Кіріспе

Англия авиациясының алғашқы дамушысы және ұшақ өндірушісі

Сэр Эдвин Аллиотт Вердон Роу OBE, Hon. FRAeS, FIAS (26 сәуір 1877 – 4 қаңтар 1958) – ағылшын пилоты және ұшақ жасаушы, 1910 жылы Avro компаниясын құрған адам. Ұшақ үлгілерімен тәжірибе жасағаннан кейін, ол 1907–1908 жылдары Суррейдегі Уэйбриджге жақын Бруклендте толық өлшемді екі қанатты ұшақпен ұшу сынақтарын жүргізді және бір жыл өткен соң Уолтемстоу батпақтарында толығымен британдық машинамен алғашқы рет ұшқан ағылшын азаматы атанды.

Ерте өмір

Роу Ланкашир, Экклс, Патрикрофт қаласында дәрігер Эдвин Роу мен Энни Вердонның ұлы болып дүниеге келді. Ол Хамфри Вердон Роудың ағасы еді. Роу 14 жасында жер тестілеуші болып оқуға Канадаға кетіп, үйінен шықты. Британдық Колумбияға келген соң, күміс нарығының құлдырауы жер тестілеушілерге деген сұраныстың азайғанын білді, сондықтан ол бір жыл бойы түрлі жұмыстар істеп, сосын Англияға қайтып келді. Ол Ланкашир және Йоркшир темір жолында шәкірт болып жұмыс істеді. Кейін Лондон Корольдік колледжінде теңіз инженериясын оқу үшін Корольдік теңіз күштеріне қабылдануға тырысты, бірақ техникалық және математика пәндерін тапсырғанымен, жалпы білім пәндерінен үдемегендіктен қабылданбады. Док жұмысымен қатар, Роу Батыс Африка бағытындағы Британдық және Оңтүстік Африка Корольдік пошта компаниясының SS Jebba кемесіне бесінші инженер болып орналасты. Ол басқа кемелерде де қызмет етіп, сауда флотындағы мансабын SS Ichanga кемесінде үшінші инженер ретінде аяқтады. Осы саяхаттары барысында альбатростардың қалықтап ұшуын байқап, ұшатын машина жасау мүмкіндігіне қызығушылық танытты.

Авиациялық мансап

1906 жылы ол Корольдік Аэро Клубтың хатшысы лауазымына үміттү болды. Басқа біліктірек үміткерлер болғанымен, Роудың авиацияға деген ынтасы Чарльз Роллсты әсерге түсірді, ол оны тексеруден өтті және жұмысқа қабылдады. Көп ұзамай, ол Г. Л. О. Дэвидсоннан суретші ретінде жұмыс ұсынысын алды. Дэвидсон екі роторлы ұшақ құрастырған және Армстронг Уитворттың сэр Уильям Армстронгтың қаржылық қолдауын алған еді. Бұл машина АҚШ-тың Денвер қаласында салынып жатты. Машинаның дизайны туралы келіспеушіліктер мен жалақы мәселелерінен кейін, Роу, дизайнды патенттеу үшін Ұлыбританияға қайтарылғаннан кейін, отставкаға кетті. Ол ұшатын модельдердің сериясын жасауға кірісті және 1907 жылы Daily Mail конкурсындағы бір дизайны үшін 75 фунт стерлинг жүлдесін жеңіп алды. Жүлде ақшасымен және ағасының үйінің қораларын пайдалана отырып, ол өзінің жеңімпаз моделіне негізделген толық өлшемді әуе кемесін, Roe I Biplane құрастыруға кірісті. Ол 1907-08 жылдары Бруклендсте оны сынақтан өткізді, кейіннен 1908 жылдың 8 маусымында алғашқы сәтті ұшуын жасағанын мәлімдеді. Бруклендс басшылығымен туындаған мәселелерден кейін ол ұшу тәжірибелерін Уолтемстоу батпақтарына көшірді, онда виадуктің батыс жағындағы теміржол аркасының астында орын жалдады. Көптеген қиындықтарға қарамастан, Роу тәжірибелерін жалғастырды және қазір оның алғашқы сәтті ұшуын еске алу үшін сол жерде көк тақта орнатылған (1909 жылдың шілдесінде). Оның ұшағы, Avroplane, үшұшақ, Лондонның Ғылым мұражайында сақталады. Бұл ұшақтың жұмыс істейтін көшірмесі 2008 жылдың 7 маусымында Суррейдегі Бруклендс мұражайында ашылды. Ағасы Хамфримен бірге, Алиотт 1910 жылдың 1 қаңтарында A. V. Roe Aircraft Co. компаниясын құрды, кейіннен Манчестердегі Грейт Анкоатс көшесіндегі Браунсфилд Миллде Avro Aircraft деп аталды. Ол 1930 жылдары Освальд Мослидің Британдық фашистер одағының мүшесі болды. Ол ақша реформасын жақтады және банктердің ақшаны "кітапқа енгізу" арқылы жасап, оны несие бергенде пайыз алуы дұрыс емес деп есептеді. Осы тұрғыда ол американдық ақын Езра Паундпен де реформаға деген құлшынысын бөлісті, ол да Мосли баспасы үшін жазды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның екі ұлы Корольдік әуе күштерінде қызмет етіп жүргенде қаза тапты. Эскадрон жетекшісі Эрик Эллиотт Вердон Роу 26 жасында 1941 жылы, ал эскадрон жетекшісі Лайтон Вердон Роу DFC 22 жасында 1943 жылы қаза болды. 1928 және 1940 жылдар аралығында Вердон Роу Хампширдегі Хамбл-ле-Райс қаласындағы Хамбл-хаус үйінде тұрды.

Өлім және жерлеу

Вердон Роу 1958 жылдың 4 қаңтарында Портсмут қаласындағы Сент-Мэри ауруханасында қайтыс болды.

Мұра

2011 жылдың 28 қазанында Уандсворт кеңесі мен Вердон Роу отбасының мүшелері Роудың Батыс Хиллдегі алғашқы шеберханасы орналасқан жерде жасыл тақта ашты. 1980 жылы Вердон Роу Сан-Диего әуе және ғарыш музейінің Халықаралық әуе және ғарыш даңқы залына енгізілді. Вердон Роу кәсіби жарыс жүргізуші Бобби Вердон Роудың әкесі болды.