды, бұл британдық Бас штаб екі ай бұрын Мальтаны күшейтуге ештеңе жасауға болмайтыны туралы шешім қабылдаған болатын. Ұшақтарды Гибралтардан тікелей ұшыру мүмкіндігі туғанша "Club Run" ұшулар жалғасты.

Шапка операциясы

Александриядағы Жерорта теңіз флоты үш жүк кемесінен тұратын, көмекші заттарды, соның ішінде зениттік артиллерияға күштерді және оқ-дәрілерді тасымалдаған MF 2 жылдам конвойын сүйемелдеді және Мальтада Гибралтардан келген тағы бір конвоймен кездесті. Сапар барысында итальяндық әуе базаларына шабуылдар жасалды; Регия Марина теңізде басым күштерге ие болды, бірақ олардың үстемдігін пайдалану мүмкіндігін жіберді.

MB 6 операциясы

МФ 3 конвойының төрт кемесі Александриядан Мальтаға қауіпсіз жетті, ал үш кеме МФ 4 конвойы ретінде Александрияға қайтып келді. Конвойлар MB-6 операциясының бөлігі болды және эскорт құрамында төрт линкор мен екі әуе кемесі болды. Эсминецтер мен торпедалық қайықтармен жасалған итальяндықтардың қайтып келе жатқан эскортқа шабуылы Пассеро мүйісі шайқасында аяқталды, бұл британдықтардың жеңісі болды.

Операция үкім

Александриядан келген 5 кемеден тұратын MW 3 конвойы және 4 кемеден тұратын ME 3 қайтарған конвойы қауіпсіз жетті, бұл оқиға Гибралтардан келген әскер конвойымен және Таранто шайқасында итальяндық жауынгерлік флотқа жасалған әуе шабуылымен бірге болды.

Ақ операция

Операция "Ақ" кезінде, Мальтаны күшейту үшін "Аргус"тан он екі "Харрикейн" ұшағы ұшырылды, бірақ Сардинияның оңтүстігінде тығырықтап жатқан итальяндық флоттың қаупінен "Аргус" ерте ұшып, Гибралтарға қайтып келді. Сегіз "Харрикейн" ұшағы отын таусылып, теңізге құлады, нәтижесінде жеті ұшқыш қаза тапты. Тергеу көрсеткендей, "Харрикейн" ұшқыштары өз ұшақтарының қашықтығы мен ұшу уақыты туралы жеткілікті білімге ие болмаған.

" Жаға " операциясы

Collar операциясы Александриядан Гибралтарға бір соғыс кемесін, ауыр крейсерді және жеңіл крейсерді, сондай-ақ төрт кемелі MW 4 конвойын Мальтаға, ал Корнуолл мен MW 3 конвойының төрт бос кемесінен құралған ME 4 конвойын Мальтадан алып өтуді біріктіруді көздеді, бұл конвойлар крейсер мен үш эсминецпен сүйемелденді. Сонымен қатар, Италияның Эгей теңізіндегі және Солтүстік Африкадағы әуежайларына шабуылдар жасау жоспарланған. Гибралтарда үш кеме, Мальтаға екі кеме және Александрияға бір кеме крейсерлермен бірге жүруі керек еді. MB 9 операциясы 23 қарашада Александриядан басталды, төрт кемелі MW 4 конвойы сегіз эсминецтің сүйемелдеуімен, үш крейсерлі E күшінің қорғауында шықты. D күші, бір соғыс кемесі мен екі крейсерден тұрады, 24 қарашада, ал келесі күні екі соғыс кемесі, әуе кемесі, екі крейсер және C күшінің төрт эсминці Александриядан кетті. MW 4 конвойы оқиғасыз Мальтаға жетті; ME 4 конвойы 26 қарашада жүзіп кетті, екі эсминец Мальтаға қайтып оралды; крейсер мен бір эсминец 30 қарашада Александрия мен Порт-Саидке жүк кемелерін жеткізді. Гибралтардағы F күшінің міндеті – екі крейсермен Гибралтардан Александрияға 1400 сарбаз бен RAF қызметкерін тасымалдау, екі жабдықтау кемесін Мальтаға және біреуін Критке жіберу болды. Александриядағы флотты нығайтуға арналған қалған соғыс кемелері жіберілуі керек еді, крейсерлерге екі эсминец және төрт корвет ілесіп отырды. B күші қорғаныс күшін Renown жауынгерлік крейсерімен, Ark Royal әуе кемесімен, Sheffield және Despatch крейсерлерімен және тоғыз эсминецпен қамтамасыз етті. Эсминецтер мен корветтер 23-24 қараша түнінде Александриядан шығып, Британиядан келген сауда кемелері мен олардың эсминец сүйемелдеуімен кездесуге бет алды. Крейсерлер 25 қарашада Гибралтардан шығып, әскерлер мен RAF қызметкерлерін алып кетті. Британдықтар итальяндық барлау ұшақтарының Жерорта теңізінің екі жағынан да шабуылдарды байқағанын және су асты кемелеріне тұзақ құрғанын білмеді. Екі итальяндық линкор, үш крейсер және екі эсминец флотилиясы порттан шықты, ал олардан кейін тағы крейсерлер, эсминецтер мен торпедалық катерлер ілесіп кетті. D күші 26-27 қараша түнінде шабуылға ұшырады, бірақ шабуылдың тиімділігі төмен болғандықтан британдықтар оны байқамады. 27 қарашада F күшінің ұшақтары итальяндық ұрыс флотын байқады, күш D күшіне бағытталды және сауда кемелерін қорғауға дайындалды, нәтижесінде шатасқан және шешілмейтін ұрыс болды. Екі итальяндық су асты кемесі 27/28 қараша түнінде шығысқа қарай конвойды күткен кезде Сицилия бұғазында үш крейсерге шабуыл жасады, бірақ нәтижесіз болды. Мальтаға екі кеме 29 қарашада жетті, H күші Гибралтарға қайтып оралды, ал конвой мен әскери кемелер Александрияға жетті.

Operation Collar was intended to combine the passage of a battleship, heavy cruiser and light cruiser with mechanical defects from Alexandria to Gibraltar, with a four ship Convoy MW 4 to Malta and the sailing of ME 4 from Malta comprising Cornwall and the four empty ships from Convoy MW 3, escorted by a cruiser and three destroyers. Attacks on Italian airfields in the Aegean and North Africa were to be made at the same time. Three ships at Gibraltar, two bound for Malta and one for Alexandria were to be escorted by the cruisers and Operation MB 9 from Alexandria began on 23 November, when Convoy MW 4 with four ships sailed with eight destroyer escorts, covered by Force E of three cruisers. Force D comprising a battleship and two cruisers sailed on 24 November and next day, two more battleships, an aircraft carrier, two cruisers and four destroyers of Force C departed Alexandria. MW 4 reached Malta without incident; ME 4 had sailed on 26 November, two destroyers returned to Malta; the cruiser and one destroyer saw the freighters into Alexandria and Port Said on 30 November. Force F from Gibraltar was to pass 1,400 soldiers and RAF personnel from Gibraltar to Alexandria in the two cruisers, slip two supply ships into Malta and one to Crete. The other warships destined for the reinforcement of the fleet at Alexandria were to be sent on, the cruisers being accompanied by two destroyers and four corvettes. Force B provided the covering force with the battlecruiser Renown, the aircraft carrier Ark Royal, the cruisers Sheffield and Despatch, and nine destroyers. The destroyers and corvettes left Alexandria on the night of 23/24 November to rendezvous with the merchant ships and their destroyer escorts from Britain. The cruisers embarked the troops and RAF personnel, leaving Gibraltar on 25 November. The British were unaware that Italian reconnaissance aircraft had spotted the sorties from both ends of the Mediterranean and set up submarine ambushes. Two Italian battleships, three cruisers and two destroyer flotillas had left harbour, more cruisers, destroyers and torpedo boats following. Force D was attacked on the night of 26/27 November but the attack was so ineffectual that the British did not notice. On 27 November, aircraft from Force F spotted the Italian battle fleet, the force headed for Force D and prepared to defend the merchant ships, in what became a confused and inconclusive engagement. Two Italian submarines attacked three cruisers in the Sicilian Narrows as they waited for the eastbound convoy on the night of 27/28 November to no effect and the two ships for Malta arrived on 29 November, as Force H returned to Gibraltar and the through convoy and naval ships reached Alexandria.

1940 жылдың желтоқсаны

МВ 5А конвойы Ланаркшир және Вайверамен жабдықтау мен оқ-дәрілерді алып жүрді, ал МВ 5Б конвойы Воло, Роди және Девис, танкер Понтфилд, Хог Худ және Ольстер Принс кемелері Александриядан бір соғыс кемесінің, екі крейсердің, эсминецтердің және корветтердің эскорттық күштерімен 20 желтоқсанда Мальтаға жетті. МЕ 5 конвойы бос Бреконшир, Мемнон, Клан Маколей және Клан Фергюсон кемелері эскорттық күштермен жиналды және Александрияға қайтарылды. МГ 1 конвойы Клан Форбс және Клан Фрейзер кемелерімен Мальтадан Гибралтарға соғыс кемесі мен төрт эсминецтің сүйемелдеуімен жетті. Мальта конвойлары 1940 Конвой/Операция Жүзуден келуге дейін Жоғалғандар саны MF 1Мальта9 шілдеАлександрия11 шілде30MS 1Мальта10 шілдеАлександрия14 шілде50MF 2/ХатсАлександрия29 тамызМальта2 қыркүйек30MF 3Александрия8 қазанМальта11 қазан40MF 4Мальта11 қазанАлександрия16 қазан30MW 3Александрия4 қарашаМальта10 қараша50ME 3Мальта10 қарашаАлександрия13 қараша40MW 4Александрия23 қарашаМальта26 қараша40КолларГибралтар25 қарашаМальта26 қараша20ME 4Мальта26 қарашаАлександрия29 қараша50MW 5AАлександрия16 желтоқсанМальта20 желтоқсан20MW 5BАлександрия18 желтоқсанМальта20 желтоқсан50ME 5AМальта20 желтоқсанАлександрия23 желтоқсан40MG 1Мальта20 желтоқсанГибралтар24 желтоқсан20

" Артық " операциясы

"Эксесс" операциясы Гибралтардан Мальтаға бір кеме, ал Пирейге үш кеме жеткізді. Операция MC 4 операциясымен үйлестірілді, оған Александриядан Мальтаға Бреконшир және Клан Маколей кемелерімен MW 5 1/2 конвойы, Ланаркшир және Вайверамен ME 5 1/2 конвойының кері жолы, сондай-ақ Volo, Rodi, Pontfield, Devis, Hoegh Hood, Trocas кемелерімен ME 6 конвойы кірді. Конвойлер жеткізілген жабдықтармен аман-есен келді. Крейсер батып кетті, крейсер мен авианосец ауыр зақымдар алды, ал бір эсминец жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. "Эксесс" операциясы Люфтваффенің конвойға қарсы операцияға алғаш рет қатысқан оқиғасы болды. Операция кезінде крейсер "Вега" итальяндық торпедалық кемесін батырды.

MC 8 операциясы

MC 8 операциясы 19-21 ақпан күндері аралығында "Orion", "Ajax" және "Gloucester" крейсерлерімен, "Nubian" және "Mohawk" Tribal класты эсминдерімен Мальтаға әскер, көлік құралдары мен жабдықтар жеткізілді. "Barham", "Valiant", "Eagle", "Coventry", "Decoy", "Hotspur", "Havock", "Hereward", "Hero", "Hasty", "Ilex", "Jervis", "Janus" және "Jaguar" кемелерімен қамтамасыз етілді.

MC 9 операциясы

MC 9 операциясы Пертшир, Фергюсон кланы, Манчестер қаласы және Линкольн қаласы кемелерінен тұратын MW 6 конвойын қамтыды, ол 19 наурызда Александриядан шықты, ал күзет кемелері бір күннен кейін ілесіп шықты. 22/23 наурыз түндеріне дейін Жерорта теңіз флоты конвойды қамтыды. Кемелер тікелей емес бағыттармен жүзіп, нашар ауа-райы конвойдың Орталық державалардың әуе барлауынан қашуына көмектесті. Кемелер Мальтаға жетті, бірақ екеуі тұрақтарында бомбаланды.

"Винч" операциясы мен "МЕ 7" конвойы

Гибралтарға "Аргус" кемесімен жеткізілген "Харрикейн" ұшақтары 2 сәуірде "Арк Роял" кемесіне тиелді, ол "Ренаун" жауынгерлік кемесімен, крейсермен және бес эсминецпен бірге теңізге шықты. "Харрикейн" ұшақтары 3 сәуірде ұшырылды және барлығы аман-есен жетті, ал H күші 4 сәуірде Гибралтарға қауіпсіз оралды. МК 8 және МК 9 операциялары аясында Мальтаға жабдықтар мен оқ-дәрілер жеткізілді. 18 сәуірде Жерорта теңізі флоты Александриядан Критідегі Суда шығанағына бет алды, "Бреконшир" кемесі Мальтаға мұнай мен авиациялық отын жеткізді. 19 сәуірдің кешінде Мальта шабуыл тобының эсминецтері төрт бос жүк кемесінен тұратын ME 7 конвойымен бірге жүзіп кетті. "Бреконшир" Мальтаға барып қайтты, ал эсминецтер негізгі флоттың жағалауға бомбалауына қатысқаннан кейін қайтып келді. Ұзақ қашықтыққа шабуылдай алатын "Глостер" крейсері күшке қосылды.

"Данлоп" операциясы

"Данлоп" операциясы кезінде 24 сәуірде Гибралтардан шығып, 27 сәуірде таңертең 24 "Хуррикен" ұшағын ұшырып жіберді. "Бристоль Бленхайм" және "Бофайтер" ұшақтары Гибралтардан тікелей ұшып келді. Үш жауынгерлік кеме мен авианосец Александриядан Мальтаға дейін жылдам тасымалдаушы HMS Breconshire кемесін қаптады. Операция Мальтадан Александрияға бағытталған төрт кемеден тұратын ME 7 конвойымен үйлестірілді. 16 сәуірде Мальтаның шабуылдық операциялар үшін маңыздылығын 14-ші флотилияның (Мальта соққы тобының) төрт эсмингісі көрсетті, олар жақында аралда орналасқан болатын. Олар Африка корпусының жабдықтау конвойын (бес кеме, жалпы және үш сүйемелдеуші кеме) Тариго конвойы шайқасында жойды.

Ғибадатхана операциясы

Храм операциясы кезінде, жүк кемесі Parracombe 28/29 сәуір түнінде Гибралтардан Мальтаға қарай, испан сауда кемесі болып жасырынып, кейін Виши пароходы Oued Kroum ретінде өтті. 2 мамырда кеме минаға шалынып, мұрын бөлігі қирады және 21 "Харрикейн" ұшағы, жабдықтары, оқ-дәрілері мен әскери жүктерімен бірге суға батты. Мина өрісі 24 сәуірде итальяндық крейсерлер Duca d'Aosta, Eugenio di Savoia, Muzzio Attendolo және Raimondo Montecuccoli тарапынан орналастырылды, оларды эсминецтер Alvise da Mosto және Giovanni da Verrazzano сүйемелдеді.

"Тайгер" және "Сплиц" операциялары

"Тайгер" операциясында WS 8 конвойі Гибралтардан Александрияға, ал H күшінің алты эсминці Мальтаға жабдықтаумен бірге жүзіп өтті. Бес сауда кемесі – "Кэмпбелл кланы", "Чаттам кланы", "Ламонт кланы", "Империя әні" және "Жаңа Зеландия жұлдызы" 6 мамырда H күшінің сүйемелдеуімен Гибралтардан өтті, сонымен бірге Александрияға бағыт алған бір линкор және екі крейсер де болды. Сауда кемелері "Арк Роял" бортындағы "Фейри Фулмар" ұшақтарының және 9 эсминцтің зениттік отымен қамтамасыз етілген Александрияға жетуге тырысты. Ауа райының нашарлауы көмектесті, бірақ Regia Aeronautica күні бойы конвойға шабуыл жасады және кешке қарай "Империя әні" екі минаға түскеннен кейін жоғалып кетті. H күшінің эсминдері Мальтаға дейін конвой операциясына қатысып, содан кейін қайтып келді. H күші 9 мамыр күні кешке Мальтаның оңтүстігінде конвоймен кездесіп, Бенгазиді бомбалады. Миналардың орналастырылуы май айының басында "Паракомб" жүк кемесін батырған итальяндық крейсерлер тобымен жасалған. "Сплис" операциясы 19-22 мамыр аралығындағы клубтық рейс болды; 48 "Харрикейн" ұшағы "Арк Роялдан" ұшырылып, 21 мамырда барлығы Мальтаға жетті. Екі танкермен бірге баяу жылдамдықтағы MW 7B конвойы Мальтаға отын тасыды, одан кейін бес крейсер, үш эсминец және екі корветпен сүйемелденген алты жүк кемесімен жылдам MW 7A конвойы жүрді. "Абдиел" және "Бреконшир" негізгі флотпен бірге жүзіп, барлық кемелер 9 мамырда Гранд-Харборға жетті, ал олардан бұрын он екі минаны жарған мина іздеуші кеме келді. Мамыр айында Люфтваффе X Флайеркорпсын Сицилиядан Балқанға көшірді, бұл Мальтаға жасалған қысымды желтоқсанға дейін азайтты.

"Ракета" операциясы

5 - 7 маусым аралығындағы клубтік рейд Мальтаға 35 "Харрикейн" ұшағын жеткізді, олар Гибралтардан келген сегіз "Бленхейм" ұшағымен бағытталды.

Трейсер операциясы

Маусым айында жаңа авианосец Furious-ты Club Runs іс-шараларында алмастырды. "Трейсер" операциясы 13 маусымда басталды; "Арк Роял" және "Викториус" кемелері, "H күшінің" сүйемелдеуімен Гибралтардан шықты. 14 маусымда Гибралтардан шыққан 47 "Хуррикан" ұшағы, төрт "Хадсон" ұшағының бағыттық көрсетуімен ұшырылды; 43 "Хуррикан" Мальтаға жетті.

Темір жол I және II операциялары

26 маусымда Ark Royal және Furious тағы 22 Hurricane ұшағымен бірге шықты, оларды Гибралтардан келген Blenheim ұшақтары Мальтаға жетеледі; барлығы нашар ауа-райында Мальтаға жетті, бірақ бір Hurricane қону кезінде құлады. Force H 28 маусымда портына жетті, Furious кемесінде жиналған ұшақтар Operation Railway II операциясына Force H тобымен қосылды; 30 маусымда 26 Hurricane Ark Royal-дан ұшып кетті. Furious кемесінен ұшып тұрған екінші Hurricane ұшағы сырғып, жанармай бакі босап, Hurricane суға құлағанда өрт шықты, нәтижесінде тоғыз адам қаза тауып, төртеуі жарақат алды, ал өрт кейін сөндірілді. Қалған 35 Hurricane ұшағы Мальтаға түстен кейін, тағы да алты Blenheim ұшағының жетелеуімен жетті. Осы айда Мальтаға 142 ұшақ жеткізілді, олардың бір бөлігі Мысырға жіберілді.

Операциялық зат

"Субстанция" операциясы GM 1 конвойын жіберді (алты кеме 5000 сарбазды тасымалдайтын, алты эсминц сүйемелдеді), соғыс кемесі және Үш крейсерді үй флоты мен H күшінен (Арк Роял, және бірнеше крейсерлер мен эсминцтер) қамтыды. GM 1 19 шілдеде Ұлыбританиядан Гибралтарға жетті және 21 шілдеде Мальтаға бағытталды, бірақ 1000 сарбаз бен RAF жердегі экипажы бар әскери көлік кемесі қағылып, Гибралтарға қайтуға мәжбүр болды. Шығыс флоты Александриядан алаңдату мақсатымен шықты, ал сегіз су асты кеме итальян порттарын бақылап, итальяндық күштердің пайдалануы мүмкін маршруттарды күзетті. H күші Сицилия бұғазына жеткенде Гибралтарға қайта оралуы керек еді, ал үш крейсер, Манксман және он эсминцтің жақын сүйемелдеуі Мальтаға жалғасатын еді. Конвой операциясы барысында "Бреконшир" және Мальтадағы тағы алты бос кеме MG 1 операциясы аясында Гибралтарға қайта оралуға тиіс болды. 23 шілдеде Сардинияның оңтүстігінде итальяндық әуе шабуылы басталды; бір крейсер зақымданып, Гибралтарға қайтуға мәжбүр болды, ал бір эсминец ауыр зақымданып, суға батырылды, бірақ Ark Royal әуе қорғанысы конвойдың кешке қарай Скерки каналына жеткенін қамтамасыз етті. Қорғау күштері Гибралтарға қайтты, ал конвойдың қалған бөлігі Regia Aeronautica шабуылына тап болды; бұл тағы бір зақымдалған эсминецті Гибралтарға қайтып оралуға мәжбүр етті. Солтүстікке бұрылып, конвой итальяндық авиациясынан қашып құтылды, бірақ 23/24 шілде түнде 12000 тонналық "..." бу кемесі MAS қайығымен торпедаланып, жарамсыз болды; Австралиялық эсминец оның қауіпсіз түрде бағдарламаға жеткеніне көмектесті және ол қыркүйекке қарай қайтадан теңізге шығуға жарамды болды. Крейсерлер әскерлер мен жабдықтарды түсіру үшін алға жүзіп кетті; конвой және оның эсминец сүйемелдеуі 24 шілдеде кешірек жетті. 26 шілдеде итальяндық шағын су асты кемелері, MAS қайықтары және ұшақтары Гранд-Харбордағы көліктерге шабуыл жасады, шабуылдаушы күштер дерлік толығымен жойылды; көліктерге жабдықтар жеткізілді. 31 шілдеде үш крейсер мен екі эсминец Гибралтардан Лейнстерде қалған әскерлер мен жабдықтармен Мальтаға 2 тамызда жетті.

Operation Substance sent Convoy GM 1 (six ships transporting 5,000 soldiers, escorted by six destroyers), covered by the battleship and three cruisers from the Home Fleet and Force H (Ark Royal, , and several cruisers and destroyers). GM 1 reached Gibraltar from Britain on 19 July and sailed for Malta on 21 July, minus troopship (carrying 1,000 troops and RAF ground crews) which ran aground and had to return to Gibraltar. The Eastern Fleet sortied from Alexandria as a diversion and eight submarines watched Italian ports and patrolled the routes an Italian sortie was expected to use. Force H was to return to Gibraltar upon reaching the Sicilian Narrows, while the close escort of three cruisers, Manxman, and ten destroyers would continue to Malta. During the convoy operation, Breconshire and six other empty ships at Malta were independently to return to Gibraltar in Operation MG 1. On 23 July, south of Sardinia, Italian air attacks began; one cruiser was hit and had to return to Gibraltar, and a destroyer was so badly damaged it was scuttled, but air cover from Ark Royal enabled the convoy to reach the Skerki Channel by late afternoon. The covering force turned for Gibraltar and the rest of the convoy pressed on, facing more Regia Aeronautica attacks; these forced another damaged destroyer to drop out and return to Gibraltar. Turning north, the convoy evaded Italian aircraft, but on the night of 23/24 July, the 12,000 GRT steamer was torpedoed by an MAS boat and crippled; the Australian destroyer assisted her safe arrival to harbour and she was seaworthy again by September. The cruisers sailed ahead to disembark troops and equipment; the convoy and its destroyer escort arrived later on 24 July. A raid on 26 July by Italian midget submarines, MAS boats, and aircraft on the transports in Grand Harbour failed, with the attacking force almost destroyed; of supplies were landed. On 31 July, three cruisers and two destroyers sailed from Gibraltar with the troops and stores left behind in Leinster, reaching Malta 2 August.

I және II операциялардың мәртебесі, "Көректі" операция

Ark Royal және Furious Мальтаға I және II статусты операцияларда 50-ден астам «Ураган» ұшағын жіберді, соның қырық тоғызы жетті; бірнеше «Бленхейм» ұшағы бір уақытта Гибралтардан тікелей ұшып, «Субстанция» операциясында жеткізілген оқ-дәрілерді пайдалану үшін Мальтаның шабуылдық күшін күшейтті. «SS Empire Guillemot» сауда кемесі «Пропеллер» операциясы аясында Гибралтардан Мальтаға жетті, ал тағы бір кеме саяхатын жеке өзі аяқтады.

"Халберд" операциясы

Операция Халбердта шығысқа қарай бағытталған GM 2 конвойы, Гилбралтардан 2600 сарбаз бен жабдықтама тасыған 9 сауда кемесінен тұрды. Оған «Нельсон», (барлығы Отандық флоттан бөлінген), «Арк Роял», бес крейсер және он сегіз эсминец сүйемелдеді. Британдықтар Жерорта теңізінің шығысында шатастыру операцияларын жүргізді, ал су асты кемелері мен ұшақтары итальяндық теңіз және әуе базаларын бақылады. 27 қыркүйекте «Регия Аэронаутика» конвойға шабуыл жасады, бұл алдыңғы кездесулерге қарағанда артық шеберлік пен нық қадамдылықты көрсетті. Италиялық торпедалық бомбалаушы «Нельсонды» әуе торпедасымен соғып, оның жылдамдығын азайтты. Кейінгі әуе шабуылдары британдық эсминецтердің зениттік атысымен тойтарылды. Британдық барлау ұшақтары итальяндық флоттың портынан шығып, конвойды тосқауылдау бағытында келе жатқанын хабарлады, сондай-ақ «Нельсонды» қоспағанда, британдық қорғау күштері шабуылға жіберілді. «Арк Роял» торпедалық бомбалаушыларын ұшырды, бірақ итальяндықтар кері қайтты, ал ұшақтар байланыс орната алмады. Шамамен сағат 19:00-де GM 2 «Narrows»-қа жетті. Бес крейсер мен тоғыз эсминец Мальтаға қарай жол тартты, ал қорғау күштері бағытын өзгертті. Британдықтар Сицилияға бағыт алды, бұл оларға итальяндықтардың Сицилия мен Солтүстік Африка арасындағы бұғазда орналастырған миналық далаларын айналып өтуге мүмкіндік берді. Түн айдың жарқыраған шамымен нұрланды, итальяндық торпедалық бомбалаушылар 10 000 тонналық жүк тасымалдайтын кемені әуе торпедасымен жарып жіберді. Кемені Мальтаға сүйреу әрекеттері сәтсіз аяқталды, сарбаздар эвакуацияланды және кеме суға батырылды. 28 қыркүйек күні таңертең конвой Мальтадағы жауынгерлік ұшақтардың жете алатын қашықтығына келді. Конвойдың қалған бөлігі сағат 13:30-да Мальтаға жетіп, жабдықтама жеткізді. «Халберд» 1941 жылғы соңғы конвой операциясы болды.

Callboy және MG 3 операциялары

16 қазанда Force H Callboy операциясын қамтамасыз етті, Ark Royal басқаратын кезекті Club Run, он үш Swordfish және Albacore торпедалық бомбалаушыларын Мальтаға жөнелтті, оларды Argus Гибралтарға жеткізді. 12 қазанда крейсерлер Скапа-Флоудан Мальтаға бағыт алып, Гибралтарда Force H эсминецтерімен қосылып, 21 қазанда аралға жетті. Бұл эскадрилья K күші деп аталды (1939 жылы қолданылған атау), Италияның Солтүстік Африкаға жабдық жеткізу жолына қарсы операциялар үшін. MG-3 операциясы – Мальтадан Halberd сауда кемелерін жіберу жоспары болған, бірақ кемелер бірінен соң бірі шықты. Екі кеме 16 қазанда жолға шықты, бірақ біреуі қозғалтқыш бұзылуынан кері қайтуға мәжбүр болды. Екінші кеме 17 қазанда ұшу нүктесіне жеткен Callboy операциясының флоттық қозғалысымен сүйемелденді және 19 қазанда торпедалық бомбалаушы шабуылынан қашып, Мальтаға жетті. Force H-тің екі крейсері мен екі эсминшісі Гибралтарға оралғаннан кейін Мальтаға арналған жабдық пен оқ-дәрілерді тиеп алып, 20 қазанда қайтадан жолға шықты, келесі күні Мальтадағы Гранд-Харборға жетті. Екі кеме 21 қазанда Мальтадан балластпен шығып, әуе шабуылдарына қарамастан Гибралтарға жетті; үшінші кеме қозғалтқыш бұзылуынан 22 қазанда Мальтадан қайта шықты, бірақ Catalina ұшақтары бақылап тұрды, алайда Мальтаға жетпеді; итальяндық радио оның суға батқанын хабарлады. Төртінші кеме 24 қазанда жолға шықты, бірақ итальяндық ұшақ шабуыл жасады және оны тез байқағандықтан кері қайтарды.

" Мәңгілік " операциясы

Екі крейсер мен екі эсминецтен құралған K күші 8 қарашада Мальтадан шығып, Спартивенто мүйісі жанындағы Орталық держава конвойының сауда кемелерін батырды. 10 қарашада Ark Royal және Argus Гибралтардан шығып, отыз жеті Hurricane ұшағын ұшырды, олардың отыз төрті сәтті түрде жетті; жеті Blenheim Гибралтардан тікелей ұшты. 13 қарашада Ark Royal торпедаға түсіп, келесі күні батып кетті.

Астролог операциясы

Астролог операциясы (14–15 қараша 1941), Мальтаны екі эскортсыз жүк кемесімен – «Империя Пеликан» және бейтарап испандық, сосын француз кемелері болып жасырынып, жабдықтауға жасалған әрекет. «Империя Пеликан» 12 қарашада Гибралтардан өтіп, Марокко, Алжир және Тунис жағалауларына жақын бағытталды, бірақ 14 қарашаның таңында Галита аралдарының оңтүстігінде итальяндық әскери ұшақтары оны байқап, торпеда тасушылармен батырылды. «Империя Дефендер» келесі күні күн батқанда сол жерде батып кетті; «Астролог» – Мальтаға батыстан азаматтық кемелерді жіберудің соңғы алты айлық әрекеті болды.

MF 1 және MD 1 операциялары

Мальтадағы жанар-жағармай тапшылығын жеңілдету үшін MV Breconshire 5 желтоқсанда Мальтадан МФ 1 операциясы аясында К күшінің крейсері мен төрт эсминецімен Александрияға қарай сүйемелдеп жіберілді; келесі күні крейсер мен екі эсминец Александриядан шықты. 6 желтоқсан күні кешке крейсер мен екі эсминец Мальтаға оралды, ал екі эсминец Бреконширмен бірге жалғасты, 7 желтоқсан күні таңертең Александриядан келген крейсер мен екі эсминецке кездесті. Екі эсминец Мальтаға бет алды, ал Бреконшир крейсермен және оның екі эсминецімен бірге Александрияға қарай жалғасты. Олар 8 желтоқсанда Александрияға жетті, бірақ крейсер Тобрукты әуеден шабуылдағанда зақымданған шлюпке көмектесу үшін бөлінді. Бреконшир қазандық майымен толықты, барлық кеңістік керек-жарақтармен толтырылды. 15 желтоқсанда MD 1 операциясы басталды, Бреконшир үш крейсер мен сегіз эсминецтің сүйемелдеуімен Мальтаға жол тартты. Түнде Бреконширдің қозғалтқышында ақау пайда болды, ал 16 желтоқсанда күш күндіз батысқа қарай зигзагсыз жүріп өтті. Қараңғы түскен соң крейсер мен екі эсминец кері қайтып, теңіздегі соғыс флотын имитациялау үшін жалған радиохабарламалар жіберді. Эсминецтер 16 желтоқсанда Мальтадан шықты, ал сағат 18:00-де екі крейсер мен екі эсминецтен тұратын К күші Бреконширді қарсы алып, оны Гранд-Харборға сүйемелдеп алып келді. Түстен кейін итальяндық соғыс кемелерінің конвойы байқалды және Мальтадағы барлық теңізге лайықты кемелерге Бреконширді әкелуге бұйрық берілді. Тек бір крейсер мен екі эсминец ғана жұмыс істеді, бірақ олар 17 желтоқсанның таңында қарсыласып, кемелер Бреконширді айналдырды; Люфтваффе мен Регия Аэронаутика түстен кейін бомбалар мен торпедалармен шабуыл жасады. Түн құрдымға батқанда үш итальяндық линкор, екі крейсер және он эсминец пайда болды, ал Бреконшир мен екі сүйемелдеуші кеме британдық кемелердің қалғаны итальяндық флотқа қарай бұрылғанда оңтүстік-батысқа бағытталды. Эсминецтер итальяндықтар мен Бреконширдің арасында қалды, кеме Ке күштері келгенде оларға тапсырылды және түтін жабын жасады. Қарсыласушы кемелер қараңғыда шашырады, ал К күші Бреконширмен бірге Мальтаға бет алды; қалған кемелер Александрияға қайтып келді, ал итальяндық жүк кемелері Ливияға жетті. К күші мен Бреконшир 18 желтоқсанда әуе шабуылына ұшырады, бірақ түстен кейін Мальтадан келген "Hurricane" ұшақтары көмектесті және шамамен сағат 15:00-де кемелер Мальтаға жетті.

To alleviate a fuel oil shortage on Malta, MV Breconshire was escorted from Malta on 5 December by a cruiser and four destroyers of Force K in Operation MF 1 towards Alexandria; next day, a cruiser and two destroyers left Alexandria. During the evening of 6 December the cruiser and two destroyers returned to Malta and two destroyers carried on with Breconshire, meeting the cruiser and two destroyers from Alexandria at dawn on 7 December. Two destroyers went on to Malta and Breconshire continued to Alexandria accompanied by the cruiser and its two destroyers, reaching Alexandria on 8 December, less the cruiser which was detached to help a sloop damaged by air attack of Tobruk. Breconshire was filled with of boiler oil and every space was filled with supplies. On 15 December, MD 1 began when Breconshire sailed for Malta with three cruiser and eight destroyer escorts. During the night Breconshire was slowed by engine trouble and on 16 December the force headed west in daylight without zig zagging. After dark a cruiser and two destroyers turned back and made spurious wireless broadcasts to simulate the battle fleet at sea. Destroyers left Malta on 16 December and at 6:00 p. m. Force K comprising two cruisers and two destroyers sailed to meet Breconshire and escort it into Grand Harbour. During the afternoon, an Italian battleship convoy was spotted and every seaworthy ship at Malta was ordered out to bring in Breconshire. Only one cruiser and two destroyers were operational but they met the oncoming force before dawn on 17 December and the ships made a circle round Breconshire; the Luftwaffe and Regia Aeronautica attacked through the afternoon with bombs and torpedoes. As night was falling, three Italian battleships two cruisers and ten destroyers appeared and Breconshire and two escorts were diverted to the south west as the rest of the British ships turned towards the Italian fleet. With the escorts between the Italians and Breconshire, the ship was handed over to Force K as it arrived and set a smoke screen. The opposing ships diverged in the dark and Force K turned for Malta with Breconshire; the rest of the ships returned to Alexandria and the Italian freighters reached Libya. Force K and Breconshire spent 18 December under air attack, until Malta Hurricanes arrived in the afternoon and at around 3:00 p. m. the ships arrived in Malta. +Malta convoys 1941ConvoyOperationFromSailedToArrivedNo. LostNotesExcessGibraltar6 JanuaryMalta10 January10MW 5.5Alexandria7 JanuaryMalta10 January20ME 5.5Malta10 JanuaryAlexandria13 January20ME 6Malta10 JanuaryAlexandria13 January70MC 8Malta20 FebruaryAlexandria22 February20MW 6Alexandria19 MarchMalta23 March40MD 2Alexandria18 AprilMalta21 April10ME 7Malta19 AprilAlexandria22 April40TempleGibraltar28 AprilMalta—11MD 3Malta28 AprilAlexandria20 April10TigerGibraltar6 MayAlexandria12 May51MW 7AAlexandria6 MayMalta10 May40MW 7BAlexandria5 MayMalta10 May20GM 1Gibraltar21 JulyMalta24 July60MG 1Malta23 JulyGibraltar26 July70PropellerGibraltar13 SeptemberMalta19 September10Halberd, GM 2Gibraltar25 SeptemberMalta29 September91Halberd, MG 2Malta26 SeptemberGibraltar29 September10IndependentMalta27 SeptemberGibraltar20 September20Not convoyedIndependentMalta16 OctoberGibraltar19 October10Not convoyedIndependentMalta22 OctoberGibraltar27 October31Not convoyedAstrologerGibraltar12 NovemberMalta—11AstrologerGibraltar14 NovemberMalta—11Not namedMalta5 DecemberAlexandria8 December10Not namedAlexandria15 DecemberMalta18 December10ME 8Malta26 DecemberAlexandria29 December40

Мальта конвойлері 1941
Конвой Операциясы "Жөнелгеннен келгенге дейін" Жоғалғандар Ескермелер Артық
Гибралтар 6 қаңтар Мальта 10 қаңтар 10
Александрия 7 қаңтар Мальта 10 қаңтар 20
Мальта 10 қаңтар Александрия 13 қаңтар 20
Мальта 10 қаңтар Александрия 13 қаңтар 70
Мальта 20 ақпан Александрия 22 ақпан 20
Александрия 19 наурыз Мальта 23 наурыз 40
Александрия 18 сәуір Мальта 21 сәуір 10
Мальта 19 сәуір Александрия 22 сәуір 40
Темпл Гибралтар 28 сәуір Мальта — 11
Мальта 28 сәуір Александрия 20 сәуір 10
Тигр Гибралтар 6 мамыр Александрия 12 мамыр 51
Александрия 6 мамыр Мальта 10 мамыр 40
Александрия 5 мамыр Мальта 10 мамыр 20
GM 1 Гибралтар 21 шілде Мальта 24 шілде 60
MG 1 Мальта 23 шілде Гибралтар 26 шілде 70
Propeller Гибралтар 13 қыркүйек Мальта 19 қыркүйек 10
Halberd, GM 2 Гибралтар 25 қыркүйек Мальта 29 қыркүйек 91
Halberd, MG 2 Мальта 26 қыркүйек Гибралтар 29 қыркүйек 10
Independent Мальта 27 қыркүйек Гибралтар 20 қыркүйек 20
Independent Мальта 16 қазан Гибралтар 19 қазан 10
Independent Мальта 22 қазан Гибралтар 27 қазан 31
Astrologer Гибралтар 12 қараша Мальта — 11
Astrologer Гибралтар 14 қараша Мальта — 11
Атауы жоқ Мальта 5 желтоқсан Александрия 8 желтоқсан 10
Атауы жоқ Александрия 15 желтоқсан Мальта 18 желтоқсан 10
ME 8 Мальта 26 желтоқсан Александрия 29 желтоқсан 40

MF 2 операциясы

5 қаңтарда жылдам жабдықтау кемесі Александриядан 15-ші крейсерлік эскадрильясымен (теңізші Адмирал Филип Виан басқаратын B күші, құрамында Наяд, Дидо және Эвриал жеңіл крейсерлері мен зениттік крейсері) және алты эсминецпен бірге сүйемелденді. Крейсерлер Регия Маринаның шығуына қарсы тұра алатын, ауыр қаруланған кемелердің болмауына байланысты, алдау амалы ретінде тағайындалды. Бреконшир 6 қаңтарда Мальтадан C күшінің төрт эсминецінің сүйемелдеуімен шықты; екі күш 7 қаңтарда кездесіп, C күші Гленгайлмен бірге 8 қаңтарда Мальтаға жетті, ал B күші Бреконширмен бірге келесі күні Александрияға келді.

MF 3 операциясы

16 қаңтарда екі кемеден тұратын MW8A және MW8B конвойлары Александриядан MF3 операциясы аясында Carlisle және екі эсминец дивизиясымен бірге жөнелтілді. 15-ші крейсерлік эскадрилья 17 қаңтарда екі конвойдың да эскорттарына қосылу үшін жолға шықты. K күші (әлі де Аврора жетіспейді) 18 қаңтарда Мальтадан конвоймен кездесу үшін шықты. MW8A конвойындағы Thermopylae (6655 тонна) механикалық бұзылуға ұшырап, Бенгазиге бұрылды, бірақ жолда бомбалаудан ауыр зақымданып, батыруға мәжбүр болды. 17 қаңтарда эсминец U 133 суасты қайығымен торпедаланды; 1941 жылы жасалған голланд эсминеці оны өртенген мұнайдан сүйреп алып, экипаждың көп бөлігін құтқаруға мүмкіндік берді, содан кейін кеме батып кетті. Қалған үш жүк кемесі Мальтаға жетті, кемелерге жасалған әуе шабуылдарын Киренаикада орналасқан No. 201 (Теңіз әріптестігі) тобының истребительлері және конвой мен эскорттың зениттік қарулары тоқтатты; конвой жеткен кезде. Мальтадан келген Hurricane истребительдері де әуеден қорғаныс жасады, ал кемелер 19 қаңтарда жағаға жақындады. 26 қаңтарда ұқсас операцияда Breconshire және Александриядан келген эскорттар 25 қаңтарда Мальтадан шыққан екі кемемен кездесті, олар Мальтадан қызметтік отбасыларын тасымалдап келді, ал Force K эскорты Breconshire кемесін 27 қаңтарда аралға қайтарды.

MF 5 операциясы

12 ақпанда үш кемеден тұратын MW 9 конвойі, «Карлайл» және сегіз эсминецтің сүйемелдеуімен Александриядан MF5 операциясы аясында жолға шықты; бірнеше сағаттан кейін, сегіз эсминецтің сүйемелдеуімен 15-ші крейсерлік эскадрильяның екі крейсері оны қорғау үшін іске қосылды. 14 ақпанда «Чаттан кланы» бомбаға түсті және Тобрукта паналауға мәжбүр болды, «Роуаллан қамалы» бомбаға түсті, өртеніп, түстен кейін батырылды; «Роуаллан қамалы» жақын жерде нысанадан тыс қалды, істен шықты және сүйретіп әкетілді, бірақ «Ливили» оны батырды, өйткені қараңғы түскенге дейін Мальтаға жете алмайтыны анық болды: күзетке итальяндық «Дуилио» соғыс кемесінің конвойді тоқтату үшін Тарантодан жолға шыққаны туралы ескерту жасалды.

" Spotter " операциясы

MW 10 конвойы батысқа қарай, 1942 жылдың наурыз айында. Тип №. Батып кеткендер: крейсерлер 4—3, зениттік кемелер 1——, эсминецтер 18—32, суасты қайықтар 5—1, жүк кемелері 41—, кемеге кіріп жатқан жүк кемелері 33.

6 наурызда "Споттер" операциясы, "Орлан" және "Аргус" авианосецтерімен жүзеге асырылған клубтық рейс, Мальтаға алғашқы 15 "Спитфайр" күшін жеткізді. Бұрынғы әрекет тоқтатылған еді, бірақ дұрыс сыртқы паромдық бактар орнатылды; жеті "Бленхейм" Гибралтардан тікелей ұшты. 10 наурызда "Спитфайрлер" Bf 109 истребительдерімен бірге Ju 88 шабуылына қарсы алғашқы ұшуларын жасады.

МГ 1 операциясы

МГ 1 операциясы 20 наурызда сағат 7:10-да Александриядан шыққан МВ 10 конвойының төрт кемесімен басталды. Әр кемеде әскери байланыс тобы және қорғаныспен жабдықталған сауда кемелерінің (DEMS) артиллериялық ұшақтары болды, оларды қызметкерлер толықтырды. Конвойды «В» күштері, крейсерлер, «Карлайл» авиациялық крейсері және 22-ші эсминец флотилиясының алты кемесі сүйемелдеді. 5-ші эсминец флотилиясы 21 наурызда конвойға қосылғанға дейін Тобруктан су астына қарсы іздеу жүргізді. «Кэмпбелл кланы» қозғалтқыштағы ақауларға байланысты қалып қоюға тырысты, конвой кестесі орындалмады. Бірнеше британдық су асты кемелері Мессина және Таранто маңында итальяндық кемелерді бақылау үшін қатысты. Ұзақ қашықтықтағы шөл тобы Киренаикадағы Мартуба және Тмими әуежайларына шабуыл жасады, ал RAF және FAA ұшақтары Ju 88 бомбалаушыларын жою үшін оларды бомбалады; 201-ші RAF тобы конвой маршрутын әуеден қорғады және барлады. «Пикет» операциясы, клубтық іс-шара, «Аргус» және «Игл» кемелерін, ал «H» күштерін алдау үшін пайдаланды, бірақ «Спитфайр» паромдық бактерілерінде ақаулар табылды және операция тоқтатылды. 22 наурызда, МВ 10 «Бомба аллеясынан» өткенде, итальяндық эскадрильяның шыққандығы туралы хабар келді және сағат 10:35-тен 12:05-ке дейін итальяндық торпедалық бомбалаушылар бес рет шабуыл жасады, бірақ ешқандай тимеді. Түстен кейін неміс және итальяндық әуе шабуылдары басталды, бомбалар мен торпедалармен, бірақ нәтижесіз. Сағат 14:10-да түтін көрінді және конвой түтін пердесімен жасырылғанда, эскорт кемелері бұрқасын теңізде тосқауылға шықты. Итальяндық крейсерлер атыс ашты, содан кейін британдық крейсерлерді Литториоға қарай итермелеу үшін бұрылды; британдықтар оған түспеді. Бұл алмасу екінші Сирт шайқасын бастарды. Окпан ұшақтары конвойға шоғырланды, конвой тиімді маневр жасады, сондықтан ешбір кеме зардап шекпеді, бірақ кемелер мен жақын эскорт көптеген оқ-дәрілерін атып жіберді. Конвой маңындағы шайқаста эскорт кемелері түтін пердесін жасады, ал итальяндықтар түтін ішінде айналып өтіп, мүмкіндік туған сайын шабуыл жасады. Неміс әуе шабуылдары жалғасты, ал «В» күштері Александрияға қайтты, отын жетіспеді, ал «К» күштері конвойға соңғы кезеңде қосылды. Конвойға тарап кетуге бұйрық берілді, үш кеме оңтүстікке бұрылды, ал «Кэмпбелл кланы» тікелей Гранд-Харборға бет алды. Бұрылыстар қателік болды, таңертең «Пампас» бомбаға түсті, бірақ Мальтаға жетті. «Талабот» та жиі шабуылға ұшырады, бірақ Bf 109 истребителі тастаған шағын бомбалардан басқа зақым алмады. «Кэмпбелл кланы» Мальтадан батып, ал «Бреконшир» эсминецтер мен буксирлерге бірнеше рет сүйреліп, 25 наурызда Марсакслокк портына жетті. Кемелерді түсіру өте баяу болды, 26 наурыздағы Люфтваффе шабуылдары кешке «Бреконширді» батырды және түнде Валлетта портын бомбалауды жалғастырды. «Талабот» пен «Пампас» түсірмей тұрып өртеніп кетті, жеткізілген тауардың тек бір бөлігі түсірілді және бірнеше эсминецке ауыр зақым келтірілді.

Operation MG 1 began with the four ships of Convoy MW 10 sailing from Alexandria at 7:10 a. m. on 20 March, each with a navy liaison party and Defensively equipped merchant ship (DEMS) gunners, supplemented by service passengers. The convoy was escorted by Force B, the cruisers , , , the anti aircraft cruiser Carlisle and the six ships of the 22nd Destroyer Flotilla. The 5th Destroyer Flotilla sailed from Tobruk on an anti submarine sweep, before joining the convoy on 21 March. Clan Campbell struggled to keep up because of engine trouble and the convoy timetable was not met. Several British submarines participated near Messina and Taranto to watch for Italian ships. Long Range Desert Group parties were to attack the airfields at Martuba and Tmimi in Cyrenaica as RAF and FAA aircraft bombed them to ground Ju 88 bombers; 201 Group RAF provided air cover and reconnaissance of the convoy route. A club run, Operation Picket was to use Argus and Eagle, with Force H as a decoy, but the Spitfire ferry tanks were found to be defective and the operation was called off. On 22 March, when MW 10 was through Bomb Alley, news arrived that an Italian squadron had sailed and from 10:35 a. m. – 12:05 p. m. five Italian torpedo bomber attacks were made but with no hits. In the afternoon, German and Italian air attacks began, with bombs and torpedoes, again to no effect. Smoke was seen at 2:10 p. m. and the escorts moved to intercept in rough seas as the convoy was hidden by a smoke screen. Italian cruisers commenced fire then turned to lure the British cruisers towards Littorio; the British did not take the bait. The exchange began the Second Battle of Sirte. Axis aircraft concentrated on the convoy, which manoeuvred so effectively that no ship was hit, but the ships and close escort fired much of their ammunition. During the battle near the convoy, the escorts kept laying smoke screens and the Italians came within as Force B dodged around in the smoke, attacking at every opportunity. German air attacks continued and Force B turned for Alexandria, very short of fuel as Force K joined the convoy for the last leg. The convoy had been ordered to disperse, three ships diverting southwards and Clan Campbell making straight for Grand Harbour, the diversions being calculated to bring the ships back together just short of Malta by daylight on 23 March. The detours were a mistake and Pampas was hit by a bomb during the morning but kept going, reaching Malta. Talabot was also frequently attacked but arrived undamaged, except from some small bombs dropped by a Bf 109 fighter bomber. Clan Campbell was sunk from Malta and Breconshire, after being taken in tow by destroyers and tugs several times, reached Marsaxlokk harbour on 25 March. Unloading of the ships was very slow and Luftwaffe attacks on 26 March sank Breconshire in the evening and continued bombing Valletta harbour into the night. Talabot and Pampas were set on fire before unloading, only of the of supplies were landed and several destroyers were seriously damaged.

Пикет операциясы

22 наурызда "Форс H" тобының басқаруымен "Аргус" және "Эйгл" кемелері Гибралтардан Мальтаға "Спитфайр" истребительдерін жеткізу және МГ 1-ден назарды аудару мақсатымен шықты. Екі итальяндық су асты кемесі британдық кемелерді байқады, соның бірі "Аргусқа" торпеда атып, нәтижесіз қалды. Бірақ "Спитфайр" истребительдерінің алысқа ұшуға арналған жанармай бактерілерінде ақаулар табылғандықтан операция тоқтатылды. Операция 27 наурызда қайталанып, 16 "Спитфайр" Мальтаға ұшырылды, ал кемелер 30 наурызда Гибралтарға қайтып келді.

Операция күнтізбесі

Мальтаның шабуылдық база ретіндегі тиімділігі азайғанда, 47 Spitfire күшейту ретінде жеткізілді. Оларды американдық "Wasp" ұшақ тасушы кемесі, "Renown" броненосец крейсері, крейсерлер және алты британдық және американдық эсминецтер сүйемелдеп әкелді. Ұшақтардың көп бөлігі бомбалау салдарынан жерде жойылды.

Боуэрри және ЛБ операциялары

Боуэри операциясында 64 Spitfire ұшағы Wasp және Eagle кемелерінен ұшырылды. "LB" операциясында Eagle кемесінен 16 истребительдің екінші партиясы ұшырылды.

Операция стилі

20 мамырда Уэльстің Милфорд-Хевен қаласынан 32 Spitfire Mk Vc (Trop) жүгімен шықты. Кемеде оларды құрастыруға тиіс техникалық қызметкерлер де болды, барлығы 110-нан астам адам. "Империя Конрад" 29-шы ML флотилиясы және корветпен сүйемелдеді. Кейін конвойға мина тазартқыштар қосылды, ал "Империя Конрад" 27 мамырда Гибралтарға жетті. Ұшақтар "Айғыл" әуе кемесіне ауыстырылып, құрастырылды. 2 маусымда "Айғыл" "Харрибдис" крейсері және эсминецтермен бірге Гибралтардан жолға шықты. 3 маусымда ұшақтар "Айғылдан" Мальтаға ұшып кетті. 28 ұшақ қауіпсіз жетті, ал қалған төртеуі жол бойы атып түсірілді.

"Юлиус" операциясы (Harpoon және Vigorous)

Eagle-тен келген қосымша Spitfire ұшақтары мен неміс ұшақтарының Ресей майданына ауысуы Мальтаға жасалған қысымды жеңілдетті, бірақ аралдың қарсы тұруын сақтау үшін жабдықтау қажет болды. "Юлиус" операциясы Жерорта теңізінің екі жағынан бір уақытта конвойлерді жіберуді жоспарлады. "Харпун" операциясы бойынша кемелер 5 маусымда Ұлыбританиядан шығып, 11/12 маусым түнінде Жерорта теңізіне кірді. Бірнеше станциялар жауынгерлік кеме, "Eagle" және "Argus" авианосектерін, үш крейсерді және сегіз эсминецті Тармаққа күзет және қолдау күштерін, Мальтаға жақын күзетке "Каир" әуе кемесін, тоғыз эсминецті, төрт флотты мина тазартатын кемелерді және алты мина тазартатын моторлық қайықтарды алуға шақырылды. Үш британдық, бір голландтық және екі американдық жүк кемесінен құралған конвой, жабдықтауларын жеткізгеннен кейін, Остің миналы далаларынан өткен соң, мина тазартатын кемелер Мальтада қалуға тиіс болды. Гибралтар мен Александриядан келген кемелердің күндері тізбектей келуі жоспарланған. Остің теңіз және әуе күштерінің шабуылдары 12 маусым күні таңертең басталды; бір крейсер ауыр зақымдалды және бір сауда кемесі батты. 15 маусымда итальяндық крейсер күштері жақын күзетпен, "Каир" және күзет эсминецтерімен қақтығысты. Екі флот эсминеці тез арада істен шықты, қалған үшеуі итальяндық эсминецке соққы берді, содан кейін крейсер мен төрт кіші эсминец қосылды. Біраз уақыттан кейін конвойға бомбалаушылар шабуыл жасады, бір сауда кемесі батты, екіншісі зақымдалып, сүйретілді. Түске дейін тағы бір әуе шабуылы тағы бір сауда кемесіне зақым келтірді және қалған екі кеменің жылдамдығын арттыру үшін, сүйретілген кемелерді батыруға бұйрық берілді, себебі итальяндық эскадрилья әлі де аймақта жасырынған. Эскорт күштері итальяндық крейсер күштері тарапынан шашыратылды, олар "Кентукки" танкерін және "Бурдван" жүк кемесін жойды. Италиялық крейсерлердің бірнеше рет соққысына ұшыраған және шайқас кезінде істен шыққан эсминец, ақырында итальяндық S 79 торпедалық бомбалаушысымен батырылды. Польшалық ORP Kujawiak та Мальтаға жеткенге дейін бірнеше шақырым бұрын миналы далада жоғалды. Конвой Мальта Спитфайрлерінің қорғауында жабдықтаудың бір бөлігін жеткізді, олар бірнеше әуе шабуылдарын жеңді. "Жаралы" операциясы - Хайфа, Палестина және Порт-Саид, Египеттен шыққан он бір сауда кемесінен құралған конвой "Харпунмен" бір уақытта жолға шықты. Конвой төрт күн бойы ұшақтар, торпедалық катерлер және су асты қайықтарынан шабуыл көрді, итальяндық флоттың қауіпті күйін сезінді және кері қайтарылды. "Airedale", "Nestor" крейсерлері мен эсминецтері және екі сауда кемесі батты.

The arrival of more Spitfires from Eagle and the transfer of German aircraft to the Russian Front eased the pressure on Malta but supplies were needed if the island was to avoid surrender. Operation Julius was planned to send convoys simultaneously from both ends of the Mediterranean. The ships for Operation Harpoon sailed from Britain on 5 June and entered the Mediterranean on the night of 11/12 June. Several stations were called on to obtain a battleship, the aircraft carriers Eagle and Argus, three cruisers, and eight destroyers for the escort and covering force to the Narrows, the close escort into Malta comprising the anti aircraft cruiser Cairo, nine destroyers, four fleet minesweepers, and six minesweeping motor launches. Once the convoy of three British, one Dutch and two U. S. freighters, carrying of supplies, had been swept through the Axis minefields, the minesweepers were to remain at Malta. The ships from Gibraltar and Alexandria were intended to arrive on consecutive days. Axis naval and air force attacks began on the morning of 12 June; one cruiser was badly damaged and one merchantman sunk. On 15 June, an Italian cruiser force engaged the close escort and as Cairo and as the escort destroyers made smoke, the fleet destroyers attacked the Italian ships. Two of the fleet destroyers were soon disabled the remaining three managed to hit an Italian destroyer and were then joined by the cruiser and the four smaller destroyers. Dive bombers attacked the convoy soon after and one merchant ship was sunk and another damaged and taken in tow. Near noon, another air attack damaged another merchant ship and the order was given to scuttle the ships in tow, to increase the speed of the remaining two ships, because the Italian squadron was still lurking in the area. The escorts were scattered by the Italian cruiser force, that eventually finished off the tanker Kentucky and the cargo ship Burdwan. The destroyer , repeatedly hit by the Italian cruisers and disabled during the battle, was finally sunk by an Italian S 79 torpedo bomber. The Polish ORP Kujawiak was also lost in a minefield a few miles before arrival. The convoy arrived with of supplies under cover of the Malta Spitfires, which defeated several more air attacks. Operation Vigorous, a convoy of eleven merchant ships from Haifa, Palestine and Port Said, Egypt sailed at the same time as Harpoon. The convoy was attacked by aircraft, torpedo boats and submarines for four days, threatened by an Italian fleet and turned back. The cruiser and destroyers , Airedale, Nestor and two merchantmen were sunk.

"Пинпойнт" операциясы

Уэльсман 14 шілдеде Гибралтардан сүт ұнтағы, тамақ майы, майлар, ұн, сабын және мина тазалау құралдарымен жолға шықты. Ол "Эйгл", "Харибдис" және "Каир" жеңіл авиацияға қарсы крейсерлерімен, сондай-ақ "Антилопа", "Итуриел", "Ванситтарт", "Весткотт" және "Ресллер" бес эсминеці бар "H" күшімен бірге болды. 15 шілдеде "Эйгл" 31 Spitfire ұшағын ұшырды; Уэльсман Алжир жағалауына жақын аймақта жеке миссия орындады, бірақ Остік авиациясы оны бақылап, күндіздің аяғына дейін истребитель-бомбалаушылар, бомбалаушылар және торпедо тасушылар шабуыл жасады. Ол 16 шілдеде Мальтаға жетіп, 18 шілдеде қайтадан жолға шықты.

" Құрт " операциясы

Eagle 20 шілдеде Гибралтардан екі эсминец және бес эсминецпен бірге шықты. Eagle итальяндық "Дандоло" суасты қайығынан ұшырылған төрт торпедадан қашып құтылды. 21 шілдеде тағы 28 Spitfire Мальтаға жеткізілді.

" Педстал " операциясы

Мальтадағы жеткізілімдер, әсіресе авиациялық отын азайып кеткендіктен, Гибралтарда "Педестал" операциясы үшін ең үлкен конвой жиналды. Ол 14 сауда кемесінен, соның ішінде ірі мұнай танкерінен құралған, барлығы жүк тасымалдайтын. Оларды күшті эскорт пен қорғау күштері қорғады, барлығы қырық төрт әскери кеме, соның ішінде авианосецтер Eagle, Indomitable және Victorious және линкорлар Nelson және Rodney. Александриядан алдау операциясы ұйымдастырылды. Конвойға Осі елдерінің ұшақтары, моторлы торпедалық қайықтары мен су асты кемелері шабуыл жасады. Үш сауда кемесі 13 тамызда және тағы біреуі 14 тамызда Мальтаға жетті. 15 тамызда Огайо әуе шабуылынан зақымдалған күйде, эсминецтердің сүйреуімен келді, ал қалғандары батып кетті. Кейіннен "Огайо" кемесі Валетта портында екіге бөлінді, бірақ жүктің көп бөлігі түсіріліп біткеннен кейін ғана. Eagle, Каир крейсерлері және бір эсминец батып, басқа соғыс кемелеріне ауыр зақым келтірілді; Италиялық жоғалтулар екі су асты кемесі және екі крейсерге келтірілген зақымды құрады. Бұл конвойды, әсіресе Огайоның келуін, Мальта халқы құдайдың араласуы деп қарады. Марияның көтерілу мерекесі 15 тамызда тойланады және көптеген мальтяндықтар Огайоның Гранд-Харборға келуін дұғаларына жауап ретінде қарастырды. Сол кездегі әскери қолбасшылар егер жеткізілімдер одан да азайса, аралдарды тапсыруға келісті (жеткізілімдер түскен кезде кейінге шегерілген күн – мақсатты күн деп аталды). "Педестал" Огайо кемесімен көмір, жүк және мұнай жеткізді. Мальтаға жеткізілген тауарлар қарашаның ортасына дейін жететін болды. "Педестал" конвойының 568 аман қалған мүшесі эвакуацияланды, 207 адам үш эсминецпен Гибралтарға, ал қалғандары су асты кемесімен және ұшақпен.

" Баритон " операциясы

16 тамызда крейсер мен он екі эсминец Furious-ты Балеар аралдарының оңтүстік-батысындағы Форментера аймағына сүйемелдеді, онда ол 32 Spitfire ұшағын ұшырды. Біреуі ұшып кеткен кезде апатқа ұшырады, екеуі кері қайтты, ал қалғандары сол күні Мальтаға жетті.

1942 жылдың қыркүйегі

Су асты кемесі 10 қыркүйекте Гибралтардан Валеттаға жабдықтау миссиясымен шықты және 17 қыркүйекте Мальтаның солтүстік-батысында миналық далада немесе итальяндық торпедалық қайықтардың шабуылынан зардап шегіп жоғалып кетті.

1942 жылдың қазаны

Magic Carpet су асты кемелері 2 қазанда (Rorqual), 3 қазанда (Parthian) және 6 қазанда (Clyde) Мальтаға жанармай және басқа да жабдықтармен жетті, 8 қазанда Бейрутке қайтып кетіп, Pedestal кемесінен аман қалғандарды әкелді.

Пойыз операциясы

Мальтаға жаңа Spitfire ұшақтарының үздіксіз келуі қажет болды, себебі Остік әуе күштері шабуылдаушы-бомбардировщиктерді пайдалана бастады; 28-30 қазан аралығындағы тағы бір «Клубтық жүріс» барысында екі крейсер мен сегіз эсминец Furious-ты сүйемелдеді, ол Мальтаға 29 Spitfire ұшағын жеткізді, олардың екеуі қозғалтқыштарында ақаулармен қайтып келді. Он итальяндық су асты қайығы патрульдеуде болды, бірақ шабуылдауға мүмкіндік таппады, ал Остік әуе күштері 29 қазанның түстен кейін ғана шабуылдады, сол кезде Ju 88 бомба тастады, ол Furious-тың 182,88 метр артына құлады.

Тас дәуірі және Круппер операциялары

Қараша айының басында "Круппер" операциясы – Александриядан Мальтаға тәуелсіз маршрутпен, жасырынған жүк кемесін жіберудің сәтсіз әрекеті болды. Гибралтардан келген, жасырынған "Ардеола" (2609 тонна) және "Тадорна" (1947 тонна) сауда кемелері Виши аумақтық суларынан өтіп бара жатқанда Бизертада ұсталды және интернатталды. "Уэльсман" құрғақ азық-түлік пен торпедалармен жүктелген күйде, француз Солтүстік Африкасына (Операция "Шамшырақ") одақтас әскерлерінің шабуылы кезінде Гибралтардан шықты, ал 11 қарашада Александриядан алты эсминец теңізге шықты; екі әрекет те сәтті аяқталды. 17 қарашада МВ 13 конвойы (екі АҚШ, бір голланд және бір британдық сауда кемесі, жабдықтар тасымалдайтын) Александриядан 15-ші крейсерлік эскадрильяның үш крейсерімен бірге жолға шықты; 18 қарашадан бастап эскорт он эсминецке дейін азайтылды. Оккупанттардың әуе шабуылдары басталды, ал негізгі эскорт бөлінгеннен кейін крейсер торпедаланды және өртке ұшырады. Көптеген әуе шабуылдары шөлдегі әуе базаларынан ұшқан одақтас күштердің истребительдерімен тоқтатылды, ал 20 қарашада МВ 13 "Эвриалс" және он "Хант" классы эсминецтерінің сүйемелдеуімен келді. 25 қарашаға дейін кемелер жеткілікті мөлшерде авиациялық отын түсірді және "Magic Carpet" рейстері тоқтатылды. 20 қарашада мина тастаушы кеме 2000 тереңдік зарядымен Плимуттан Гибралтарға, Мальтаға жөнелтілді және желтоқсанда тағы бір рет осы маршрутты қайта өтті. "Тас дәуірі" операциясының сәтті аяқталуы Мальта қоршауын жеңілдетті, бірақ бұл аз артықшылықпен болды, себебі әскери жабдықтар мен халыққа арналған азық-түлік желтоқсан айына дейін таусылып қалу қаупі бар еді.

Порткуллис операциясы

Порткуллис операциясы кезінде МВ 14 конвойының бес кемесі Порт-Саидтен жабдықтамалармен келді, бұл 1941 жылдан бері жоғалтусыз жеткен алғашқы конвой. Желтоқсан айының соңына дейін МВ 15-тен МВ 18-ге дейін тағы тоғыз кеме келіп, жанармай және тағы да жалпы тұтыну тауарлары мен әскери материалдар жеткізіп берді; он үш кеме МЕ 11 және МЕ 12 конвойлары ретінде Александрияға оралды. Азаматтарға рационның арттырылуы халықтың денсаулығының жалпы құлдырауын болдырмауға көмектесті, бұл полиомиелиттің пайда болуына әкелді. Мальта конвойлары 1942 Конвой/Операция Басталуы Келуі Жоғалғандар Ескертулер MF 2 Александрия 6 қаңтар Мальта 8 қаңтар 10 MF 2 Мальта 6 қаңтар Александрия 8 қаңтар 10 MF 3, MW 8, MW 8A Александрия 16 қаңтар Мальта 19 қаңтар 41 MF 4 Александрия 24 қаңтар Мальта 27 қаңтар 10 MF 4 Мальта 25 қаңтар Александрия 28 қаңтар 20 MF 5, MW 9 Александрия 12 ақпан Мальта 15 ақпан 32 ME 10 Мальта 13 ақпан Александрия 16 ақпан 30 MW 10 Александрия 20 наурыз Мальта 23 наурыз 44 Харпун Гибралтар 11 маусым Мальта 15 маусым 54 Вигорус Александрия 12 маусым Мальта — 122 Бұрылып қайтты Педестал Гибралтар 10 тамыз Мальта 14 тамыз 149 Тәуелсіз Александрия 1 қараша Мальта 3 қараша 10 Конвоймен бірге жүрмеді Круппер Гибралтар 8 қараша Мальта — 22 MW 13 Александрия 17 қараша Мальта 20 қараша 40 MW 14 Порт-Саид 1 желтоқсан Мальта 5 желтоқсан 50 MW 15 Порт-Саид 6 желтоқсан Мальта 10 желтоқсан 20 ME 11 Мальта 7 желтоқсан Порт-Саид 11 желтоқсан 90 MW 16 Александрия 11 желтоқсан Мальта 14 желтоқсан 30 ME 12 Мальта 17 желтоқсан Порт-Саид 20 желтоқсан 40 MW 17 Александрия 17 желтоқсан Мальта 21 желтоқсан 20 MW 18 Александрия 28 желтоқсан Мальта 31 желтоқсан 20

Төртбұрышты операция

Порткуллис Мальтаға тікелей соңғы конвой болды; А, В, С және D операцияларында Мальтаға екі кемеден тұратын конвойлар батысқа қарай жүретін кәдімгі конвойлармен бірігіп, содан кейін К күшінің жетекші кемелерімен кездесіп, ешқандай шығынсыз келді. "А" төртбұрышы операциясы кезінде екі кемеден тұратын MW 15 конвойы, жаңа Порт-Саидтан Бенгазиге бағытталған қосымша конвой болды. Негізгі конвой Ливиядағы Барсеге жеткенде, Мальтаға баратын кемелер аралдан келген сегіз эсминец және бос кемелермен кездесті. Кемелер 10 желтоқсанда Гранд-Харборға қайта оралу үшін MW 15 конвойымен эскортты алмастырды. "В" төртбұрышы операциясы кезінде бір танкерден тұратын MW 16 конвойына алты эсминец пен мина тазартқыш кеме сүйемелдеді. MW 13 конвойының төрт кемесі MW 12 конвойын құрады және тоғыз эсминец 17 желтоқсанда Гранд-Харбордан шықты. "В" төртбұрышына келесі күні Ju 88 ұшақтары шабуыл жасады, бірақ бұл шабуыл сәтсіз аяқталды. Бірнеше жетекші кемелер Барседе MW 12 конвойын Александриядан келген кемелерге тапсырды және "С" төртбұрышы операциясы аясында Мальтаға екі жүк кемесін алып жүрген MW 17 конвойын қабылдады. ME 13 конвойы жойылды, ал ME 14 конвойы төрт бос кемемен 28 желтоқсанда Мальтадан бес эсминецтің сүйемелдеуімен жөнелтілді. Желтоқсан айында жалпы жүк пен жанар-жағар май жеткізілді. MW 18 конвойы, бір танкер мен сауда кемесінен тұратын, "D" төртбұрышы операциясы аясында Александриядан алты эсминецтің сүйемелдеуімен Мальтаға 1943 жылдың 2 қаңтарында келді.

Операциялық зерттеу

МВ 19 конвойы 1943 жылғы 7 қаңтарда Александриядан бес жүк кемесі және тоғыз эсминцке арналған бір танкермен шықты, 8 қаңтарда қараңғыда торпедалық бомбалаушылардың шабуылынан аман қалды. Түнгі шабуыл кезінде бір сауда кемесі мен эсминецке торпеда жақыннан өтті, ал тағы бір эсминец торпедадан қашып құтылды. 9 қаңтарда дауыл танкердің жылдамдығын баяулатты, конвой K күшімен кездесуді өткізбеді, бірақ кейін Мальтаның үш эсминцімен кездесті. Дауыл басылған соң кемелер жылдамдығын арттырды, Мальтаға дейінгі жолдың көп бөлігінде Beaufighter ұшақтары әуе қорғанысын қамтамасыз етті. 11 қаңтарда He 111 ұшағына бағытталған Beaufighter шабуыл жасап, оны кері шегіндірді, ал конвой кешке Мальтаға жетті.

Талдау

1940 жылдан 1942 жылға дейін Мальтаға 35 ірі көлемдегі жабдықтау операциясы жасалды. "Ақ", "Тайгер", "Халберд", "MF5", "MG1", "Харпун", "Вигорус" және "Педестал" операциялары қарсы күштерден қайтарылды немесе ауыр шығындарға ұшырады. Ұзақ уақыт бойы конвойларға тырысулар жасалмады және Мальтаға тек су асты кемелермен немесе жылдам соғыс кемелерімен аз ғана көлемде жабдықтар жеткізілді. Мальта үшін ең қиын кезең 1941 жылдың желтоқсанынан 1942 жылдың қазанына дейін болды, осы кезде қарсы күштер Орталық Жерорта теңізінде әуе және теңіз басымдылығына ие болды.

Шығындар

1940 жылдың маусымынан 1943 жылдың желтоқсанына дейін Мальтада шамамен 1600 азамат және 700 әскер қаза тапты. RAF-тың 900-ге жуық адамы қаза болды, 547 ұшақ операциялар барысында, ал 160-ы жерде жойылды. Корольдік теңіз күштері 1700 су асты қайықшы және 2200 теңізшіні жоғалтты; сондай-ақ шамамен 200 сауда флотының өкілдері қаза тапты. Мальтаға 110 сауда кемесі сапар жасағанда, 79 кеме жетіп келді, үш кеме аралға жеткен соң батты, ал бір кеме кері жолда батты. Жеті жеке сапардың алтауы сәтсіз аяқталды, үш кеме батты, екеуі Виши үкіметімен ұсталды, ал бір кеме кері қайтарылды. Жерорта теңіз флоты бір соғыс кемесін, екі әуе кемесін, төрт крейсерді, бір жылдам мина қоятын кемені, жиырма эсминец пен мина тазартатын кемені, сондай-ақ қырық су асты кемесін жоғалтты. Көптеген кішкентай кемелер батты, ал қалғандары көп зақымдалды.