Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық еврей философы, саяси белсенді және музыкатанушы Хеди Штадлен (6 қаңтар 1916 – 21 қаңтар 2004), Шри-Ланкада Хеди Кюнман атымен жақсы танымал. Ол Шри-Ланкадағы Еуропалық радикалдардың санаулы бірі болды.
Austrian Jewish philosopher, political activist, and musicologist
Hedi Stadlen (6 January 1916 – 21 January 2004), better known in Sri Lanka as Hedi Keuneman, was an Austrian Jewish philosopher, political activist, and musicologist. She was one of the handful of European Radicals in Sri Lanka.
Вена
Ол Венада Эльза Рейс пен танымал экономист және банкир Ханс Саймон отбасында дүниеге келді. 1930 жылдары Еуропадағы қатігез фашизмнің таралуы оның өміріне терең әсер еткендердің бірі болды. Оның ата-анасы ассимиляцияланған, дінге сенбеген яһудилер еді; әкесі Хедиді бірінші дүниежүзілік соғыстың ашаршылығы кезінде антисемит саудагерлерден қорғау үшін крещение рәсімінен өткізді. Ол Венада поляк яһуди феминисі Евгения Шварцвальд құрған прогрессивті мектепке жіберілді, оның үйінде Хеди суретші Оскар Кокошка және сәулетші Адольф Лоос сияқты тұлғалармен танысты. Ол Вена университетінде философияны оқыды. Оның лекторының бірі, профессор Мориц Шликті бір психикалық ауру студент атып өлтірді. Кейіннен студент мерзімінен бұрын босатылып, "батыр арий" деп жарияланды және Аншлюс кезінде Австрияның нацистік партиясына мүше болды. Капиталистік дағдарыс, фашизм және Испания азаматтық соғысы оны Ұлыбритания Коммунистік партиясына тартты. Тарихшы Эрик Хобсбаум Хеди Саймонға ғашық болды, бірақ ол, өз кезегінде, Кембридж одағының президенті және студенттік "Granta" журналының редакторы болған Питер Кьюнеманға ғашық болды. Ол Цейлондағы жоғарғы сот судьясының голланд буржуасының ұлы болды. Хеди Саймон 1939 жылы үздік дипломмен бітірді, бірақ әйел болғандықтан университет ережелері бойынша диплом алу құқығынан айырылды. 1939 жылдың қыркүйегінде Швейцарияда Питер Кьюнеманға тұрмысқа шықты. Келесі жылы олар Цейлонға кетті.
She was born Hedwig Magdalena Simon in Vienna to Else Reis and Hans Simon, an eminent economist and banker. She was one of those whose life was deeply affected by the spread of virulent fascism in Europe in the 1930s. Both her parents were assimilated, non observant Jews; her father had Hedi baptised to make sure that she would have protection from antisemitic shopkeepers during the starvation caused by the First World War. She was sent to a progressive school in Vienna founded by the Polish Jewish feminist Eugenia Schwarzwald, at whose home Hedi met such figures as the painter Oskar Kokoschka and the architect Adolph Loos. She studied philosophy at the University of Vienna. One of her lecturers, Professor Moritz Schlick was shot by a deranged student. The student was later paroled, acclaimed as a 'heroic Aryan' and, became a member of the Austrian Nazi party after the Anschluss. The capitalist crisis, fascism and the Spanish Civil War attracted her to the Communist Party of Great Britain. The historian Eric Hobsbawm fell in love with Hedi Simon, but she, in turn fell in love with another communist undergraduate, Pieter Keuneman, who was President of the Cambridge Union and editor of the student magazine Granta. He was the son of a Dutch Burgher Supreme Court justice in Ceylon. Hedi Simon graduated with first class honours in 1939, but as a woman was excluded under university rules from the award of her degree. She married Pieter Keuneman in Switzerland in September 1939. The next year they went to Ceylon.
Коломбо қаласы
Сейлонда солшылдар 1940 жылы Ланка Сама Самажа партиясындағы троцкистер Мәскеу жақтастарын партиядан шығарғанда, Біріккен социалистік партияны (БСП) құрды. Кюнмандар Гитлер Кеңес Одағына шабуыл жасағанға дейін колонияға қарсы күрескен БСП-ге қосылды, содан кейін ортақ жау – фашизмге қарсы колониялық үкіметпен ынтымақтастыққа шақырды. Хеди Кьюнеман соғыс басталғаннан кейін қолжетімді азық-түлік тарату үшін құрылған кооперативтік қоғамдардың бірінің президенті болып сайланды. Ол Коломбо орталығындағы азық-түлік қорын және бағасын қадағалап, жергілікті, арзан азық-түлік дақылдарын, әсіресе, жергілікті өсірілетін, жабысқақ баджири дәнін насихаттады, соның арқасында "баджири әйелі" деген лақап атын алды. 1940-1942 жылдары Хеди Кьюнеман Коломбодағы Университет колледжінде және тағы бір коммунист эмигрант және Үндістан лигасының белсенді мүшесі Дорин Янг Викремасинге құрған Қазіргі заман мектебінде сабақ берді. Ол Кеңес Одағының достары қоғамында белсенділік танытты, иығына дейін қара шашымен, кейде қызыл сари киіп, коммунистік әдебиет таратып, ағылшын тілді жақтастар жиналған мәжілістерде сөз сөйледі. Ол сондай-ақ Гитлердің зұлмы туралы "Нацистік үкім астында" атты памфлет жазды. 1943 жылы БСП таратылып, Цейлон Коммунистік партиясы құрылғанда, Питер оның бірінші бас хатшысы болды. Олар Хеди екеуі Борелладағы КП кеңсесіне жақын қарапайым өмір сүріп, қайнатылған нан жемісі мен самбол жеді.
In Ceylon, the left had split in 1940, when the Trotskyists in the Lanka Sama Samaja Party expelled the pro Moscow faction, which formed the United Socialist Party (USP). The Keunemans joined the USP, which was fiercely anti colonial until the invasion by Hitler of the Soviet Union, thereafter advocating co operation with the colonial regime against the common enemy, fascism. Hedi Keuneman was elected president of one of the co operative societies were formed to distribute affordable food, following the outbreak of war. She monitored food stocks and prices in central Colombo, popularising cheaper, local food cereals such as bajiri, a locally grown sticky grain, earning herself the nickname bajiri nona ('bajiri lady'). Between 1940 and 1942, Hedi Keuneman taught at University College, Colombo and at the Modern School initiated by another communist emigrant and India League veteran, Doreen Young Wickremasinghe. She was active in the Friends of the Soviet Union and, with shoulder length black hair and sometimes barefoot in a red sari, distributed pro communist literature and addressed meetings among English speaking supporters. She also wrote a pamphlet publicising Hitler's tyranny, Under Nazi Rule. In 1943 when the USP was dissolved and became the Communist Party of Ceylon, Pieter became its first general secretary. He and Hedi subsisted on boiled breadfruit and sambol, living modestly near the CP office in Borella.
Лондон
1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін Хеди Кюнман анасымен кездесу үшін Еуропаға оралды. Коммунист болғандықтан, ол АҚШ-қа кіруге тыйым салынды (әкесі 1942 жылы онда қайтыс болған). 1946 жылы Лондонда ол Венадан келген ескі досы, әйгілі концерт пианисті және Вебернның Opus 27 вариацияларын тұңғыш рет орындаған Питер Штадленмен кездесті. Хеди Цейлонға қайтып оралмады және Питерден ажырасты. Хеди Штадлен ешқашан коммунистік партияға қайта қосылмаса да, социалистік нанымдарынан бас тартқан жоқ. Кейін ол Штадленге үйленді және олар Хэмпстедте бірге тұрды. 1956 жылы қолға тиген жарақат Штадленді музыка сыншысы, әсіресе The Daily Telegraph газеті үшін жұмыс істеуге және академиялық зерттеулерге бейімдеді. Хеди, Йоганн Штраустың шөбересі ретінде, музыкалық мұрасының ықпалымен оған көмектесті. Олар Антон Шиндлердің Бетховенмен болған әңгімелер кітабының көп бөлігінің жалған екенін нақты дәлелдеді. Ол сондай-ақ Штадленнің Бетховеннің метроном белгілеріне қатысты ниеттерін зерттеуде маңызды рөл атқарды. 1996 жылдың 20 қаңтарында Штадлен қайтыс болғаннан кейін Хеди жасы туралы жалған мәлімдеме жасап, «Ерікті оқу көмегі» атты қайырымдылық ұйымына қосылды және алты жыл бойы Солтүстік Лондондағы бастауыш мектептегі мұқтаж балалардың оқуын жақсартуға көмектесті. Ол сондай-ақ Аннетт Морромен бірге вендік виолончельші Эммануэль Фейерманның өмірбаянын жазды. 2002 жылы ол Кембриджге қайтып оралды және бес жылдан астам уақыттан бері ала алмаған дипломын алды. Сол салтанатта оның ұлы Николас магистр, ал немересі Мэтью бакалавр дәрежесін алды.
Following end of the war in 1945, Hedi Keuneman returned to Europe to meet her mother—as a communist, she was barred from entering the United States (where her father had died in 1942). In London in 1946 she met an old friend from Vienna, Peter Stadlen a distinguished concert pianist who had premiered the Webern Opus 27 Variations. She chose not to return to Ceylon, and divorced Pieter. While Hedi Stadlen never rejoined a communist party, she never renounced her socialist convictions. She subsequently married Stadlen, with whom she lived in Hampstead. In 1956, a hand injury obliged Stadlen to turn to music criticism, chiefly for The Daily Telegraph, and academic study. Hedi collaborated with him, possibly influenced by her musical heritage, as grandniece of Johann Strauss. They produced conclusive evidence that extensive sections of Anton Schindler's Beethoven conversation books were forgeries. She also played a crucial role in Stadlen's study of Beethoven's intentions with his metronome markings. On Stadlen's death on 20 January 1996, Hedi lied about her age and joined the charity Volunteer Reading Help, and for six years helped disadvantaged children in a North London primary school to strengthen their reading. She also worked with Annette Morreau on a biography of the Viennese cellist Emmanuel Feuermann. In 2002 she returned to Cambridge to receive the degree denied to her over five decades previously. At the same ceremony her son Nicholas received his M. A. and her grandson, Matthew, was awarded his B. A.
Хеди Штадленнің ұлдары Николас, Жоғарғы Сот судьясы (Британ заң тарихындағы ең ұзақ сөйлеу рекордын ұстап тұр – 119 күн) және Ішкі істер министрлігіндегі аға мемлекеттік қызметкер Годфри одан қалды.
Hedi Stadlen was survived by her sons Nicholas, a High Court judge (who holds the record for the longest speech in British legal history—119 days), and Godfrey, a senior civil servant in the Home Office.