Родригес против Британской Колумбии: Куншақ сот шешімі және көмектес өлімге қатысты мәселелер
Rodriguez v British Columbia (AG)
Канадада көмектесілген өлімге қатысты маңызды сот шешімі. Родригес ісінде, науқас әйелдің құқықтары мен Канада заңнамасы талқыланды. Өмір сүру құқығы, бостандық, теңдік қарастырылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Родригес Британдық Колумбияға қарсы (AG), [1993] 3 SCR 519 – Канада Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, онда өміріне қауіпті дертке шалдыққан Сью Родригес көмектес өзін-өзі өлтіруге тыйым салудың Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасына ("Харта") қайшы келетінін мәлімдеген. 5–4 дауыспен қабылданған шешімде Сот Қылмыстық кодекстің күшін сақтап қалды.
Rodriguez v British Columbia (AG), [1993] 3 SCR 519 is a landmark Supreme Court of Canada decision where the prohibition of assisted suicide was challenged as contrary to the Canadian Charter of Rights and Freedoms ("Charter") by a terminally ill woman, Sue Rodriguez. In a 5–4 decision, the Court upheld the provision in the Criminal Code.
Өмірбаян
Сью Родригес 42 жастағы ана еді, оның ауруы амиотрофикалық бүйірлік склероз (АЛС немесе "Лу Гериг ауруы") 1992 жылы диагностикаланды. 1993 жылы оның бір жылдан артық өмір сүре алмайтыны анықталды, сондықтан ол қылмыстық кодекстің 241(b) бабын жою үшін күресті бастады, бұл бап көмектесумен өзін-өзі өлтіруді қылмыстық жазалайды, соның салдарынан өлім аузында жатқан науқастың "дәрігердің көмегімен" өзін-өзі өлтіруіне тыйым салады. Ол Британдық Колумбия Жоғарғы сотына Қылмыстық кодекстің 241(b) бабын жою туралы өтініш берді, себебі ол Канаданың Құқықтар және бостандықтар хартиясының 7-бабын (тұлғаның "өмір, бостандық және қауіпсіздікке" құқығы), 12-бабын ("қатал және ерекше жазалаудан қорғау") және 15(1)-бабын (теңдік) бұзады деп санайды. Оның этикалық кеңесшісі Эйк Хеннер Клюге болды.
Sue Rodriguez was a 42 year old mother whose illness amyotrophic lateral sclerosis (ALS or "Lou Gehrig's disease") was diagnosed in 1992. By 1993, it was found that she would not live more than a year, and so she began a crusade to strike down section 241(b) of the Criminal Code, which made assisted suicide illegal, to the extent it would be illegal for a terminally ill person to commit "physician assisted" suicide. She applied to the Supreme Court of British Columbia to have section 241(b) of Criminal Code struck down because it allegedly violated sections 7 (the right to "life, liberty, and security of the person), 12 (protection against "cruel and unusual treatment or punishment") and 15(1) of the Canadian Charter of Rights and Freedoms (equality). Her ethics advisor was Eike Henner Kluge.
Соттың дәлелдеуі
Сопинка судьясы көпшілік атынан жазған пікірінде 7-баптың бұзылуы болмағанын анықтады. Ол бастапқыда өмірді өз еркімен аяқтауға тыйым салу адамның қауіпсіздігіне қатысты құқықты қозғайтынын қарастырды. Тыйым салудың әділет жүйесімен байланысы жетерлік екенін, себебі ол жеке тұлғаның дербестігіне және өмір сүру құқығына әсер етеді, сондай-ақ физикалық және психологиялық азапқа себеп болады деп ол қорытындылады. Дегенмен, Сопинка судьясы бұл ереженің негізгі әділеттілік принциптерін бұзбайтынын тапты. Өзін-өзі өлтіруге тыйым салудың тарихын зерттеп, ол қоғамның негізгі құндылықтарының бір бөлігін көрсететінін және осылайша негізгі әділеттілікті бұза алмайтынына келді. Сондай-ақ, ол бұл ереженің қатыгездік пен ерекше жазалауға қарсы 12-бапты бұзатын талапты қабылдамады, себебі қарапайым тыйым салу емдеу деп қарастырылмайды. Соңында ол 15-баптағы теңдік туралы мәселені қарастырды. Бұл мәселені осы құқық шеңберінде шешу дұрыс емес екенін атап өтті, бірақ егер ол 15-бапты бұзса, онда 1-бап бойынша толық қорғалғанын анықтады. Мақсаттың маңызды, негізді, рационалды екенін және мақсатқа жетудің басқа, жеңіл жолы жоқ екенін тапты. Ламер бас судьясы Қылмыстық кодекстің 241-бабы 15-бапты бұзғанын, бірақ 7- және 12-баптарды қарастырмағанын мәлімдеді. Кори судьясы өлуге құқық Хартияның 7-бабына сәйкес, өмірдің кез келген бөлігі сияқты қорғалатын бостандық екенін шешті. Маклаклин судьясының пікірі бойынша Қылмыстық кодекстің 241 (b) бабы адамның қауіпсіздігіне қатысты 7-бапты бұзды және бұл бұзушылық 1-бап бойынша қорғалмады.
Sopinka J, writing for the majority, found there was no violation of section 7. He first considered whether the prohibition on ending one's life engaged the right to security of person. He found the prohibition had sufficient connection with the justice system by its impact on an individual's autonomy and right to life by causing physical and psychological pain. However, Sopinka J found the provision did not violate any principles of fundamental justice. He examined the long history of the prohibition of suicide and concludes that it reflects part of the fundamental values of society and so could not be in violation of fundamental justice. He also rejected the claim that the provision violated the section 12 right against cruel and unusual treatment or punishment as a mere prohibition did not fall within the meaning of treatment. Lastly, he considered the section 15 equality challenge. He noted the issue is best not resolved under this right, but in assuming it did violate section 15, he found it was clearly saved under section 1. He found the objective was pressing and substantial, rational and that there was no lesser means to achieve the goal. In dissent, Lamer CJ held that the Criminal Code section 241(b) had infringed on section 15, but he did not consider sections 7 and 12. Cory J ruled that the right to die is as much a protected freedom under section 7 of the Charter as any other part of life. McLachlin J's judgment was that Criminal Code section 241(b) violated the section 7 right to security of the person and that the violation was not saved under section 1.
Салдары
Жоғарғы Соттың Родригес ісіндегі қаулысы 22 жыл өткен соң 2015 жылы «Картер Канадаға қарсы (Бас прокурор)» ісінде күшін жойды, онда кейбір жағдайларда көмектесумен өмірді өз еркімен аяқтау құқығын жоққа шығару Конституцияның 7-бабын бұзады деп танылды.
The Supreme Court's ruling in Rodriguez was overturned 22 years later in the 2015 decision in Carter v Canada (AG), which found that denying assisted suicide in some cases violated Section 7 of the Charter.