Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция аристократиялық лауазым иелері
French aristocratic officeholders
Францияның Ескі Режимі кезінде, Киімді асылзадалар немесе Киімнің дворяндары – белгілі бір соттық немесе әкімшілік лауазымдарды атқару арқылы мәртебе алған француз аристократтары болды. Әдетте, лауазымдар иесіне барон немесе виконт сияқты дворяндық атақ бермейтін (дегенмен, иесі мұндай атаққа ие болуы мүмкін), бірақ олар әрқашан нақты бір функциямен байланысты болды. Лауазымдар көбінесе мұрагерлік болып келді, ал 1789 жылға қарай көптеген иелері лауазымдарын мұра еткен еді. Олардың ең беделділері – 13 парламенттің, яғни апелляциялық соттардың 1100 мүшесі болды. Олар "Қылыштың дворяндарынан" ерекшеленді, олардың дворяндығы отбасыларының дәстүрлі әскери тап ретіндегі қызметіне негізделген және олардың атақтары көбінесе белгілі бір феодалдық иелікке, әскери қызмет үшін берілген жерге байланысты болды. Ескі дворяндармен бірге, Киімді дворяндар революцияға дейінгі Франциядағы Екінші қабатты құрады.
Under the Ancien Régime of France, the Nobles of the Robe or Nobles of the Gown were French aristocrats whose rank came from holding certain judicial or administrative posts. As a rule, the positions did not of themselves give the holder a title of nobility, such as baron or viscount (although the holder might also have such a title), but they were almost always attached to a specific function. The offices were often hereditary, and by 1789, most of the holders had inherited their positions. The most influential of them were the 1,100 members of the 13 parlements, or courts of appeal. They were distinct from the "Nobles of the Sword" , whose nobility was based on their families' traditional function as the knightly class and whose titles were usually attached to a particular feudal fiefdom, a landed estate held in return for military service. Together with the older nobility, the Nobles of the Robe made up the Second Estate in pre revolutionary France.
Шығу тегі
"Көмекейдің асылдары" термині алғаш рет 1603 жылы жазылған. Бұл топ 16 ғасырда патшаның өркендеген ақсүйектермен ынтымақтастығының нәтижесінде пайда болды. Осы ақсүйектер, әсіресе судьялар, көбінесе университеттерде білім алғандықтан, оларды ғалымдардың киетін халаттары немесе мантиилерінің құрметіне "Көмекейдің асылдары" деп атады, әсіресе бітіру салтанатында киетін киімдері үшін. Бастапқыда патшаға көрсеткен қызметтері үшін сый ретінде берілген лауазымдар, белгілі бір қабілеттерге ие болған жағдайда, сатылымға шығарылатын тауарға айналды. Бұл практика Ла-Паулеттің жарлығымен ресми тіркелді, ал Паулет – лауазымды мұрагерлік етіп сақтау үшін иесі төлейтін салық еді. Мұрагерлік лауазым ретінде олар көбінесе әкеден ұлға беріліп отырды. "Көмекейдің асылдары" әдетте "қылыштың асылдары"нан төмен дәрежеде саналды, себебі олардың мәртебесі әскери қызмет немесе жер иелігімен байланысты болмады. Парламент мүшелері сияқты "Көмекейдің асылдарының" элитасы, революцияға дейінгі француз қоғамында "қылыштың асылдарымен" бірге өз мәртебесін сақтау үшін күресті. Бастапқыда "Көмекейдің асылдарындағы" лауазымдар олардың сатылатын сипатынан туындайтын қолжетімділік деңгейі жоғары болды. 17 ғасырда парламенттегі кеңесші лауазымы 100 000 ливрге сатылды. 18 ғасырдың ортасына қарай кеңселердің көбеюіне байланысты оның құны жартысына дейін төмендеді. Алайда, 17 ғасырдан кейін монархияға қызмет еткені үшін сый ретінде атақ алғандардың ұрпақтары бұл топқа қол жеткізуді шектеуге тырысты. Монархияның ақшаға зор мұқтаждығы болғандықтан, кірісті арттыру үшін бюрократияда осындай лауазымдарды жаппай құруына "Көмекейдің асылдары" қарсылық көрсетті. Әдеттегі отбасылық стратегия – екінші немесе үшінші ұлды дін қызметіне жіберу, ал үлкен ұлдары "көмекей" немесе әскери мансабын жалғастыру еді. Осылайша, 18 ғасырда сот арқылы дворяндыққа қол жеткізу іс жүзінде мүмкін болмай қалды. Дегенмен, сатуға қойылған басқа да лауазымдар болды: корольдің кеңесшісі хатшысы бірден бірінші дәрежелі дворяндыққа ие болды, ал 20 жылдан кейін мұрагерлік дворяндыққа ие болды. Бұл лауазым арзан емес (1773 жылы 120 000 ливр), бірақ ол ешқандай талаптарсыз және міндеттемелерсіз бос лауазым еді. Нағыз дворяндар оны қарапайым адамдардың "сабыны" (яғни, қарапайымдылықты "жуып", дворяндық жасау құралы) деп қарады. Қарапайым халық "Көмекейдің асылдары"н "қалам мен сияның дворяндары" деп қысыммен атады, ал ескі аристократия оларды қарапайым адамдар деп есептеді. Алайда, 17 ғасырдың ортасына қарай екі топтың араласуы жеткілікті болды, сондықтан бір отбасында екі түрлі дворянның болуы жиі кездесетін жағдайға айналды. Барон немесе виконт болу үшін жаңа титулсыз дворян феодалдық иелік алуы керек болды (барониялар, виконттықтар және т.б. инвестициялық тауар ретінде сатылды) және өз тегіне феодалдық атауды қосуы керек еді. Мысалы, Антуан Кроза, өте бай болғанымен, шаруалардың ұлы болған, 1714 жылы 200 000 ливр бағасына Тьер баронын сатып алды. Францияның кейбір аймақтарында жаңа барон немесе виконтты Есімдер тізіміне тіркеу қажет болды (олар бас тартуға құқылы болды, мысалы, 1703 жылы Винсент Лаборде де Монпезат үшін Беарн Есімдер тізімі бас тартқан).
The term Nobles of the Robe first appeared in writing in 1603. This class originated in the 16th century, as a means of royal collaboration with the ascendant gentry. Because these noblemen, especially the judges, had often studied at a university, they were called Nobles of the Robe after the robes or gowns that scholars wore, especially at commencement ceremonies. Originally given out as rewards for services to the king, the offices became venal, a commodity to be bought and sold (under certain conditions of aptitude). This practice became official with the edict of la Paulette, the Paulette being the tax paid by the holder to keep the office hereditary. As hereditary offices, they were often passed from father to son. Nobles of the Robe were often considered by Nobles of the Sword to be of inferior rank, because their status was not derived from military service and/or land ownership. The elite Nobles of the Robe, such as members of the parlements, fought to preserve their status alongside the Nobles of the Sword in pre revolutionary French society. Originally, the offices within the Nobles of the Robe were relatively accessible due to their venal nature. In the 17th century, the office of councillor in the parlement sold for 100,000 livres. By the mid 18th century, its value was reduced to half, due to the proliferation of offices. However, after the 17th century, the descendants of those who had earned the rank as a reward for services to the monarchy fought to limit access to the class. The Nobles of the Robe protested heavily when the monarchy, in desperate need of money, would create massive numbers of such positions within the bureaucracy to raise revenue. A common family strategy was to designate a second or third son to enter the church while the elder son(s) pursued a career in the robe or the military. Access to nobility through a judiciary office thus became practically barred in the 18th century. However, there existed other offices for sale: a secrétaire conseiller du roi acquired first degree nobility immediately, and hereditary nobility after 20 years. The office was not cheap (120,000 livres in 1773), but it was a sinecure, with no preconditions and no obligations. Real nobility looked down on it as a savonette à vilain (the commoners' "soap", that is, means of "washing away" the commonness to create a nobleman). Commoners mockingly referred to the Nobles of the Robe as "nobility of the pen and ink", and the old aristocracy regarded them as commoners. However, by the mid 17th century the two groups had blended and intermeshed sufficiently that it was common for a single family to have both kinds of nobles. In order to become a baron or viscount, a new untitled nobleman needed to acquire a fief (baronies, viscountcies, etc. were also sold as investment goods) and to add the name of the fief to his family name. For example, Antoine Crozat, having become extremely wealthy but a mere son of peasants, acquired the barony of Thiers in 1714 for the price of 200,000 livres. In some parts of France, the new baron or viscount needed to be registered by the Estates (who could refuse, as did the Estates of Béarn for Vincent Laborde de Montpezat in 1703).
Ағартушылық дәуірі мен Француз төңкерісі
Мантия киген ақсүйектер француз ағартушылығында маңызды рөл атқарды. Ең танымал Монтескье – ағартушылық дәуірінің ерте тұлғаларының бірі. Француз революциясы кезінде 1790 жылы парламенттер мен төменгі соттар таратылғанда, Мантия киген ақсүйектер өз мәртебесін жоғалтты.
Nobles of the Robe played key roles in the French Enlightenment. The most famous, Montesquieu, was one of the earliest Enlightenment figures. During the French Revolution, the Nobles of the Robe lost their place when the parlements and lower courts were abolished in 1790.