Кіріспе

Ресейлік шахмат гроссмейстері (1960–2000)

Алексей Борисович Выжманавин (кейде Вижманавин деп те жазылады; Алексе́й Бори́сович Выжмана́вин; 4 желтоқсан 1960 – 6 қаңтар 2000) – ресейлік шахмат гроссмейстері.

Өмірбаян

Карьерасының басында ол Мәскеу чемпионаттарында жиі ойнады және 1981 жылы 2200 Elo рейтингімен алтыншы орынды иеленді, бұл Дэвид Бронштейн, Юрий Разуваев, Артур Юсупов, Алексей Суэтин, Рафаэль Ваганян және Евгений Васюков сияқты бірнеше мықты гроссмейстерлерден жоғары нәтиже көрсетуіне мүмкіндік берді. Ол 1984 және 1986 жылдары турнир жеңімпазы атанды. 1989 жылы гроссмейстер атағын алған ол 1990 жылы Ленинградта өткен КСРО чемпионатында бірінші орынды бөлісті (қосымша көрсеткіш бойынша жеңіс Александр Белявскийге бұйырды). Келесі жылы Мәскеуде өткен соңғы (58-ші) Кеңес чемпионатында 5-ші, ал 9-шы орындарға ие болды. Бұл жетістіктері ұлттық құрамаға ілігуіне және 1992 жылғы Манила Олимпиадасына қатысуына себеп болды. Екінші резервтік тақтада ойнаған ол +3 =6 −0 көрсеткішін тіркеп, Ресей құрамасының алтын медаль жеңіп алуына көмектесті. Оның халықаралық турнирлердегі сәттілігінің ішінде 1986 жылы Налечжовта және 1987 жылы Ташкентте жеңіске жеткені бар. 1988 жылы Мәскеуде бірінші орынды Юрий Разуваев, Грегори Кайданов және Лев Псахиспен бөлісті, ал 1989 жылы Сочиде Жоэль Лаутье мен Александр Халифманнан басым түсті. Одан кейін ол 1990/91 жылғы Стокгольмдегі Рильтон кубогында жеңіске жетті және 1991 жылы Гелзенкирхен турнирінде Василий Смысловтан жоғары нәтиже көрсетті. 1993 жылы Леонда турнир жеңімпазы Леонид Юдасиннен кейін екінші орын алды, соның салдарынан Анатолий Карпов пен Веселин Топалов және Петр Леко үшінші орынды бөлісуге мәжбүр болды, бұл шахмат әлемін таң қалдырды. Ол жылдам және блиц шахматының шебері ретінде танымал болды, «жеделдік шебері» репутациясын қалыптастырды, 1990-жылдардағы PCA жылдам ойын турнирлеріне қатысып, көбінесе атақты қарсыластарын озып кетті. 1994 жылы Мәскеуде өткен турнирде ол жартылай финалға жетті, бірақ Владимир Крамникке шамадан тыс аз айырмамен есе жіберді, оған дейін Алексей Широв пен Виктор Корчнойді жеңген болатын. Осындай бір турнирдегі пікір білдіруші Морис Эшли Визманавинды жыртқыш сипаттады: «Ол қауіпті, V адамы, мысықтай, шабуылға дайын». Визманавиннің ең жоғары Elo рейтингі 2620 болды және ол шамамен 1997 жылы шахматтан қол үзді. Визманавиннің 40 жасындағы ерте қайтысы ресми түрде жүрек шабуынан болды деп хабарланды. Ол жалғыз өмір сүрген, бірақ 6 қаңтарда (Ресейдегі Рождество) Мәскеуде достарымен бірге болды, ал оның денесі алты күннен кейін табылған. Сонымен қатар, кедейлік пен депрессия туралы да ақпараттар тарады. Гроссмейстер Александр Бабурин оның ішімдікке құмарлығы болғанын және некесінің ажырасуынан кейін жағдай нашарлағанын айтты.