Кіріспе

Американдық хасидтік династия Питтсбург – 1924 жылы Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында раввин Йосеф Лейфер, венгр раввині және раввин Мордехай Надворнаның ұрпағы құрған хасидтік династия. Бұл американдық қаланың атымен аталатын сирек хасидтік династиялардың бірі (басқалары – Бостон, Кливленд, Милуоки және Филадельфия). Америкада 46 жыл гүлденгеннен кейін, раввин Йосеф Лейфердің ұлы және мұрагері раввин Авраам Абба Лейфердің басшылығымен хасидуттар Израильдің Ашдод теңіз жағасындағы қаласына көшірілді. Хасидутты раввин Авраам Аббаның ұлы, раввин Мордехай Иссахар Бер Лейфер басқарды, ол 2020 жылы Хол Хамоэд Суккоста қайтыс болды. Ол Ашдоттағы 100-ге жуық Питтсбург отбасыларының және Иерусалимдегі, Бней Брак, Бейт Хилкия, Нью-Йорк және Калифорниядағы отбасылардың ядросына жетекшілік етті. Хасидуттың аздығына байланысты, әрбір мүшесі Ребе мен Ребецинмен жеке қарым-қатынаста болды, олар ағылшын, иврит және идиш тілдерінде сөйледі.

Тора институттары

Раввин Авраам Абба Лейфер 1970 жылы хасидтік қауымды Израильдің Ашдод қаласына көшіргенде, қалада онша көп ортодоксалдық тұрғындар болмады және Гродно иешивасынан басқа Тора мектептері де жоқ еді, ол орта мектеп жасындағы ұлдарға арналған. Раввин Авраам Абба мен оның ұлы және мұрагері, рабби Мордехай Иссахар Бердің ондаған жылдық еңбегінің арқасында Питтсбургте қазір 300-ден астам оқушысы бар хеддер, 90 оқушысы бар екі иешива және үйленген ерлерге арналған бірнеше коллельдер жұмыс істейді. Хасидтік қауым ребедің шиурлары (сабақтары), тишендері және жеке қарым-қатынасы арқылы бұрын дінге бет бұрмаған яһудилерді де өздеріне тартты. Ең танымал әндерінің бірі – «Илан, Илан, Баме Аваречеха» («Ағаш, ағаш, саған немен бата берейін?»), оны екінші Питтсбург ребе жазған және алғаш рет Рош Ходеш Нисанның 1977 жылғы бірінші күні Бней Бракта өткен брит мила рәсімінде ребе орындаған – еврейлер дәстүрлі түрде жеміс ағаштарына бата айтатын айдың бірінші күні. Осы ниггун мен бритте болған бала туралы қызықты оқиға 2006 жылы ағылшын тіліндегі «Хамодия» газетінде жарияланды. «Yismechu HaShamayim» әні де Питтсбургтің ниггуны болып табылады, оны Питтсбургтің бірінші ребесі жазған және еврей әлемінің барлық жерінде, тіпті ортодоксалдық емес синагогтарда да кеңінен танымал.