Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кантон тілінің латын әрпімен жазылу жүйесі
Romanization system for Cantonese
Кантон тілінің пиньині (, сондай-ақ 教院式拼音方案) – 1971 жылы пастор Юй Пинг Чиу (余秉昭) әзірлеген, кейіннен Гонконгтың Білім департаменті (2003 жылдан бері Білім және еңбек күштері бюросына біріктірілген) және Цзинань университетінің (Гуандун, ҚХР) қытай диалектілерін зерттеу орталығының Цзянь Бохуй (詹伯慧) мен Гонконг университетінің Қытай тілі мектебінің құрметті профессоры тарапынан өзгертілген Кантон тілінің латын әрпімен жазылу жүйесі. Бұл Гонконгтың Білім және еңбек күштері бюросы мен Гонконг емтихан және бағалау бас басқармасы қабылдаған жалғыз латын әрпімен жазылу жүйесі. Жүйенің қытайша атауының толық және қысқаша түрі тиісінше "Жалпы қолданыстағы қытай иероглифтерінің Кантон тіліндегі айтылуын латын әрпімен жазу жүйесі" және "Гонконгтың Білім және еңбек күштері бюросының латын әрпімен жазу жүйесі" деген мағынаны білдіреді.
Cantonese Pinyin (, also known as 教院式拼音方案) is a romanization system for Cantonese developed by the Rev. Yu Ping Chiu (余秉昭) in 1971, and subsequently modified by the Education Department (merged into the Education and Manpower Bureau since 2003) of Hong Kong and Zhan Bohui (詹伯慧) of the Chinese Dialects Research Centre of the Jinan University, Guangdong, PRC, and honorary professor of the School of Chinese, University of Hong Kong. It is the only romanization system accepted by Education and Manpower Bureau of Hong Kong and Hong Kong Examinations and Assessment Authority. The formal and short forms of the system's Chinese names mean respectively "the Cantonese Pronunciation list of Chinese Characters in Common Use romanization system" and "the romanization system of the Hong Kong Education and Manpower Bureau".
Пиньин
Кантондық пиньин жүйесі С. Л. Вонг жүйесімен тікелей сәйкес келеді, ол Вонг Шик Лингтің «Кантон диалектісі бойынша айтылатын қытай сылбыры» еңбегінде қолданылған, IPA негізіндегі фонемиялық транскрипция жүйесі. Әдетте, егер IPA символы негізгі латын әрпімен бірдей болса, сол символ тікелей романдануда қолданылады (IPA символы «a» ерекшелік); ал егер IPA символы негізгі латын әрпі болмаса, ол негізгі латын әріптерімен романдалады. Осылайша, →aa, →a, →e, →o, →oe, →ng. Бұл жүйенің оңай оқылуы мен теруіне мүмкіндік береді, бірақ ол ғылыми зерттеулер үшін де пайдалы. Келесі кестеде жасуша ішіндегі бірінші қатар Кантондық пиньинды, екінші қатар IPA-дағы «нақты транскрипцияны», ал үшінші қатар S. L. Wong жүйесін пайдаланып, тиісті IPA «жалпы транскрипциясын» көрсетеді.
The Cantonese Pinyin system directly corresponds to the S. L. Wong system, an IPA based phonemic transcription system used in A Chinese Syllabary Pronounced According to the Dialect of Canton by Wong Shik Ling. Generally, if an IPA symbol is also a basic Latin letter, the same symbol is used directly in the Romanization (with the exception of the IPA symbol "a"); and if the IPA symbol is not a basic Latin letter, it is Romanized using basic Latin letters. Thus, →aa, →a, →e, →o, →oe, →ng. This results in a system which is both easy to learn and type but is still useful for academics. In the following table, the first row inside a cell shows the Cantonese Pinyin, the second row shows a representative "narrow transcription" in IPA, while the third row shows the corresponding IPA "broad transcription" using the S. L. Wong system.