Дене шынықтыру, денсаулық және әлеуметтік факторлар
Social influences on fitness behavior
Дене шынықтыру, денсаулық сақтау, физикалық белсенділік туралы мағлұмат. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының анықтамасы, семіздік және әлеуметтік факторлар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дене күші әртүрлі физикалық жаттығулар арқылы сақталады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы физикалық белсенділікті "қаңқа бұлшықеттерімен жасалатын және энергия шығындалатын кез келген дене қозғалысы" деп анықтайды. Мұндай жаттығуларды бастау және оларды жалғастыруда адам факторы мен әлеуметтік ықпал маңызды рөл атқарады. Әлеуметтік орта әлеуметтік нормаға бағынуға ұмтылыс арқылы мотивация мен жандануға әсер ете алады.
Physical fitness is maintained by a range of physical activities. Physical activity is defined by the World Health Organization as "any bodily movement produced by skeletal muscles that requires energy expenditure." Human factors and social influences are important in starting and maintaining such activities. Social environments can influence motivation and persistence, through pressures towards social conformity.
Ауыр салмақтан арылу
Семіздік – нашар денсаулықтың физикалық белгісі, түрлі ауруларға шалдығу мүмкіндігін арттырады. Денсаулыққа қатысты қоғамдық түсініктер, арық болудың пайдалы екендігіне сенім және "денсаулығы нашар" деп есептелетін адамдарға жасалатын кемсітушілік салдарынан, дене салмағы индексі (ДSI) бойынша артық салмақты немесе семіз деп танылған адамдар көптеген әлеуметтік қиындықтарға кезеседі. Бұл қиындықтар киім сатып алу сияқты қарапайым нәрселерден бастап, қоғамның дене бітімін өзгертуге жасаған қысымы мен жұмысқа орналаса алмауға дейін жетеді. Мұндай жағдайлар тамақтану тәртібін бұзу, өзіне сенімсіздік, кемсітушілікке байланысты дұрыс емес диагноз қою және физикалық сырқаттарды тиісінше емдемеу сияқты түрлі проблемаларға алып келуі мүмкін. Семіздікпен күресетін адамдар, тіпті олардың салмағы медициналық мәселелерден туындаған жағдайда да, семіз емес адамдарға қарағанда медициналық көмекке аз жүгінеді.
Obesity is a physical marker of poor health, increasing the likelihood of various diseases. Due to social constructs surrounding health, the belief that being skinny is healthy and discrimination against those perceived to be 'unhealthy', people who are considered overweight or obese on the BMI scale face many social challenges. Challenges can range from basic things such as buying clothes, pressure from society to change their body, and being unable to get a job. This can lead to various problems such as eating disorders, self esteem issues, and misdiagnosis and improper treatment of physical ailments due to discrimination. People who are obese are also less likely to seek medical care than people who are not obese, even if their weight is caused by medical problems.
Балалар
Семіздік көңіл күйді нашарлатуы және өз-өзіне сенімділікті төмендетуі мүмкін.
Obesity can lower mood and lower self esteem.
Бастамалар
Аз қозғалыстың әлеуметтік және экономикалық салдары бар екенін ескере отырып, осы деңгейді арттыру мақсатында бірнеше мемлекеттік саясат шаралары қабылданды, олардың басым назарында балалар мен жасөспірімдер тұрды.
Given the social and economic costs of low levels of physical activity there have been a number of public policy initiatives to raise the level, particularly focusing on children and adolescents.
Дөңгелектердегі салауаттылық
Уэр-Вэлли аудандық кеңесі мен Англиядағы жергілікті Дарем-Дейлс негізгі медициналық көмек қоры аймақтағы денсаулықтың нашарлауы мен семіздік деңгейін төмендету үшін инновациялық жобаны іске қосты. Олар "WOW" (Wellness on Wheels) деп аталатын, электрондық фитнес мониторингі құралдарымен жабдықталған мобильді спорт залын құрды. Мақсат – жаттығуларды адамдардың үйлеріне жеткізу, олардың қолдағы демалыс орындарына баруын күтудің орнына.
The Wear Valley District Council along with its local Durham Dales Primary Care Trust in England developed an innovative scheme in an effort to combat the high levels of poor health and obesity in the area. They created a mobile gym with electronic fitness monitoring equipment, which is called "WOW" (Wellness on Wheels). The strategy was to take exercise to people's homes rather than waiting for them to use existing leisure facilities.
Жүретін мектеп автобусы
Жүретін автобустарда оқушылар тағайындалған аялдамаларына дейін жаяу барады, бірақ олар мектепке автобуспен емес, жаяу жетекшілермен бірге жетеді.
Walking buses have students walking to their designated stops, but they are then chaperoned to school by people walking on foot, rather than taking the school bus.
Бейне ойындар
Бірнеше бейне ойын компаниялары электрондық және физикалық жаттығулардың екі саласын біріктірудің жолдарын ойлап тапты. Мысалы, «Dance Dance Revolution» – ең танымал жаттығу ойындарының бірі, онда ойыншылар музыка ырғағымен билеп ұпай жинаған. Ойыншылар би алаңындағы төсеніштерді дұрыс уақытта және реттілікте басып, физикалық жаттығу жасап, көбірек ұпай алады. 2006 жылы Nintendo «Wii» ойын консолін ұсынды, ол қозғалысқа сезімтал контроллермен жабдықталған жаңа буын консолі.
Several video game companies have developed ways to mix the two spectrums of electronic and exercise. Dance Dance Revolution, perhaps the most well known exercise game, had players earn points by dancing to a beat. Players earn more points for tapping dance pads on the dancing platform at precise times and in proper sequences, thereby incorporating physical exercise. In 2006 Nintendo introduced the Wii, a next generation game console the features a motion sensitive controller.
Отырғысыз өмір сүру
Биддлдің (2007) айтуынша, технологияның әлеуметтік ықпалы, мысалы, электрондық ойындар мен экранда өткізілетін уақыт, отырықшы мінез-құлықтың басты себептері болып табылады, ал теледидар көру және компьютер пайдалану ең көп кездесетін факторлар болып табылады. Дегенмен, отырықшы мінез-құлық физикалық белсенділіктің керісі емес, керісінше, физикалық белсенділікке жұмсалатын уақытты ығыстырады. Балалар мен жасөспірімдер осы отырықшы мінез-құлыққа ең көп бейім, жастардың теледидар көруге жұмсайтын уақыты шамамен "күнде 1,8 – 2,8 сағат" деп есептеледі. Сонымен қатар, Биддл (2007) жастар үшін "теледидар апта ішінде ең көп таралған бес отырықшы қызметке жұмсалған уақыттың 40% -ын, ал демалыс күндері 37% -ын құрайды" деп мәлімдейді, бұл осы әлеуметтік және технологиялық прогрестің дене белсенділігі мен фитнес мінез-құлқына тигізетін теріс әсерін көрсетеді. Зиммит (2010) жүргізген тағы бір зерттеу, отырықшы мінез-құлық, әсіресе теледидар көру, пен семіздік және төмен қатысу деңгейі арасындағы берік, оң байланысты анықтады. Зерттеуде соңғы 20 жылда (1990-2010 жылдар) Австралияда семіздіктің таралуы екі еседен астамға өскені көрсетілді. Сондай-ақ, "семіздік эпидемиясын тоқтату үшін, отырықшылықты азайтуға бағытталған қоғамдық денсаулық сақтау шаралары қажет болуы мүмкін" деп атап көрсетілді. Martínez González, Alfredo Martínez, Hu, Gibney, & Kearney (1999) жүргізген зерттеуге сәйкес, "семіздік – Батыс қоғамдарында тамақтанумен байланысты ең кең таралған проблема, және ол өлім-жітім, аурулар мен психологиялық стресс тұрғысынан елеулі қиындықтармен байланысты". Зерттеуде семіздікпен күресетін адамдар денсаулық сақтау жүйесіне үлкен жүк салатыны және семіздік келесі ғасырда денсаулық сақтау саласының басты мәселесіне айналуы мүмкін екені айтылды.
According to Biddle (2007) the social influence of technology, such as electronic gaming and screen time are the main causes towards actions of sedentary behaviour, with TV viewing and computer use being the most prevalent benefactors. However, sedentary behaviours, are not simply "opposites" of physical activity, but instead suggests that they "displace time that would otherwise be used for physical activity". Children and adolescents, are deemed most at risk for these sedentary behaviours with estimates for youth TV viewing being around "1.8 2.8 hours per day". Also Biddle (2007) states that for young people "television took up 40% of the time spent in the five most prevalent sedentary behaviours during the week and 37% at weekends" which stresses the negative impact of these social and technological advances on physical activity and fitness behaviour. Another study Zimmit (2010), found a strong, positive association between sedentary behaviours, in particular TV viewing, with obesity and low participation levels. The study stated that in the last 20 years (1990 2010), the prevalence of obesity in Australia has more than doubled. It stresses "public health initiatives targeting the reduction of sedentary pursuits may be necessary to curb the obesity epidemic." According to the study Martínez González, Alfredo Martínez, Hu, Gibney, & Kearney, (1999) "Obesity is the most prevalent nutrition related problem in Western societies, and it is associated with an important burden of suffering in terms of mortality, morbidity and psychological stress". The study stresses that people suffering from obesity place a severe burden on health care systems, and that obesity could become the leading public health problem in the next century.