Кіріспе
Химиялық қосылыс
Фелбамат (MedPointe компаниясы Felbatol тауарлық атауымен сатады) – эпилепсияны емдеуге қолданылатын құрысуға қарсы препарат. Ол ересектердегі жартылай ұстамаларды (жалпылаумен және жалпылаусыз) және балалардағы Леннокс-Гастау синдромымен байланысты жартылай және жалпыланған ұстамаларды емдеу үшін қолданылады. Дегенмен, қатерлі апластикалық анемия және/немесе бауыр жеткіліксіздігі қаупінің артуы препаратты ауыр, емдеуге келмейтін эпилепсия жағдайында қолданумен шектейді.
Әрекет ету механизмі
Фелбамат GABAA рецепторларының оңтайлы модуляторы және, әсіресе NR2B суббірлігін қамтитын изоформалар бойынша NMDA рецепторларын блокадалайтын ерекше қос әсер ету механизміне ие деп саналады. Фелбамат NMDA рецепторларын фармакологиялық түрде тежегені анық болғанымен, NMDA рецепторларын блокадалаудың адамдардағы эпилепсияны емдеу стратегиясы ретіндегі тиімділігі күмәнді. Сондықтан, фелбаматтың эпилепсиядағы емдік әсеріне NMDA рецепторларына тигізетін әсерінің маңыздылығы әлі анық емес.
Америка Құрама Штаттары
1993 жылдың тамызы. Felbamate ересектердегі жартылай ұстамаларға, екіншілік таралуымен немесе одан без, сондай-ақ балалық шақтағы эпилепсияның ауыр түрі – Леннокс-Гастау синдромына емдеу үшін бекітілді. Келесі жыл ішінде 150 000 адамға felbamate тағайындалды, олардың үштен бірі оны қабылдауды жалғастырды. 1994 жылдың 1 тамызы. 10 жағдай апластикалық анемия тіркелгеннен кейін препарат шұғыл түрде нарықтан алынды. 240 000 дәрігерге "Құрметті әріптес" хаты жіберілді. 1994 жылдың 27 қыркүйегі. Felbamate қайтадан қолданысқа енгізілді, бұл туралы 260 000 дәрігерге "Құрметті әріптес" хаты арқылы хабарланды. Препаратты тек қана ауыр эпилепсиясы бар, емнің пайдасы қауіптен басым пациенттерге қолдану ұсынылды, сондай-ақ өнімнің жаңадан анықталған қауіптеріне сәйкес жаңа белгілемелер енгізілуі керек болды. Бұл қайта енгізумен бірге қосымша ескерту берілді, себебі 10 жағдай жедел бауыр жеткіліксіздігі тіркелді (соның 4-еуі өліммен аяқталды). Осы кезде препаратты қабылдап жүргендердің саны 10 000-нан 12 000-ға дейін болды.
Ұлыбритания
Дәрі тек белгілі бір пациенттерге арналған шектеулі бағдарлама бойынша ғана қолжетімді.
Көрсеткіштер мен қолдану
Ересектер: жартылай ұстамаларды, жалпылаумен немесе жалпыламаумен емдеуде монотерапия немесе қосымша терапия. Балалар: Леннокс-Гасто синдромымен байланысты жартылай және жалпыланған ұстамаларды емдеуде қосымша терапия.
Жанама әсерлер
Жағымсыз әсерлерге тамаққа деген қызығушылықтың төмендеуі, құсу, ұйқысыздық, жүрек ауру, бас айналу, ұйқышылдық және бас ауруы жатады. Көптеген науқастар препарат қолданғанда сергектік күшеретінін хабарлайды. Екі сирек кездесетін, бірақ өте қауіпті әсерге апластикалық анемия және бауырдың ауыр зақымдануы жатады. Апластикалық анемия қаупі 1:3600 және 1:5000 аралығында, оның 30% жағдайы өлімге алып келеді. Бауыр зақымдану қаупі 1:24000-нан 1:34000-ға дейін, оның 40% жағдайы өліммен аяқталады.
Дәрілік өзара әсерлесулер
Фелбамат – CYP2C19 ингибиторы, көп қолданылатын бірнеше дәрінің метаболизміне қатысатын фермент. Фелбамат басқа да бірнеше құрысуға қарсы препараттармен, оның ішінде фенитоин, вальпроат және карбамазепинмен өзара әрекеттеседі; жағымсыз әсерлерді болдырмау үшін дозаны түзету қажет болуы мүмкін. Фелбаматты және карбамазепинды бірге қабылдау екі препараттың да қандағы деңгейін төмендетеді, ал карбамазепиннің белсенді метаболиті – карбамазепин 10,11 эпоксидінің деңгейін арттырады.
Тарих
Фелбаматты Фрэнк Бергер Уоллес зертханасында ашты.