Кіріспе

1956 жылы Дон Харрон түсірген телефильм

«Жасыл шатырлы Анна» – Дон Харрон режиссерлік еткен канад телефильмі, ол 1956 жылдың 4 наурызында көрсетілді. Фильм Люси Мод Монтгомеридің 1908 жылы жазылған «Жасыл шатырлы Анна» романы негізінде түсірілген. Бұл фильм CBC телеарнасы үшін жасалды, сондай-ақ олар 1985 жылғы әйгілі бейімделуін қайта түсіруді тапсырды. Фильмнің түсірілімі мен өндірісі Торонто қаласында өтті. Фильмде Принц Эдвард аралының Авонлеа шағын қаласында асырап алынған, өмірге оптимистік көзқараспен қарап, әдеттегі әйелдерге тән мінез-құлықтан өзгеше, кез келген қиындыққа қарсы тұра білетін жетім қыз Энн Ширлидің тарихы баяндалады.

Өмірбаян

Қызыл шашты, жылдам өрілген шашы бар және зор қиялымен көзге түсетін жас қыздың оқиғасы театр көрермендерінің жүрегін ұзақтан бері жылытады. 1956 жылғы бейімдеме – «Жасыл шатырлы Аннаның» CBC телеарнасында ұлттық көрсетілімге шыққан тұңғыш және түпнұсқасы болды. Романның авторы Люси Монтгомери болса, жазушылар Дон Харрон, Норман және Элейн Кэмпбелл, сондай-ақ Мавор Мур осы фильмде оқиғаның музыкалық түсіндірмесін дамытты. Харронға Луси Монтгомеримен бірлесіп, қысқа 90 минуттық бағдарлама үшін сюжет құру тапсырылды.

Өндіріс

90 минуттық фильмді CBC Folio (1955–1960) өндіріп, таратты. Онда Шекспирдің «Макбет» және Вулли МакКриммонның «Қара Бонспилі» сияқты түпнұсқа драмалық сериалдар мен бейімделулер көрсетілді. Бұл Кэмпбелл мен Харронның «Жасыл шатырлы Анна» мюзиклінің алғашқы нұсқасы болды, ол 1965 жылы Шарлоттаун қаласындағы Конфедерация өнер орталығында тұңғыш рет көрсетілді. Уильям Коулдың Гилберт Блайт рөлін сомдауында, «Wonderin'/ All at once I'm wonderin» әнін орындағанда Элвис Преслиге ұқсауы көзделіпті. Кэмпбеллдің музыкасы кейінірек түсірілген фильмдерге шабыт берді. Фильм Принс-Эдвард аралында түсірілуі жоспарланғанмен, ол Торонто, Онтариода түсірілді. Фильмнің ұзақтығы шамамен бір жарым сағатты құрайды және көрсетіліп тұрған киноскоп қара-ақ түсті. Ол 1956 жылдың 4 наурызында Канадада жарық көрді.

Сюжет

Канаданың Принс-Эдвард аралындағы Авонлеа деген шағын қалашықта Мэтью мен Марилла Катберт ағайындылар шаруашылық жұмысына көмектесу үшін жетім бала асырап алуға келіседі. Мэтью пойыз станциясына баласын күтіп келгенде, 11 жасар Энн Ширли есімді жетім қызды көреді. Энннің көңілді мінезі Мэтьюдің жүрегін жаулап алады, ол Мариллаға жағдай идеалды болмаса да, оны асырап алғысы келетінін айтады. Марилла бастапқыда оған қарсы болса да, кейіннен Эннді қабылдауға келіседі. Жетімдікпен өскеніне қарамастан, Энн өмірдің қарапайым қуаныштарын табады. Оның шексіз қиялы мен мейірімді жаны бар, бірақ әдеп-назар нормаларына сай емес. Білімі жеткіліксіз болғандықтан, ол әдеттегі әдептілік ережелерін бұзады. 11 жасар қызға тән қателіктерді жиі жасайды. Энн жергілікті мектепте Гилберт Блайт атты ақылды ұлмен танысады, ол оның қызыл шашын мазақтап, онымен келіспейді – бұл Энн үшін өте сезімтал мәселе. Мұғалім Энннің қабілетін мен дарындылығын тез байқап, оны ерекше оқушыларға арналған мектеп клубына қатысуға шақырып, беделді Королева академиясына емтиханға дайындалуға көмектеседі. Ол төрт жылдық оқуға стипендия жеңіп алады. Энннің асырап алған әкесі Мэтью жүрек талмасынан қайтыс болады, ал асырап алған анасы Марилланың көзі көрмейтін болады. Энн бай білім алу арманынан бас тартып, сүйікті асырап алған анасына күтім жасау үшін Авонлеада қалады. Гилберт бұл жаңалықты естіп, Энннің орнына оқытушы болып жұмыс істеу үшін мектептегі қызметінен бас тартады, осылайша Энн отбасына жақын болады. Осы жомарттық Энн мен Гилберт арасында берік достыққа негіз салады. Энннің армандары орындалмаса да, ол өмірде әлі де қуантарлық көп нәрсе бар екеніне сенеді.

Анн мұрасы (бірінші музыкалық фильмге дейінгі романдар)

Принц-Эдвард аралы – Энн Ширли кейіпкерінің туған жері ретінде танымал. Шарлоттаундағы Конфедерация өнер орталығының бас директоры Дэвид Маккензи, монументалды «Грин Гейблздің Аннасы» көрмесі орналасқан жерде, аралдың Аннаны өзгенің бірі ретінде қабылдағанын айтты. 1908 жылдың 20 маусымында Люси Мод Монтгомери «Грин Гейблздің Аннасы» романының алғашқы данасын Бостонға жіберілген пошта таңбасымен арал арқылы алып келді. Бірақ арал мен оның арасында бір байланыс болды, сол арқылы Энн өмір сүре алды. Кейін, шамамен бір ғасыр өткен соң, Люси Монтгомери өзі жазған ойдан туған қызының образы арқылы әйелдер үшін прогрессивті үлгі айналды. Оның мақсаты – әйелдердің Канаданың ауылдық аймақтарында, әсіресе 20 ғасырдың басында, қалыпты жасамаған нәрселерін жасауына мүмкіндік беру еді. Кітаптың соңынан «Авонлеяның Аннасы» (1909), «Жеміс бағының Кильмени» (1910), «Қисса айтушы қыз» (1911), «Авонлеяның жылнамасы» (1912), «Алтын жол» (1913), «Аралдың Аннасы» (1915), «Құдағи және басқа өлеңдер» (1916), «Аннаның арман үйі» және «Альпілік жол: Менің мансабымның тарихы» (1917) және «Көкшетау аңғары» (1919) сияқты бірнеше романдар жарық көрді. Туристер Кавендиш аралына 1909 жылдан бастап келе бастады және қызығушылық одан әрі артып келеді. Шарлоттаундағы Энн дүкені кітапта сипатталғандай ауылға ұқсас етіп жасалған. Романның музыкалық бейімделуі және толықтыруы ретіндегі алғашқы фильм 1956 жылы CBC телеарнасында көрсетілді. Бұл кейіннен одан да танымал «Грин Гейблздің Аннасы» (1985 жылғы фильм) мини-сериалының түсірілуіне себеп болды.