Кіріспе

Парамиотония конгенита (ПК) – «парадоксалды» миотониямен сипатталатын сирек кездесетін туа біткен аутосомалық доминантты нейромышалық ауру. Миотонияның осы түрі парадоксалды деп аталады, себебі ол физикалық жаттығулар кезінде нашарлайды, ал классикалық миотония, мыотония конгенитада байқалатындай, физикалық жаттығулармен жеңілдейді. ПК сондай-ақ суық температураның әсерінен туындауы мүмкін. Периодикалық параличтерге көбірек тән болғанымен, ПК-мен ауыратын пациенттерде калийден туындаған паралич дамуы мүмкін. ПК көбінесе өмірдің алғашқы он жылдығында көрінеді және 100% жуық көріну деңгейіне ие. Осы аурумен ауыратын пациенттерде бет немесе жоғарғы аяқ-қолдардың миотониясы жиі кездеседі. Төменгі аяқ-қолдар көбінесе аз зардап шегеді. Басқа байланысты аурулардың кейбіреулері бұлшық ет атрофиясына алып келеді, бірақ бұл әдетте ПК-ге тән емес. Бұл ауру гиперкалемиялық периодтық паралич ретінде де көріне алады және екі аурудың бір-бірінен ерекшеленуіне қатысты пікірталас бар.

Симптомдар мен белгілер

Пациенттер көбінесе бұлшық еттердің қатаюына шағымданады, ол ошақтық әлсіздікке дейін жалғасуы мүмкін. Бұл бұлшықеттердің қатаюын, миотония конгенитадан айырмашылығы, серуендеп басып кетуге болмайды. Бұл симптомдар суық ортада күшейеді (немесе кейде туындайды). Мысалы, кейбір пациенттер мұзжұмсақ жегенде тамақ жолының қатаруын сезетіндіктерін хабарлады. Басқа пациенттерде физикалық жаттығулар миотония немесе әлсіздік белгілерін тұрақты түрде тудырады. Мұндай жағдайлар көбінесе тізе бүгу кезінде немесе жиі қайталап жұмсақ иыру кезінде байқалады. Кейбір пациенттер нақты тағамдар парамиотония конгенита симптомдарын тудыруы мүмкін екенін көрсетеді. Жекелеген жағдайларда сәбіз бен қарбыздың осы симптомдарды тудыруға қабілетті екені хабарланған. Бұл аурудың канондық анықтамасы, аурудың анықтамасындағы тұрақты әлсіздікті жолайды. Дегенмен, әдебиетте бұл қағидаға қатаң орай берілмеген.

Диагностика

Парамиотония туа біткеннің диагнозы пациенттің белгілері мен ауру тарихын бағалау арқылы қойылады. Миотония жаттығу немесе қозғалыс кезінде күшеюі керек және әдетте суық температурада нашарлайды. Тұрақты әлсіздікпен келетін пациенттерде әдетте ПК анықталмайды. Электромиография парамиотония туа біткен мен миотония туа біткенді ажырату үшін қолданылуы мүмкін. Дәрігерлер пациентте ПК, гиперкалемиялық периодтық паралич немесе калиймен күшейтілген миотонияның бірін анықтау үшін эпизодтарды немесе миотонияны, әлсіздікті/параличті тудыруға тырысуы мүмкін. SCN4A генінің геномдық тізбектелуі – нақты диагноз қоюдың шешуші факторы болып табылады.

Емдеу

Кейбір пациенттерге парамиотония конгенитасының белгілерін басқару үшін емдеу қажет болмайды. Басқалары бұлшық еттерінің қатаюына емдеу қажет етеді және көбінесе мексилетиннің тиімді екенін анықтайды. Тағы басқалары ацетазоламидтің де тиімді екенін байқаған. Миотонияны тудыратын жағдайлардан қашу – миотонияның алдын алудың да тиімді тәсілі.

Эпидемиология

Парамиотония конгенита өте сирек кездесетін ауру саналады, бірақ эпидемиологиялық зерттеулер аз жүргізілген. Еуропалық текті халық арасында таралуы жоғарырақ, ал азиялықтар арасында төменірек. Германия халқы үшін эпидемиологиялық есептер келтірілген. Онда ПК-ның таралуы 1:350,000 (0.00028%) және 1:180,000 (0.00056%) аралығында деп бағаланған. Бұл жерде таралу деңгейі 1:6000 немесе 0.017% деп есептеледі.

Тарих

Бастапқыда гиперкалемиялық периодтық паралич және натрий каналдық миотониядан бөлек деп есептелген, қазір бұл аурулар жекеленген жағдайларды көрсете ме, әлде күрделі ауру спектрінің үстіртен жапсарласқан фенотиптерін көрсете ме дегендегі пікірталас күшейді. Бұрын парамиотония туа біткен күйі еркектерде көбірек кездеседі деп ойлаған. Бірақ соңғы буынды бақылау нәтижесінде бұл дұрыс емес екені анықталды. Орташа есеп бойынша, отбасыдағы балалардың жартысы, жынысына қарамастан, бұл ауруға шалдығады.