Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1950 жылғы соғыс машинасы
1950 fighter bomber aircraft
Republic F 84F Thunderstreak – американдық қанаттары бүгілген, турбореактивті қозғалтқышпен жабдықталған соғыс машинасы болды. RF 84F Thunderflash – фотоэскерту нұсқасы. Алғашқыда бұл F-84 Thunderjet-ті F-86 Sabre-мен бәсекелесуге мүмкіндік беру үшін салыстырмалы түрде қарапайым жаңарту ретінде жоспарланған, негізгі айырмашылығы бүгілген қанаттары мен құйрығы болды. Шамалы өзгерістер болғандықтан, F 84 сериясындағы келесі үлгі әрпі F ретінде белгіленді. Прототиптерде бірқатар өнімділік және басқару мәселелері анықталды, нәтижесінде бұрынғы нұсқалармен салыстырғанда айтарлықтай жақсарту болмады. Өндіріс бірнеше рет кешіктірілді және тура қанатты Thunderjet-тер G үлгілері ретінде аяқталды. G үлгілерімен салыстырғанда айқын өнімділік артықшылығын алу үшін қозғалтқыш АҚШ-та Wright J65 ретінде құрастырылған, британдық Armstrong Siddeley Sapphire қозғалтқышына жаңартылды. Үлкен қозғалтқышқа фюзеляждың пішінін созу және ауа түсіру тесігін өзгерту қажет болды. Бұл және басқа да өзгерістермен жоба өндіріске енгізуге дайын болды, бірақ бастапқы өндіріс жүйелерінің аз бөлігі ғана қолданылды, ал ұшақ жаңа конструкцияға айналды. 1954 жылдың қарашасында ол пайдалануға түсті, сол кезде Sabre де көптеген жаңартулардан өтті, ал Thunderstreak соғыс машинасы ретінде қолданыла бастады. Оның алдыңғы қатардағы дизайны қысқа болды, ол 1958 жылдан бастап екіншілік рөлдерге ауыстырыла бастады. F 84F ұшақтары НАТО мүше елдері мен басқа да одақтастарға ұсынылды, олар оларды көптеп қабылдады. Операторлардың қатарында Бельгия Әуе күштері, Дания Корольдік Әуе күштері, Франция Әуе күштері, Батыс Германия Әуе күштері, Грекия Әуе күштері, Италия Әуе күштері, Нидерланды Корольдік Әуе күштері, Норвегия Корольдік Әуе күштері, Қытай Республикасы Әуе күштері, Түркия Әуе күштері және қысқа мерзімге француз үлгілерін пайдаланған Израиль Әуе күштері болды.
The Republic F 84F Thunderstreak was an American swept wing turbojet powered fighter bomber. The RF 84F Thunderflash was a photo reconnaissance version. The design was originally intended to be a relatively simple upgrade to the F 84 Thunderjet to make it more competitive with the F 86 Sabre, differing largely in the use of a swept wing and tail. Given the small number of changes, it was assigned the next model letter in the F 84 series, F. The prototypes demonstrated a number of performance and handling issues, which resulted in marginal improvement over the previous versions. Production was repeatedly delayed and another run of the straight wing Thunderjets were completed as the G models. Looking for a clear performance edge compared to the G models, the engine was upgraded to the much more powerful British Armstrong Siddeley Sapphire built in the United States as the Wright J65. The larger engine required the fuselage to be stretched into an oval shape and the air intake to be modified. With these and other changes, the design was finally ready to enter production, but only a fraction of the original production systems could be used and the aircraft was effectively a new design. It finally entered service in November 1954, by which time the Sabre had also undergone many upgrades and the Thunderstreak was relegated to the fighter bomber role. Its time as a front line design was brief, it began to be moved to secondary roles as early as 1958. F 84Fs were then offered to NATO member countries and other allies, who took them up in large numbers. Operators included the Belgian Air Force, Royal Danish Air Force, French Air Force, West German Air Force, Greek Air Force, Italian Air Force, Royal Netherlands Air Force, Royal Norwegian Air Force, Republic of China Air Force, Turkish Air Force, and for a brief period using ex French examples, the Israeli Air Force.
Даму
1948 жылы F-84 ұшағының қанаты кеңейтілген нұсқасы жасалды, оның арқасында көрсеткіштері F-86 деңгейіне жеткізілуі үміттенді. Соңғы өндіріс F-84E ұшағы қанатын кеңейтілген құйрық бөлігімен, 38,5 градус бұрышпен алдыңғы жиегі шегірілген және 3,5 градусқа төмен қарай бұрылған жаңа қанатпен, сондай-ақ 5300 фунт күш (23,58 кН) итеру күшіне ие J35 A 25 қозғалтқышымен жабдықталды. Ұшақ XF-96A деп аталды. Ол 1950 жылдың 3 маусымында Оскар П. Хаас басқаруымен алғашқы ұшуын жасады. Ұшақ 602 түйін (693 миль/сағ, 1115 км/сағ) жылдамдыққа жете алғанымен, F-84E-ге қарағанда көрсеткіштерінің артуы шамалы деп есептелді. Типикалық ұшу жылдамдығы 160 түйін (185 миль/сағ, 300 км/сағ) құрады. Republic F-105 Thunderchief пайда болғаннан кейін, RF-84F-тағыдай конструкциядағы қанат түбіне орналасқан ауа түсірілімдерін қолданғаннан кейін, Thunderflash фотобарлау нұсқасы "Thud's Mother" деп аталды. F-84F 1964 жылы АҚШ Әуе күштерінің активтік қызметінен алынып, орнына North American F-100 Super Sabre келді. RF-84F АҚШ Әуе күштері бөлімшелерінде RF-101 Voodoo ұшағымен алмастырылды және Ұлттық гвардиядағы қызметке жіберілді. Соңғы RF-84F Thunderflash 1971 жылы Ұлттық гвардиядан шығарылды. 1991 жылы қызметтен шығарылған Грекия Әуе күштерінің үш RF-84F ұшағы соңғы қолданыстағы F-84 ұшақтары болды.
In 1948, a swept wing version of the F 84 was created with the hope of bringing performance to the level of the F 86. The last production F 84E was fitted with a swept tail, a new wing with 38.5 degrees of leading edge sweep and 3.5 degrees of anhedral, and a J35 A 25 engine producing 5,300 pound force (23.58 kN) of thrust. The aircraft was designated XF 96A. It flew on 3 June 1950 with Oscar P. Haas at the controls. Although the airplane was capable of 602 knots (693 mph, 1,115 km/h), the performance gain over the F 84E was considered minor. A typical takeoff speed was 160 knots (185 mph, 300 km/h). With the appearance of the Republic F 105 Thunderchief, which used wing root mounted air intakes of a similar design to those fitted on the RF 84F, the photorecon variant Thunderflash became known as the Thud's Mother. The F 84F was retired from active service with the USAF in 1964, and replaced by the North American F 100 Super Sabre. The RF 84F was replaced by the RF 101 Voodoo in USAF units, and relegated to duty in the Air National Guard. The last RF 84F Thunderflash retired from the ANG in 1971. Three Hellenic Air Force RF 84Fs that were retired in 1991 were the last operational F 84s.
Апаттар мен оқиғалар
1954 жылғы 7 шілдеде Бергстром әуе базасына бет алған төрт ұшақтың бірі – F 84F, Канзас штатының Канзас-Сити қаласындағы бизнес ауданына, Канзас штатының Фэрфакс қалалық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін құлады. 27-ші истребитель эскадрильясына тағайындалған ұшқыш, екінші лейтенант Джон Х. Капелес қаза тапты. Ұшақ үйлерге құлап, жерде үш азамат көз жұмды. Ұшақ әлдеқашан "Дженерал Моторс" компаниясының Фэрфакс құрастыру зауытынан шығып, сынақтан өткен еді. Көзі куәгер болғандардың айтуынша, ұшу барысында шығыстан батысқа бұрылғаннан кейін ұшақ жоғары жылдамдықпен жерге құлаған. Қалған үш ұшақ Фэрфакс қалалық әуежайына қайтып оралды. 1955 жылғы 9 желтоқсанда Норфолк маңындағы RAF Sculthorpe әуе базасынан аспаптық жаттығу ұшуы кезінде USAF F 84F ұшағының қозғалтқышы өшкен, ал ұшқыш катапульданып шықты. Ұшақ Шеффилдтегі Лодж Мур ауруханасына құлады. Апаттан бір науқас қаза тауып, тағы жеті адам жарақат алды. 1957 жылғы 4 сәуірде АҚШ Әуе күштерінің капитаны Ричард У. Хиггинс Фюрстенфельдбрук әуе базасының жанында Германия Әуе күштерінің F 84F ұшағынан төмен қалып кеткеннен кейін қайтыс болды. 1960 жылғы 1 тамызда Норвегия Корольдік Әуе күштерінің капитаны Финн Эрик Андерсен F 84F Thunderflash ұшағымен (тіркеу нөмірі T3 S) Оңтүстік Норвегиядағы Скримфьелла тауының Стиггманн шыңына құлады. Ұшқыш қаза тапты. 2023 жылға дейін таудың қирандылары сақталып қалды. 1960 жылғы 20 қарашада Нидерланды Корольдік Әуе күштеріне қарасты F 84F Thunderstreak ұшағы сағат 19:50-де Нидерландының Велсрип пен Франкер арасындағы шаруа қожалығына құлады. Ұшқыш және шаруа қожалығында тұратын алты адамнан тұратын отбасының барлығы қаза тапты. Шаруа қожалығы қиратылып, өртеліп, мал өліп қалды. 1961 жылғы 14 қыркүйекте Батыс Германия Әуе күштеріне қарасты екі F 84F ұшағы навигациялық қатеге байланысты Шығыс Германияның әуе кеңістігіне кіріп, ақырында Берлин Тегель әуежайына қонды, кеңестік истребительдердің көптеген ұшақтарынан қашып құтылды. Бұл оқиға Берлин қабырғасының салынуынан бір ай өткеннен кейін, Соғыс суының тарихи тұрақсыз кезеңінде болды. 1962 жылғы 28 қаңтарда АҚШ Әуе күштерінің лейтенанты Дональд Слэк Францияның орталық бөлігіндегі (ASL) тауға шағылысып, Нью-Джерси Әуе Ұлттық гвардиясының F 84F ұшағымен қаза тапты. Ричард Бахтың "Жерге жатсың" атты кітабы оған арналған.
On 7 July 1954, one F 84F of a flight of four en route to Bergstrom Air Force Base in Austin, TX, crashed into the Kansas City, Kansas business district shortly after departing Fairfax Municipal Airport, Kansas City, KS. 2nd Lt. John H. Kapeles, pilot, assigned to the 27th Fighter Escort Wing, died in the crash. Three civilians died on the ground when the plane crashed onto their homes. The plane had just come off the General Motors Fairfax Assembly Plant production line and had been test flown. Eyewitnesses reported that the plane plunged at a high speed toward the ground after the flight had banked toward the west from the east. The three remaining planes returned to Fairfax Municipal Airport. On 9 December 1955, a USAF F 84F on an instrument training flight from RAF Sculthorpe in Norfolk experienced a flameout and the pilot ejected. The aircraft crashed into Lodge Moor Hospital, Sheffield. The crash killed one patient and injured seven others. On 4 April 1957, the USAF Captain Richard W. Higgins died after a low ejection with one of the first F 84Fs of the German Air Force near the Fürstenfeldbruck Air Base. On 1 August 1960, Captain Finn Erik Andersen of the Royal Norwegian Air Force flying F 84F Thunderflash registration T3 S crashed into the Styggmann peak of Skrimfjella in Southern Norway. The pilot was killed. As of 2023, some wreckage remains on the mountain. On 20 November 1960 a F 84F Thunderstreak of the Royal Netherlands Air Force crashed at 7:50pm into a farm in nl between Wjelsryp and Franeker, the Netherlands. The pilot and the family of six people who lived at the farm were all killed. The farm was destroyed and burned down and the livestock was killed. On 14 September 1961, two West German F 84Fs of the West German Air Force crossed into East German airspace due to a navigational error, eventually landing at Berlin Tegel Airport, evading a large number of Soviet fighter aircraft. The event came at a historically difficult time during the Cold War, one month after the construction of the Berlin Wall. On 28 January 1962, the USAF Lieutenant Donald Slack died after striking a (ASL) mountain in central France in his F 84F of the New Jersey Air National Guard. The book Stranger to the Ground by Richard Bach was dedicated to him.
БАҚ-тағы көрнекті рөлдері
Ричард Бах, кейіннен «Жонатан Ливингстон шағаласы» бестселлерін жазған, ANG F 84F ұшқышы болған және бір кезде Еуропада қызметке шақырылған. Оның алғашқы кітабы «Жерге жат адам» («Stranger to the Ground») Англиядан Францияға қарсы ауа-райы жағдайында түнгі уақытта «Тандерстрик» ұшағымен жасалған операциялық ұшудың қандай екенін егжей-тегжейлі сипаттайды. 1958 жылы Джеймс Солтердің «Аңшылар» («The Hunters») романының кинонұсқасында F 84F ұшақтары Солтүстік Кореяның МиГ-15 истребительдерін бейнелеу үшін де пайдаланылды, себебі салқың соғыс кезінде советтік истребительдерді түсірілімге алу мүмкін болмады. Олар қызыл жұлдыз таңбасымен жалпақ сұр түске боялған.
Richard Bach, who later wrote the bestseller Jonathan Livingston Seagull, was an ANG F 84F pilot who was once activated for duty in Europe. His first book, Stranger to the Ground, described in detail what it was like to fly the Thunderstreak in the course of an operational flight at night from England to France in adverse weather. F 84Fs were also used to represent North Korean MiG 15 fighters in the 1958 film version of James Salters' novel "The Hunters", because none of the Soviet fighters were available during the ongoing Cold War for filming. They were painted a flat gray with red star insignia.