Кіріспе

Мирко Норак (19 қыркүйек 1967 жылы туған) – Хорватия армиясының бұрынғы генералы және сотталған соғыс қылмыскері. Ол 2003 жылы Хорватия сотында, ісі Гаагадан Загребке ауыстырылғаннан кейін, соғыс қылмыстары үшін кінәлі деп табылған Хорватия армиясының алғашқы генералы болды. 2011 жылғы қарашада мерзімі толуына дейін босатылды.

Әскери қызмет

Мирко Норак (сондай-ақ Мирко Норак Кево деп те аталады) Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының Оток ауылында дүниеге келді, қазір Хорватия Республикасының құрамында. Ол Синдж қаласындағы мектепте оқыды. 1991 жылдың қыркүйек айының ортасында Норак Хорватия армиясының 118-ші бригадасының командирі болып тағайындалды. Бір ай өткен соң ол өзінің қол астындағы адамдардың 100-120 жергілікті сербті өлтіргеніне қатысқан Госпич қырғыны деп белгілі оқиғаға қатысты. Норак Хорватия армиясының ең жас полковнигі атанды және Хорватия армиясының 118-ші бригадасының командирі болып тағайындалды. 1993 жылдың басында ол "Масленица" операциясына қатысты. Содан кейін ол "Медак қалтасы" операциясын басқарды, оның барысында жергілікті серб халқына қарсы соғыс қылмыстары жасалды. Операция кезінде Норак жарылмаған минадан екі қолы мен аяқтарына жарақат алды. Бір хорват офицері Норакты сол кезде "жас, мақтаншыл, батыл, бірақ сондай-ақ өзіне сенімді" деп сипаттады. Ол бір ай Загреб ауруханасында жатып, содан кейін Госпичке қайтып оралды. 1994 жылы ол бригадир шеніне көтеріліп, Госпич операциялық аймағының командирі болып тағайындалды.

"Шорм" операциясы және одан кейінгі кезең

Норак 1995 жылдың тамызында "Дауыл" операциясына қатысты. 1995 жылдың 25 қыркүйегінде генерал-майор шеніне көтерілді. 1996 жылдың 15 наурызында Норак Книн корпусы аймағының командирі болып тағайындалды.

Госпич өлтірулері

1991 жылдың 16 қазанында Тихомир Орешкович (Лика дағдарыс штабының хатшысы) аймақтағы этникалық серб азаматтарын өлтіруді ұйымдастыру үшін кездесу шақырды. Сол кездесуде өлтірілуге тиіс жергілікті сербтердің тізімі жасалды. Норак, маска киген және кимеген сарбаздар мен азаматтық полиция қызметкерлерінен құралған топпен бірге, кездесуге қатысты. Кейіннен олар Госпич қаласындағы үйлерге шабуыл жасап, этникалық серб азаматтарын тұтқындады және оларды сұраққа алуға әкелді. Ол қаланың шетіндегі далалық аймақта азаматтарды атқылауды ұйымдастырып, басқарды, тіпті бір әйелді өзі атты. Қаза тапқандар: Радмила Станич, Бранко Кузманович, Бранко Штулич, Станко Смильян, Радожка Диклич, Мирана Калань, Дьордже Калань, Дане Буль, Милан Пантелич, Милева Орлович, Милош Орлович, Радован Барач, Любица Трифунович, Петар Лазик, Борка Вранаеш, Богдан Шпут, Душанка Вранаеш, Никола Гаджич және Желько Мркич. 2001 жылдың 5 наурызында Норак, Орешкович, Стьепан Грандич, Ивица Рожич және Милан Каничке қарсы 50 азаматты өлтірді деген айыптама қойылды, олар өлтіру оқиғасы Карлобаг, Пазариште және Липова главицада болған. Ол 2011 жылдың қараша айында, сегіз жылдан аспаған мерзімге соттан босатылды.

Медак қалта операциясы

2004 жылғы 20 мамырда бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибунал (ХҚТЮ) 1993 жылғы "Медак" операциясы кезінде жасалған қылмыстар үшін Норакқа (және Рахим Адеми мен Янко Бобетькоға) қарсы айыптама тартты. Айыптамада Хорватияның әскери операциясы салдарынан "Медак аймағы тұруға жарамсыз болды. Аймақтың ауылдары толығымен қиратылды, осылайша серб азаматтық халқы үйлерінен және күнкөрісінен айырылды" делінген. Норак "Медак аймағының серб азаматтарын нәсілдік, саяси немесе діни негізде қуғындауды жоспарлауға, ұйымдастыруға, бұйрық беруге, жасауға немесе басқаша көмектесуге және оған ықпал етуге" және "Божа Пьевачтың денесін мүгедектендіру және қорлау; Божа Вуйновичті тірідей өртеп, жаһарлық түрде өлтіруге" айыпталды.

Отбасы

Норак тіс дәрігері Елена Миденякқа үйленді. Олардың кем дегенде екі баласы бар.