Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай Республикасы үкіметінің бақылауындағы аумақтар
Territories under the control of the Government of the Republic of China
Қытай Республикасының еркін аймағы, сондай-ақ "Қытай Республикасының Тайвань аймағы", "Тай Мин аймағы (Тайвань және Фуцзянь)" немесе жай ғана "Тайвань аймағы" деп аталады, бұл Қытай Республикасы (Тайвань) үкіметінің өзінің нақты бақылауындағы аумақтарды атау үшін қолданатын термин. Бұл сондай-ақ Қытай Республикасы конституциясының қосымша баптарында және Қытайдың екі жағалау аралық заңында жазылған заңдық термин ретінде де қолданылады. Қазіргі уақытта осы анықтамаға сәйкес келетін аумаққа Тайвань, Пэнху, Кинмен, Мацу аралдары және бірнеше шағын аралдар кіреді. "Тай Пэн Кин Ма" деген ұжымдық термин мағынасы жағынан бірдей, бірақ ол тек Тайвань, Пэнху, Кинмен және Мацу аймақтарын ғана білдіреді, Оңтүстік Қытай теңізіндегі Пратас аралы (Тунша/Донша) және Тайпин аралы сияқты иеліктерінен басқа. Бұл термин "Қытай материгінің аймағы" терминімен толықтырылады, ол практикалық тұрғыдан Қытай материгімен синоним ретінде қарастырылады, дегенмен Қытай Республикасы конституциясы ешқашан нақты аумақтық шекараларды анықтаған емес.
The free area of the Republic of China, also known as the "Taiwan Area of the Republic of China", the "Tai Min Area (Taiwan and Fuchien)" or simply the "Taiwan Area", is a term used by the government of the Republic of China (Taiwan) to refer to the territories under its actual control. It is also used as a legal term written in the Additional articles of the ROC constitution and Cross Strait Act. The area currently under the definition consists of the island groups of Taiwan, Penghu, Kinmen, Matsu and some minor islands. The collective term "Tai Peng Kin Ma" is literally equivalent except that it only refers to the islands of Taiwan, Penghu, Kinmen and Matsu Area, to the exclusion of the South China Sea possessions—Pratas Island (Tungsha/Dongsha) and Taiping Island. The term is complementary to "Mainland Area", which is practically viewed as being synonymous to mainland China, despite the fact that the ROC constitution never defined specific territorial boundaries.
Өмірбаян
"Еркін аймақ" немесе "Еркін Қытай" термині Екінші Қытай-Жапон соғысы (1937–45 жж.) кезінде Чунциндегі (қазіргі Чунцин) Гоминьдан басқаратын Ұлттық үкімет бақылауындағы аумақтарды сипаттау үшін қолданылды. Бұл, 1937 жылы жапон шапқыншылығына дейін Қытай Республикасының астанасы болған Нанкин (қазіргі Нанкин) сияқты, жапондық оккупациядағы Қытай бөлігіне қарсы еді. Жапон оккупациясы 1945 жылы императорлық капитуляциямен аяқталды, бірақ "Еркін Қытай" термині көп ұзамай салқын соғыстың басында жаңа мағынаға ие болды. 1949 жылы Қытай азаматтық соғысында Коммунистік партияның жеңісінен кейін, жаңадан құрылған Қытай Халық Республикасы Қытайдың материктік бөлігіндегі бақылауын нығайтты, ал Гоминьдан үкіметі Тайваньға шегініп, Тайбэйді Қытай Республикасының уақытша астанасы етіп таңдады. Қытайдың материктік бөлігі ресми түрде "Коммунистік көтеріліс" күйінде деп есептелді, сондай-ақ "Коммунистік Қытай" немесе "Қызыл Қытай" деп те аталды. Сонымен қатар, әлі де Ұлттық басқарудағы барлық аумақтар Қытайдың "еркін аймағы" деп саналды, бұл "Ұлтшыл Қытай" немесе "Еркін Қытай" деп те белгілі болды. Бұл жұмылдыру кезеңі 1991 жылдың 1 мамырында Конституцияның қосымша баптарын қолдану арқылы үкімет тарапынан ресми түрде тоқтатылды. 1955 жылғы Дачен архипелагы шайқасына дейін "еркін аймақ" Чжэцзянның жағалауындағы аралдар тобын да қамтыды, ол сол кезде Қытай Республикасының Чжэцзян провинциясының бір бөлігі болды. Содан бері аралдарды Қытай Халық Республикасы ғана басқарып келеді.
The term "free area" or "Free China" was used during the Second Sino Japanese War (1937–45) to describe the territories under the control of the Kuomintang led Nationalist Government in Chungking (today Chongqing), as opposed to the parts of China under Japanese occupation, including Nanking (today Nanjing) the capital of the Republic of China until the Japanese invasion in 1937. The Japanese occupation ended with the imperial surrender in 1945, but the term "Free China" was soon to acquire a new meaning in the context of the early Cold War. Following the Communist Party's victory in the Chinese Civil War in 1949, the newly inaugurated People's Republic of China solidified its control of mainland China, while the Kuomintang government retreated to Taiwan and selected Taipei to serve as the provisional capital of the Republic of China. Mainland China was officially considered to be in a state of "Communist Rebellion", also known as "Communist China" or "Red China", and furthermore all territories still under Nationalist administration were said to constitute the "Free Area" of China, also known as "Nationalist China" or "Free China". This period of mobilization was officially terminated by the government on 1 May 1991 with the implementation of the Additional Articles of the Constitution. Prior to the Battle of Dachen Archipelago in 1955, the Free Area also encompassed a group of islands off Zhejiang, up to then part of the ROC province of Chekiang. The islands have since been administered exclusively by the People's Republic of China.
Заңды пайдалану
"Қытай Республикасының еркін аймағы" термині қазіргі күнге дейін ҚХР заңнамасында сақталған. Қытай Республикасы Конституциясының қосымша баптары "Қытай Республикасының еркін аймағында" тұратын азаматтарға мемлекеттің егемендігін жүзеге асырудың көптеген құқықтарын, оның ішінде Президент пен Заң шығарушы орган сайлау құқығын береді. Бұл термин Конституцияға 1991 жылы Конституцияға енгізілген түзетулердің бірінші жинағы жарияланған кезде енгізілді және 2005 жылы қабылданған соңғы түзетуде де сақталды. Конституцияда "еркін аймақ" терминін пайдалану қажеттілігі Қытай Республикасының Қытайдың жалғыз заңды үкіметі деген ұғымы мен халықтық егемендік қозғалысының күшінсіздігі арасындағы қайшылықтан туындады. 1980-ші және 1990-шы жылдары, әсіресе Танвай қозғалысы және бір партиялық авторитарлық Гоминьдан үкіметіне қарсы болған басқа да топтар, Қытай Республикасы үкіметін, ұзақ жылдар бойы материктік азаматтардың үстемдігінде болған, Тайвань халқының өкілі болу үшін қайта құруды талап етті. Мысалы, 1991 жылға дейін 1948 жылы материктік сайлау округтерінен сайланған Ұлттық жиналыс және Заң шығарушы Юань мүшелері өз қызметтерін шексіз мерзімге сақтап, Қытай Республикасының Президенті осы "он мың жылдық парламент" арқылы сайлануға тиіс болды, оның көп бөлігі қартайған Гоминьдан мүшелерінен тұрды. Алайда, консервативті саясатшылар демократияны арттыру қажеттілігін мойындағанмен, жергілікті егемендік құқығын беруге бағытталған конституциялық өзгерістер Қытай Республикасы үкіметінің Қытайдың заңды үкіметі ретіндегі талаптарын қауіпке тікелейтіне және Тайваньның тәуелсіздігін ынталандырады деп қорқып, оған қарсы болды. 1991 жылғы Конституцияға енгізілген түзетулер Тайвань халқына егемендік құқығын бергенімен, Тайваньды нақты атамаған және оның орнына "еркін аймақ" терминін пайдаланды, осылайша Қытай Республикасы Тайваньтан гөрі көп нәрсені қамтиды деген түсінікті сақтады. Күнделікті заңнамада, әсіресе сауда және алмасу салаларында "Тайвань аймағы" термині көбінесе қолданылады. "Тайвань аймағы мен материктік аймақтың халқы арасындағы қатынастарды реттеу туралы заң" "еркін аймаққа" қарама-қарсы "материктік аймақты" "Тайвань аймағынан тыс Қытай Республикасының аумағы" деп анықтайды. Дегенмен, практикалық тұрғыдан алғанда, "материктік аймақ" дегеніміз Қытайдың материктік бөлігін білдіреді. Сонымен қатар, басқа да "аймақтарды" анықтайтын екі заң бар: "Гонконг және Макао аймағы". Бұл бұрынғы еуропалық колониялардың Қытай Халық Республикасына берілуі Тайвань аймағының олармен қарым-қатынасын реттейтін заңдар қабылдауын қажет етті. Заңдар Қытай Республикасының Гонконг пен Макаоға егемендік талап етуі туралы мәселені талқылаудан аулақ болу үшін жасалған.
The term "free area of the Republic of China" has persisted to the present day in the ROC legislation. The Additional Articles of the Constitution of the Republic of China delegates numerous rights to exercise the sovereignty of the state, including that of electing the President and Legislature, to citizens residing in the "free area of the Republic of China". This term was put into the Constitution with the promulgation of the first set of amendments to the Constitution in 1991 and has been retained in the most recent revision passed in 2005. The need to use the term "free area" in the Constitution arose out of the discrepancy between the notion that the Republic of China was the sole legitimate government of China and the pressures of the popular sovereignty movement. In the 1980s and 1990s, there were demands, particularly by the Tangwai movement and other groups opposed to one party authoritarian KMT rule, to restructure the ROC government, long dominated by mainlanders, to be more representative of the Taiwanese people it governed. For example, until 1991, members of the National Assembly and Legislative Yuan elected in 1948 to serve mainland constituencies remained in their posts indefinitely and the President of the Republic of China was to be elected by this same "ten thousand year parliament" dominated by aging KMT members. However, more conservative politicians, while acquiescing to the need for increased democracy, feared that constitutional changes granting localized sovereignty would jeopardize the ROC government's claims as the legitimate Chinese government and thereby promote Taiwan independence. While the 1991 revisions of the Constitution granted the sovereignty rights to the Taiwanese people, it did not explicitly name Taiwan and instead used the term "free area" to maintain the notion that the Republic of China encompassed more than Taiwan. In ordinary legislation, the term "Taiwan Area" is usually used, especially in contexts of trade and exchange. In contrast to the "free area" is the "mainland area", which the Act Governing Relations between the People of the Taiwan Area and the Mainland Area defines as "the territory of the Republic of China outside the Taiwan Area". However, on more practical grounds, the "mainland area" refers simply to Mainland China. In addition, there are two other Acts defining other "areas": the "Hong Kong and Macau Area" The hand over of these former European colonies to the People's Republic of China necessitated laws governing the relations of the Taiwan Area with them. The Acts are worded in a manner to avoid discussing whether the Republic of China claims sovereignty over Hong Kong and Macau.
Қытай Халық Республикасының пайдалануы
Бір Қытай саясатына сүйене отырып, Қытай Халық Республикасы (ҚХР) Қытай Республикасының (ҚР) заңдылығын мойындамайды. Осы мақсатта ҚХР үкіметі «Тайваньмен байланысты терминдер» (涉台用语) деп аталатын стандартталған терминдер жиынтығын жасады, олар ресми мәлімдемелерде, жаңалықтарда және баспасөз релиздерінде және т.б. қолданылады. Олардың ішінде «Тайвань аймағы» немесе «Тайвань билігі» (台湾当局) термині «Қытай Республикасы» немесе «Тайвань» деген атауларды алмастыру үшін жиі қолданылады (өйткені тек «Тайвань» деп атау, бірақ «Тайвань аймағы» немесе «Тайвань провинциясы» емес, Тайваньның тәуелсіз мемлекет екенін ұғындырады). Мысалы, «Тайвань аймағының басшысы» (台湾地区领导人) термині «Қытай Республикасы Президенті» немесе «Тайвань Президенті» деген сөздердің орнына қолданылады, «Тайвань азаматтары» деген сөз «Тайвань аймағының тұрғындары» (台湾地区居民) деген сөзбен ауыстырылады, ал Атқарушы Юань «Тайвань аймағының атқарушы органы» (台湾地区行政管理机构) деп аталады, және т.б.
Based on the One China policy, the People's Republic of China (PRC) does not recognize the legitimacy of the ROC. A series of standardized terms called "Taiwan related terms" (涉台用语) were invented by the PRC government, which are used in official statements, news reports, and press releases, etc., to serve this purpose. Among them, the term "Taiwan area" or "Taiwan authority" (台湾当局) is commonly used to replace "Republic of China" or "Taiwan" (because mentioning only "Taiwan" but not "Taiwan area" or "Taiwan Province" would give an impression that Taiwan is an independent country). For example, the term "Leader of the Taiwan area" (台湾地区领导人) is used to replace "President of the Republic of China" or "President of Taiwan", "Taiwanese citizens" is replaced with "Residents of Taiwan area" (台湾地区居民), and Executive Yuan is called "Taiwan area's executive body" (台湾地区行政管理机构), etc.