Кіріспе

Химиялық қосылыс

Ацебутолол, "Сектрал" брендімен және басқа атаулармен сатылады, гипертония және аритмияны емдеу үшін қолданылатын бета-блокатор. Ацебутолол кардиоселективті бета-1 блокаторы және ішкі симпатикалық активтілікке ие. Ол көбінесе стенокардияны емдеуде қолданылады. 1967 жылы патенттелген және 1973 жылы медициналық қолдануға бекітілген.

Жанама әсерлер

Ацебутололмен емделіп жатқан пациенттердің 10-30%-ында антиядролық антиденелер (АНА) пайда болуы анықталды. 1%-ында артралгиялық ауырулар мен миалгиялармен жүйелік аурулар байқалды. Тіпті, тері бөртпесі және көп органды зақымдануы бар қызыл жегі сияқты синдром да сирек кездеседі. Ацебутололмен емдеу кезінде АНА және симптомдық аурудың көрінісі пропранололмен емдеуге қарағанда жоғары. Әйел пациенттерде бұл симптомдар ерлерге қарағанда жиі дамиды. Кейбір жағдайларда бауыр ферменттерінің (АЛТ, АСТ) деңгейінің жоғарылауымен қатар гепатотоксикалық жағдайлар да тіркелді. Барлық емделген пациенттердің 5-6%-ы төзбейтін жағымсыз әсерлерге байланысты ацебутололды қабылдауды тоқтатуға мәжбүр болады. Мүмкіндігі болса, ацебутололды біртіндеп тоқтату керек, стенокардия жиілігінің артуын және тіпті миокард инфарктінің дамуын болдырмау үшін.

Фармакология

Ацебутолол – кардиоселективті бета-1 блокаторы, сонымен қатар өзінің ішкі симпатомиметикалық активтігі (ISA) салдарынан ішінара агонист те саналады. Бұл оның тыныш күйде төмен деңгейде бета-стимуляциясын қамтамасыз ететінін, бірақ симпатикалық белсенділік жоғары болғанда әдеттегі бета-блокаторлар сияқты әрекет ететінін білдіреді. Бета-блокаторлар класындағы басқа препараттармен салыстырғанда, ацебутолол бета-блокадалық әсерді азырақ көрсетеді. Кардиоселективтілігіне байланысты, ацебутолол астмасы немесе созылмалы обструктивті өкпе ауруы (ХОББ) бар және бета-блокатормен емдеуді қажет ететін науқастар үшін кардиоселективті емес бета-блокаторлардан артық тиімді. Бұл кардиоспецификалық қасиеті, пропранолол және надолол сияқты бейта-спецификалық блокаторларда байқалатын антигипертензивті әсерді азайтады. (Осы себептерге байланысты, ол полипилл стратегияларына қосу үшін таңдаулы бета-блокатор болуы мүмкін). Күнделікті 800 мг-дан төмен дозаларда бронхиалдық жүйеге және тегіс бұлшықтарға оның тарылтатын әсері, пропранололмен емдеу кезінде байқалатын әсерлердің 10%-30%-ын құрайды, бірақ 800 мг/күн немесе одан жоғары дозаларда кардиоселективті қасиеттері төмендейді деген тәжірибелік деректер бар. Препарат липофильді қасиеттерге ие, сондықтан қан-ми тосқауылдан өтеді. Ацебутолол сарысу липидтеріне (холестерин және триглицеридтерге) теріс әсер етпейді. ГДЛ (HDL) деңгейінің төмендеуі байқалған жоқ. Осы тұрғыдан алғанда, ол осы жағымсыз қасиеттері бар көптеген басқа бета-блокаторлардан ерекшеленеді. Препарат жоғары, қалыпты немесе төмен ренин плазмалық концентрациясы бар гипертониямен ауыратын науқастарда тиімді, бірақ ацебутолол жоғары немесе қалыпты ренин плазмалық концентрациясы бар науқастарда тиімдірек болуы мүмкін. Клиникалық маңызы бар концентрацияларда мембрананы тұрақтандыру әсері маңызды рөл атқара қоймайды.

Фармакокинетика

Ацебутолол асқазан-ішек жолынан жақсы сіңіріледі, бірақ айтарлықтай бірінші өту метаболизміне ұшырайды, нәтижесінде биожетімділік 35%-дан 50%-ға дейін төмендейді. Ацебутололдың плазмадағы ең жоғары деңгейіне ауызға қабылдағаннан кейін 2-2,5 сағат ішінде жетеді. Басты белсенді метаболит, диацетололдың ең жоғары деңгейіне 4 сағаттан кейін жетеді. Ацебутололдың жартылай ыдырау периоды 3-4 сағат, ал диацетололдың жартылай ыдырау периоды 8-13 сағатты құрайды. Ацебутолол бауырда кеңінен метаболизденеді, нәтижесінде десбутил амин ацетололы түзіледі, ол тез диацетололға айналады. Диацетолол ацебутололмен бірдей белсенді (эквипотенция) және осыған ұқсас фармакологиялық профильге ие. Егде жастағы пациенттерде ацебутолол мен диацетололдың плазмадағы ең жоғары деңгейлері көбірек болады және экскреция сәл ұзарады. Бүйрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде экскреция айтарлықтай ұзарады, сондықтан дозаны төмендету қажет болуы мүмкін. Бауыр циррозы препараттың және метаболитінің фармакокинетикалық профиліне әсер етпейді.