Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кератоакантома (КА) – шашты түтікшеден (пилосебацеялық бірлік) пайда болады деп есептелетін, жиі кездесетін, қатерлі емес (метастаздалмайтын немесе инвазиялық емес) және тез өсетін тері ісігі. Ол жалаңаяш жасушалы карциномаға ұқсауы мүмкін. Кератоакантоманың ерекше белгісі – күмбез тәрізді пішіні, симметриялы болуы, қабынулы терінің тегіс қабырғасымен оралғандығы және кератин қабыршақтары мен қалдықтармен жабылғандығы. Ол тез өсіп, бірнеше күн немесе апта ішінде үлкендейді. Егер бірнеше ай бойы емделмесе, көбінесе қоректік заттардан арылып, некрозға (өлімге) ұшырайды, қабыршақталып, із қалдырып жазылады. Кератоакантома көбінесе күнге көп көрінетін теріде, әсіресе бетте, алдыңғы қолдар мен қолдарда кездеседі. Шырышты қабықтарда немесе тері-шырыш қабықшаларының қосылыс жерлерінде сирек табылады. Микроскоп астында кератоакантома жалаңаяш жасушалы карциномаға өте ұқсас. Екеуін ажырату үшін дерлік бүкіл құрылымды алып тастап, зерттеу қажет. Кейбір патологтар кератоакантоманы жекеленген түрі деп санайды, қатерлі ісік емес, бірақ клиникалық және гистологиялық кератоакантомалардың шамамен 6% инвазивті және агрессивті жалаңаяш жасушалы карциномаға айналады. Сондықтан кейбір патологтар КА-ны «жақсы дифференциацияланған жалаңаяш жасушалы карцинома, кератоакантома варианты» деп сипаттауы мүмкін, және дереу хирургиялық араласу ұсынылуы мүмкін.
Keratoacanthoma (KA) is a common low grade (unlikely to metastasize or invade) rapidly growing skin tumour that is believed to originate from the hair follicle (pilosebaceous unit) and can resemble squamous cell carcinoma. The defining characteristic of a keratoacanthoma is that it is dome shaped, symmetrical, surrounded by a smooth wall of inflamed skin, and capped with keratin scales and debris. It grows rapidly, reaching a large size within days or weeks, and if untreated for months will almost always starve itself of nourishment, necrose (die), slough, and heal with scarring. Keratoacanthoma is commonly found on sun exposed skin, often face, forearms and hands. It is rarely found at a mucocutaneous junction or on mucous membranes. Under the microscope, keratoacanthoma very closely resembles squamous cell carcinoma. In order to differentiate between the two, almost the entire structure needs to be removed and examined. While some pathologists classify keratoacanthoma as a distinct entity and not a malignancy, about 6% of clinical and histological keratoacanthomas do progress to invasive and aggressive squamous cell cancers; some pathologists may label KA as "well differentiated squamous cell carcinoma, keratoacanthoma variant", and prompt definitive surgery may be recommended.
Жіктеу
Кератоакантома соңғы ғасырда жиі хабарланған және қайта жіктелген, оны әртүрлі типтерге бөлуге болады. Игі есептелгенімен, оның болжаусыз мінез-құлқы тірі қабықшалы қатерлі ісік сияқты күтімді қарауды талап етеді. Гигант кератоакантома – кератоакантоманың бір түрі, ол бірнеше сантиметрге дейін өсуі мүмкін.
Frequently reported and reclassified over the last century, keratoacanthoma can be divided into various subtypes and despite being considered benign, their unpredictable behaviour has warranted the same attention as with squamous cell carcinoma. Giant keratoacanthomas are a variant of keratoacanthoma, which may reach dimensions of several centimeters.
Себеп
Кератоакантома көбінесе ересек жастағы адамдарда пайда болады. Себептерінің қатарында ультракүлгін сәуле, химиялық канцерогендер, теріге жақында келген жарақаттар, иммундық жүйе әлсіреуі және генетикалық көңілділік бар. HPV себептік фактор ретінде қарастырылғанмен, бұл әлі дәлелденбеген.
Keratoacanthomas usually occurs in older individuals. A number of causes have been suggested including ultraviolet light, chemical carcinogens, recent injury to the skin, immunosuppression and genetic predisposition. Although HPV has been suggested as a causal factor, it is unproven.
Диагностика
Кератоакантома - ет тәрізді, көтеріңкі және түйіндік зақымдану ретінде көрінеді, оның пішіні дұрыс емес кратерге ұқсас және ерекше орталық гиперкератоздық ядросы болады. Көбінесе адамдар күнге көп көрінетін теріде тез өсетін күмбез пішіндес ісікті байқайды.
Keratoacanthomas presents as a fleshy, elevated and nodular lesion with an irregular crater shape and a characteristic central hyperkeratotic core. Usually the people will notice a rapidly growing dome shaped tumor on sun exposed skin.
Емдеу
Зақымның толық көлемін алып тастау, жеткілікті шекпенмен, зақымды жояды, толыққанды тіндік диагноз қоюға мүмкіндік береді және әдетте жақсы косметикалық нәтижемен жазылатын жоспарланған хирургиялық жара қалдырады. Дегенмен, зақымның бүкіл көлемін (әсіресе бетте) алып тастау пластикалық реконструкцияның қиын мәселелерін тудыруы мүмкін. (Мұрын мен бетте Мос хирургиясы жақсы шекпенді бақылауға мүмкіндік береді, бірақ көптеген сақтандыру компаниялары Мос хирургиясының қосымша шығындарын төлеуге дайын болулары үшін қатерлі ісіктің нақты диагнозын талап етеді.) Әсіресе косметикалық тұрғыдан сезімтал аймақтарда және клиникалық диагноз сенімді болған жағдайда, хирургияға балама ретінде емдемеуге болады (өздігінен жоғалуын күту). Дене, қол және аяқтарда электродезикация және кюретаж көбінесе кератоакантома регрессияға дейін бақылау үшін жеткілікті. Емдеудің басқа да әдістеріне криохирургия және сәулелік терапия жатады; сондай-ақ метотрексат немесе 5-фторурацилдің тіндік инъекциясы қолданылған. 1936 жылы МакКормак және Скарф осы жағдайды "molluscum sebaceum" деп атады. Кейіннен Уолтер Фрейденталь "кератоакантома" терминін енгізді, ал 1950 жылы Артур Рук және патолог Ян Уимстер бұл термин қалыптасты.
Excision of the entire lesion, with adequate margin, will remove the lesion, allow full tissue diagnosis, and leave a planned surgical wound which can usually be repaired with a good cosmetic result. However, removing the entire lesion (especially on the face) may present difficult problems of plastic reconstruction. (On the nose and face, Mohs surgery may allow for good margin control with minimal tissue removal, but many insurance companies require the definitive diagnosis of a malignancy before they are prepared to pay the extra costs of Mohs surgery.) Especially in more cosmetically sensitive areas, and where the clinical diagnosis is reasonably certain, alternatives to surgery may include no treatment (awaiting spontaneous resolution). On the trunk, arms, and legs, electrodesiccation and curettage often suffice to control keratoacanthomas until they regress. Other modalities of treatment include cryosurgery and radiotherapy; intralesional injection of methotrexate or 5 fluorouracil have also been used. In 1936, the same condition was renamed "molluscum sebaceum" by MacCormac and Scarf. Later, the term “keratoacanthoma” was coined by Walter Freudenthal and the term became established by Arthur Rook and pathologist Ian Whimster in 1950.