Кіріспе
Спрингторп ескерткіші – Австралияның Мельбурн қаласының маңындағы Виктория штатының Кью қаласындағы Борондара жалпы зиратында орналасқан, Виктория дәуіріне тән әсем ескерткіш. Бұл ескерткішті Мельбурн дәрігері Джон Спрингторп 1897 жылы 30 жасында төртінші баласын дүниеге келтіру кезінде қайтыс болған әйелі Энни Спрингторпқа (қыз есімі Инглис) арнап салғызған. Құрылысы 1897 жылы басталып, ескерткіш 1901 жылы ашылды. Спрингторп ескерткіші Виктория мұрасының тізіліміне енгізілген. Ескерткіштің орталық бөлігі – қайғыдан әсерленген доктор Спрингторптың тапсырысымен жасалған, Бертрам Маккенналдың мәрмәрдан мүсіні. Мүсінде марқұм саркофаг үстінде жатыр, ал оның жанында тұрған періште басына гүл шоғын (қазір жоқ) қойып тұр. Саркофагдың қасында қайғыға батқан, орамалға оралған әйел отыр, қолында лира ұстап тұр. Мүсіндер Мельбурн сәулетшісі Харольд Десброу Аннердің жобалаған грек ғибадатханасының үлгісінде жасалған. Онда қара мәрмәр бағаналар, граниттен жасалған фронтондар мен әр бұрышында жылан басы бар гаргульялармен әшекейленген антаблементтер, сондай-ақ боялған әйнектен жасалған күмбезді шатыр бар. Шатыр жүздеген рубин түсті әйнектерден тұрады, олар сәулелі темір конструкциялармен ұсталып тұр. Асқын күнінде күн сәулесі шатыр арқылы өтіп, төмендегі мүсінге қызғылт рең береді. Ескерткіш Мельбурн Корольдік ботаникалық бағының кураторы Уильям Гилфойлге жобалау тапсырылған бақта орналасқан. Дегенмен, қазіргі көрінісі оның бастапқы жобасынан көп ерекшеленеді. Ескерткіштің негізі темір тормен қоршалған және алтын әріптермен жазылған түрлі өлеңдер ойылған қызыл плиткалармен төселген. Ғибадатхана құрылысының әр фронтонында және антаблементінде ағылшын және грек тілдерінде жазулар бар. Ескерткіште марқұмның есімі ешқайда жазылмаған, ең нақты сілтеме келесі жазу:
in honour of his wife, Annie Springthorpe (née Inglis), who died in 1897 at the age of 30 while giving birth to their fourth child. Construction began in 1897, and the memorial was unveiled in 1901. The Springthorpe Memorial is listed on the Victorian Heritage Register. The centrepiece of the memorial, commissioned by the grieving Dr Springthorpe, is a marble sculpture by Bertram Mackennal. A figure of the deceased lies on a sarcophagus while an angel, standing beside her, places a wreath (now missing) by her head. A sorrowful, draped female figure sits beside the sarcophagus, clutching a lyre. The sculpted figures are housed in a structure derivative of a Greek temple, designed by Melbourne architect Harold Desbrowe Annear. It has dark marble columns, granite pediments and entablatures adorned with serpent head gargoyles at each corner, and a stained glass domed roof. The latter is made up of hundreds of ruby coloured glass pieces supported by radiating ironwork. On a fine day sunlight, streaming through the roof, imparts a reddish glow on the sculpture below. The memorial is located in a garden setting which the curator of Melbourne's Royal Botanic Gardens, William Guilfoyle, was commissioned to design. However, the layout seen today probably has little in common with his original design. The base of the memorial, surrounded by an iron picket balustrade, is paved with red tiles which have various verses inscribed on them in gold lettering. There are also inscriptions on each pediment and entablature of the temple structure, in both English and Greek. Nowhere on the memorial is there any mention of the deceased's name, the most specific reference being the following inscription:
Менің адал сүйікті жаным,
Үлгілі қызым, мінсіз анам және идеалды әйелім,
1867 жылдың 26 қаңтарында дүниеге келген,
1887 жылдың 26 қаңтарында үйленген,
1897 жылдың 26 қаңтарында жерленген.
Pattern daughter perfect mother and ideal wife
Born on the 26th day of January 1867
Married on the 26th day of January 1887
Buried on the 26th day of January 1897
Сәулет ерекшеліктері мен әсерлері
Спрингторп ескерткіші – классикалық стильдегі грек тіршілігін жаңғырту ғибадатханасы, сонымен қатар бірнеше маңызды готикалық элементтерді де қамтиды. Ол симметрия мен пропорцияға ерекше назар аудара отырып, иондық тәртіпті қолданады. Мұндай классикалық сипаттамалар боялған әйнек күмбез бен төртбұрышты жоспардың готикалық элементтерімен үйлеседі. Джон Раскиннің ықпалымен Спрингторп шынайы және берік құрылыс жасауға ұмтылды. Бұл материалдардың таңдауында көрінеді: Каррара мәрмәрі, Лабрадордың жасыл граниті, қола, мыспен қапталған шойын, мозаикалық плиткалар мен әйнек. Ескерткіштің барлық аспектілері – мүсін, құрылым және әшекей – мағынаға толы, ал көптеген материалдардың үйлесімі оған кең қамту деңгейін береді. Ескерткіш христиан дініне деген терең сенім мен махаббаттың драматизациясы және идеализациясы негізінде жасалған. Әйелі Эннимен қайта қосылуды армандаған доктор Спрингторп протестант шіркеуіне адалдығынан және өзінің терең қайғысын бейнелейтін құрылыс салудан күш алды. Мұндай берілу дәстүрлі ескерткіш нысандарынан гөрі күштірек және тұрақты нәрсені жасау қажеттігін тудырды; «тұтас [ол] қабірден гөрі артық – шындық идеалға айналған, барлық адал ғашықтар үшін уақыт соңына дейін махаббаттың апотеозы, жоғалту, естелік, айырылыс және қайта қосылу туралы әңгіме». Ескерткіштің шығыс жағынан айналып келе жатып, төрт қабырғасында «Тынышшылық мәңгілік», «Өмір мәңгілік», «Жарық мәңгілік» және «Махаббат мәңгілік» деген сөздерді оқуға болады, олар доктор Чарльз Стронгтың Австралия шіркеуі үшін жинаған әнұранынан алынған. Десброу Аннердің бастапқы эскиздерінде ескерткіштің фризіндегі метопаның бірі классикалық стильдегі лавр гүлшоғырымен толтырылуы тиіс еді, бірақ аяқталған нұсқасында оның орнына көрнекті Мельбурн суретшісі және Спрингторптың жақын досы сэр Джон Лонгстафф жасаған мүсіндік қола жылан бастары қолданылды. Жылан бастары өліммен, әлемнен тыс әлеммен және қайта тірілумен байланысты болғандықтан қосылды. Дінге берілген протестант дәрігері Спрингторп жыланды өзінің кәсібінің символы ретінде, сондай-ақ әйелдің символы ретінде қарастырды. Спрингторп ағылшын суретшісі және ақыны Данте Россеттидің жанкүйері болды және күнделігінде бірнеше рет Россеттидің «Бақытты Дамозель» өлеңіне сілтеме жасайды. Өлеңнің екі шумағы ескерткіштің солтүстік жағында жазылған: «Бақытты Дамозель көктегі алтын батырмадан шықты; Оның көзі кешкі тыныш судың тереңдігінен терең болды; Оның қолында үш қызғалдақ болды, ал шашындағы жұлдыздар жеті болды». Сондай-ақ, Энни мүсінінде жеті жұлдыздан тұратын тәжді ұстап тұрған үш қызғалдақ гүлшоғыры бейнеленгенін атап өту керек (бұл гүлшоғыры кейін алынып тасталды). Мүсіндік топқа кіретін әйел Эннидің аяғында адам қайғысы мен күйзелісін бейнелейді, ал оның екінші жағында құдайдың, өлімнің және өлместіктің символы – періште тұр, ол Эннидің басына гүл шоғын қояды.
The blessed damozel leaned out From the gold bar of Heaven; Her eyes were deeper than the depth Of waters stilled at even; She had three lilies in her hand, And the stars in her hair were seven.”
It is worth noting too, that Annie is depicted in sculpture holding a bouquet of three lilies with a crown of seven stars ( the wreath has since been removed). Included in the sculptural group sits a weeping woman at Annie's feet, eternalising human grief and sorrow, and on her other side stands the figure of an angel, a representation of god, death and immortality, who places the wreath on Annie's head.