Кіріспе

1992 жылғы Ян МакЭванның "Қара итттер" романы – британдық автор Ян МакЭванның 1992 жылғы романы. Ол Еуропадағы нацистік кезеңнің соңғы салдары мен 1980-ші жылдардың аяғында Берлин қабырғасының құлауының, бір кезде қоғамды дамытудың жолы ретінде коммунизмді көрген адамдарға қалай әсер еткені туралы айтады. Романның басты кейіпкерлері Францияға саяхаттайды, онда француз ауылдарында нацизмнің мазасыз іздеріне кездеседі. Романға сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлер айтылды.

Сюжет

Джун мен Бернард Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін үйленген соң Коммунистік партияға қосылады. Олардың мақсаты – социалистік саясатқа белсенді қатысу арқылы утопиялық коммунистік қоғамды құруға өмірін арнау. Ерекше білім алғанына қарамастан, олардың өмірлік тәжірибесі шектеулі. Соғыстан кейінгі Еуропаға жасаған бал айларында олар соғыстың қорқынышты зардаптарын өз көздерімен көріп, терең ойға келеді. Атеист Бернард үмітсіздікке беріліп, идеалистік саяси идеологияда көмек іздейді. Ал Джун екі қатыгез қара иттің шабуылына тап болып, қатты қорқып, осы оқиға оның Құдайға сенуіне себеп болады. Осы күннен бастап, жақын жұбайлардың қарым-қатынасы нашарлай бастайды, олар үйленгенімен және бір-бірін жақсы көретінімен, Құдайдың бар екендігі мәселесінде пікір келіспей, алыстай береді.

Қабылдау

"Қара иттер" сыншыларды екіге бөлді. М. Джон Харрисон The Times Literary Supplement басылымы бұл кітапты "сентиментализмге жүгінбей, ақылды, адалдықты жоғалтпай, идеялардың ашық романы ретінде мақтады, бұл сонымен қатар Иан МакЭванның ең адамгершілік еңбегі" деді. Ақын Крейг Рейн оны "формалық кемелділігі соншалықты нәзік болған роман деп атады, көптеген сыншылар оны байқамады". The Observer басылымының анонимдік сыншысы, Эндрю Билен сияқты, "Қара иттер" МакЭванның ең жақсы кітабы деп жариялады. Entertainment Weekly журналында жазушы Гэри Гидденс: "МакЭванның әңгімелері шағын және шоғырланған, бірақ түнде ұзақ әсер етеді". Kirkus Reviews журналының жазушысы: "МакЭван саяси идеялардың жеке салдарын осы ерекше дәл кішкентай романда зерттейді. Оның лапидарлық прозасы трансценденттілікке ұмтылысын жақсы жасырады". Publishers Weekly журналының сыншысы кейбіреулер үшін негізгі көрініс сенімсіз болуы мүмкін деп мәлімдеді, өйткені МакЭван "өз тақырыбын ашуда тым тәлімді". Алайда, сыншы сонымен қатар бұл жұмыстың "құнды" екенін айтты; МакЭванның мұқият прозасы, оның материалды күмән туғызу үшін қалыптастыруы және нақты жағдайларды шебер пайдалануы [ ] адамзатқа жасырын қатыгездікпен үнемі қауіп төндіретін өркениеттің әлсіздігі туралы таңғажайып аңыз туғызады. Гарвард Кримсонының Эдвард П. Макбрайд МакЭванның психологиялық көрегендігін мақтады және былай деді: "Black Dogs бізді ғылым мен діннің, рационалдық пен иррационалдықтың кездесуінде сезінетін шиеленіске қарсы тұруға шақырады. МакЭван шығарманы нәзік етіп жасайды, проза мен сюжет арқылы бірдей белгісіздікті тоқып шығарады". Лондондық кітаптар шолуында Грэм Костер соңғы бөлімнің беделді есебі "өткен беттердегі үкімдердің салыстырмалы коллажымен" сәйкес келмейтіндігіне шағымданды, сондай-ақ романның баяндаушысы үшін белгілі бір кульминациялық кездесулерді "МакЭванның метафизикалық зерттеулері [ ] біліп, көз қысымымен шектеледі, Сіз оны жоққа шығара алмайсыз ба?" деді. Бірақ Костер Бернард пен Джун арасындағы философиялық қақтығысты айтарлықтай пафос көзі деп сипаттады және автор "Форстердің пейзажға деген сезімталдығын бөліседі, өйткені ол сансыз кейіпкер [ ] МакЭванның прозасы [Жунға шабуыл жасалатын қорқынышты ортаны] нәзік дәлдікпен еске салады". The New York Times газетінде сыншы Мичико Какутани "МакЭван өзінің әңгімесін саяси және философиялық деңгейде шеберлікпен ашады" деп мәлімдеді, бірақ мұны жасағаннан кейін әңгіменің осы үлкен әсерлері бойынша жылдам өтеді. Какутани оқырманның ақыр соңында "күрделі және қозғайды, бірақ сонымен қатар тоқ емес" деп, романды "тартымды, бірақ мазалайтын" деп сипаттады. Аманда Крейг "Литературный обзор" журналында "Black Dogs" "жады мен құмарлықтың, не шынайы мен идеалдың екіжақтылығы туралы ұнамды эссе" болуы мүмкін екенін, бірақ ақыр соңында "маңызды емес [ ] айтысқа түсіп кетеді" деп жазды. The Observer журналының Джеймс Сайнор кітабын "әлсіз және сынық" деп, сипатын "схемалық" деп мазақ етті. Керісінше, Зади Смит 2005 жылы "Қара иттер" романын "үлкен идеялармен жарылып жатқан керемет, кішкентай роман" деп атады. Келесі жылы Роджер Бойлан романның МакЭванның кітаптарының ішіндегі "ең көп ойландыратын" романы екенін және ол Букер сыйлығына Амстердамға (1998) қарағанда көбірек лайық екенін жазды. Академик Боб Корбет 2016 жылы романды "қауіпті, қиын, қорқынышты және қызықты оқу" деп мақтады. Бұл маған өте әсерлі болды". 2018 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінің Тина Джордан мен Сьюзан Эллингвуд оны МакЭванның алты "көрнекті" жұмыстарының бірі ретінде атады.