Кеңірдектің әсері: Әкесі ауысқан балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың жоғары деңгейі

Кіріспе

Өгей ата-аналардың балаларға қатысты зорлық-зомбылық көрсету жиілігінің жоғары болуы

Эволюциялық психологияда "Күлшегір" эффектісі – биологиялық ата-аналарға қарағанда, өгей ата-аналардың балаларға қатысты түрлі зорлық-зомбылық және қатыгездік көрсету жиілігінің артуы. Бұл атау осы аттас ертегінің кейіпкері Күлшегірден алынған, ол өгей анасы мен қарындастарынан зорлық көреді. Эволюциялық психологтар бұл эффектіні туысқандыққа деген бейімділіктің қосалқы құбылысы және бір серіктің баласына қатысы жоқ жасөсперімге инвестиция салудағы репродуктивтік серіктестер арасындағы қайшылық ретінде сипаттайды.

Өмірбаян

1970 жылдардың басында өгей ата-аналар мен балаларға қатысты зұлымдық арасындағы байланыс туралы теория пайда болды. 1973 жылы сот психиатры П.Д. Скотт ашу-ыза кезінде жасалған 29 құрбанның 15-інің өліміне әкелген "балаларды ұрып-соғудың салдарынан болған өлім жағдайлары" туралы ақпаратты жинақтады. Осы деректердің бастапқы талдауы болмағанмен, қазіргі кезде ресми жазбалар, есептер мен халық санағы арқылы "Сүкіршік әсері" деп аталатын эмпирикалық дәлелдер жинақталып келеді. 30 жылдан астам уақыт бойы "Сүкіршік әсерінің" дұрыстығына қатысты деректер жиналды, көптеген дәлелдер өгейлік қатынастар мен зұлымдық арасындағы тікелей байланысты көрсетеді. Балаларға қатысты зұлымдық пен кісі өлтіру туралы мәліметтер ресми есептер, клиникалық деректер, құрбандардың мәлімдемелері және кісі өлтіру туралы ресми деректер сияқты әртүрлі көздерден алынған. Зерттеулер "Канада, Ұлыбритания және АҚШ-тағы өгей балалар түрлі жастағы зұлымдыққа, әсіресе өлімге әкелетін ұруға ұшырау қаупіне едәуір бейім" деген қорытындыға келді. Бұл теорияны қолдайтын маңызды дәлел – зұлымдық жасайтын ата-аналар өгей және өз балалары болған жағдайда, көбінесе өз балаларын жазаламаулары. Мұндай отбасыларда бір зерттеуде 10 баланың 9-ы, ал екінші зерттеуде 22 баланың 19-ы өгей балаларға қатысты зұлымдыққа ұшырады. Өгей ата-аналар өгей балаларға қатысты жағымсыз мінез-құлықтарды (мысалы, зұлымдық) көрсетумен қатар, өз балаларына қарағанда өгей балаларға көбінесе жағымды мінез-құлықтарды аз көрсетеді. Мысалы, өгей ата-аналар білім беруге аз қаржы жұмсайды, өгей балалармен аз ойнайды, оларды дәрігерге сирек апарады және т.б. Бұл дискриминациялық көзқарас жалпы халық арасындағы зұлымдық статистикасымен салыстырғанда ерекше, себебі "қосымша фактілер бар: 1) балаларға қатысты зұлымдық анықталғанда, үйдегі барлық балалар құрбан болған болып табылады; және 2) өгей балалар көбінесе үйдегі үлкен балалар болады, ал бір ата-анасы бар отбасыларда ең кіші балалар жиірек құрбан болады". Олардың пікірінше, "жануарлардың әлеуметтік мінез-құлқына қатысты зерттеулер ата-аналардың қамқорлық пен сүйіспеншілікте кемсітушілікке бейім екенін, әсіресе өз балаларына қатысты, күтуге негіз береді". Инклюзивті жарамдылық теориясы әлеуметтік қасиеттердің эволюциясы үшін таңдау критерийін ұсынады, онда жеке организм үшін шығынды әлеуметтік мінез-құлық, егер бұл мінез-құлықтың маңызды пайдасы (өмір сүру және көбею) басқа организмдерге (әсіресе жақын генетикалық туыстарға) тиесілі болса, пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда болашақ ұрпақтарда әлеуметтік қасиеттің жалпы көбеюі мүмкін. Инклюзивті жарамдылық теориясының алғашқы тұсаукесері (1960 жылдардың ортасында) әлеуметтік эволюцияның мүмкіндігін математикалық тұрғыдан дәлелдеуге бағытталған, сонымен қатар әлеуметтік қасиеттің осы қажетті статистикалық байланысты оның ықтимал тасымалдаушылары арасында тиімді түрде жүзеге асыруы мүмкін болатын механизмдер туралы болжамдар жасады. Екі мүмкіндік қарастырылды: бірі – әлеуметтік қасиеттер әлеуметтік контекст арқылы тікелей жұмыс істей алады, генетикалық туыстар көбінесе туған жерінде ("жиекті популяциялар") шоғырланған жағдайларда; екіншісі – статистикалық байланыстың сыртына шығып, тікелей "туыстық тануды" пайдалана отырып, әлеуметтік қатысушылардың арасындағы нақты генетикалық туыстықты анықтайтын генетикалық анықтау механизмдері ("супергендер") пайда болуы мүмкін. Әлеуметтік механизмдердің осы екі кең түрінің салыстырмалы орны талқыланды (қараңыз: туыстық таңдау және туыстық тану), бірақ көптеген биологтар "туыстық тануды" маңызды механизм деп санайды. Мартин Дейли мен Марго Уилсон осы екінші механизмді қолдайды және ата-аналардың "өз балаларына", яғни нақты генетикалық туыстарына қатысты кемсітушілік танытатынын күтеді.

In the early 1970s, a theory arose on the connection between stepparents and child maltreatment. "In 1973, forensic psychiatrist P. D. Scott summarized information on a sample of "fatal battered baby cases" perpetrated in anger 15 of the 29 killers – 52% – were stepfathers." Although initially there was no analysis of this raw data, empirical evidence has since been collected on what is now called the Cinderella effect through official records, reports, and census. For over 30 years, data has been collected regarding the validity of the Cinderella effect, with a wealth of evidence indicating a direct relationship between step relationships and abuse. This evidence of child abuse and homicide comes from a variety of sources including official reports of child abuse, clinical data, victim reports, and official homicide data. Studies have concluded that "stepchildren in Canada, Great Britain, and the United States indeed incur greatly elevated risk of child maltreatment of various sorts, especially lethal beatings". Powerful evidence in support of the Cinderella effect comes from the finding that when abusive parents have both step and genetic children, they generally spare their genetic children. In such families, stepchildren were exclusively targeted 9 out of 10 times in one study and in 19 of 22 in another. In addition to displaying higher rates of negative behaviors (e. g., abuse) toward stepchildren, stepparents display fewer positive behaviors toward stepchildren than do the genetic parents. For example, on average, stepparents invest less in education, play with stepchildren less, take stepchildren to the doctor less, etc. This discrimination against stepchildren is unusual compared with abuse statistics involving the overall population given "the following additional facts: (1) when child abuse is detected, it is often found that all the children in the home have been victimized; and (2) stepchildren are almost always the eldest children in the home, whereas the general tendency in families of uniform parentage is for the youngest to be most frequent victims." According to them, "research concerning animal social behaviour provide a rationale for expecting parents to be discriminative in their care and affection, and more specifically, to discriminate in favour of their own young". Inclusive fitness theory proposes a selective criterion for the evolution of social traits, where social behavior that is costly to an individual organism can nevertheless emerge when there is a statistical likelihood that significant benefits of that social behavior accrue to (the survival and reproduction of) other organisms whom also carry the social trait (most straightforwardly, accrue to close genetic relatives). Under such conditions, a net overall increase in reproduction of the social trait in future generations can result. The initial presentation of inclusive fitness theory (in the mid 1960s) focused on making the mathematical case for the possibility of social evolution, but also speculated about possible mechanisms whereby a social trait could effectively achieve this necessary statistical correlation between its likely bearers. Two possibilities were considered: One that a social trait might reliably operate straightforwardly via social context in species where genetic relatives are usually concentrated in a local home area where they were born ('viscous populations'); The other, that genetic detection mechanisms ('supergenes') might emerge that go beyond statistical correlations, and reliably detect actual genetic relatedness between the social actors using direct 'kin recognition'. The relative place of these two broad types of social mechanisms has been debated (see Kin selection and Kin recognition), but many biologists consider 'kin recognition' to be an important possible mechanism. Martin Daly and Margo Wilson follow this second mechanism, and expect that parents "discriminate in favour of their own young", i. e. their actual genetic relatives.

Дейли мен Уилсонның зерттеулері

Ең көп деректерді өгей балаларды қорлау туралы психологтар Мартин Дейли мен Марго Уилсон жинады және түсіндірді, олар Макмастер университетінде нейробиология және мінез-құлық саласындағы зерттеулермен айналысады. Олардың «Золушка әсерінің» дұрыстығын алғаш рет бағалауы Американың Адамгершілік Қауымдастығының (ААҚ) деректеріне негізделді, ол АҚШ-тағы балаларды зорлау туралы жиырма мыңнан астам хабарламаны қамтитын архив. Осы жазбалар Уилсон мен Дейлиді «1976 жылы АҚШ-та бір генетикалық ата-анасы және бір өгей ата-анасымен бірге тұратын үш жасқа дейінгі баланың екі генетикалық ата-анасымен бірге тұратын балаға қарағанда зорлау құрбаны болу ықтималдығы жеті есе жоғары» деген қорытындыға жеткізді. Олардың жалпы нәтижелері өгей ата-анамен тұратын балалардың басқа факторларды ескерген кезде де зорлық-зомбылыққа ұшырау қаупі жоғары екенін көрсетеді. Сондықтан генетикалық емес балаларға инвестиция салу жеке тұлғаның өзіне немесе өз балаларына инвестиция салу мүмкіндігін азайтады, бірақ тікелей көбелек тудыруға пайда әкелмейді. Эволюциялық биология тұрғысынан алғанда, организмдердің туыс емес балаларға тұрақты және әдейі күтім жасауын күтуге болмайды. Дейли мен Уилсон нәресте өлтірудің жануарлар әлемінде кең таралған ата-аналық инвестицияны бұрмалаудың ең қатал түрі екенін атап көрсетеді. Мысалы, жаңадан келген еркек арыстан үйірге келгенде, ол басқа еркектерден туған жас төлдерді өлтіруі мүмкін. Үйір тек шектеулі мөлшерде төлдерді ересекке дейін жеткізуге қолдау көрсете алатындықтан, жаңа еркектің болашақ ұрпақтарымен бәсекелесіп төлдерді өлтіру оның ұрпағының ересекке дейін өмір сүру мүмкіндігін арттырады. Бұл байқаулар жануарлар әлемінде аталардың ата-аналық инвестицияны өз ұрпақтарына бағыттауын қамтамасыз ету үшін белгілі бір шаралар қолданатынын көрсетеді. Бұл жұптасу гипотезасы адамдардың өз генетикалық балаларына көбірек инвестиция салып, өгей балаларына қажетті деңгейде инвестиция салатынын көрсетеді. Осы теориялық тұрғыдан Дейли мен Уилсон биологиялық емес балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың биологиялық балаларға қарағанда жиірек болуы керек деп санайды. Табиғи іріктеуден туған осы бейімделулердің нәтижесінде, өгей ата-аналардың балаларды зорлауы генетикалық ата-аналарға қарағанда жиі болады, екеуі де балаларға көп инвестиция салуға міндетті, бірақ генетикалық ата-аналар балаға деген арнайы ата-аналық сүйіспеншілікке ие болады, ол оң күтімді ынталандырады және зорлық-зомбылыққа кедерілді етеді. Дейли мен Уилсон осы ата-аналық сүйіспеншілік ата-аналардың ашуына қарсы генетикалық балалардың неге осал емес екенін түсіндіре алатынын көрсетеді. Олар: «Балаға тән ата-аналық сүйіспеншілік – адамдарға ұзақ жылдар бойы қымбат, өтелмейтін инвестицияға төзуге, тіпті қуанғанға мүмкіндік беретін эмоционалды механизм» дейді. Бұл зерттеуде сұрақнамалар сериясы қолданылды, олар статистикалық талдауға түсті. Нәтижесінде балалардың кеңес алу үшін өгей әкелеріне сирек жүгінетіні және өгей әкелердің өз балаларын нағыз әкелерге қарағанда нашар бағалайтыны анықталды. Асырап алу статистикасы да осы қағидатты растайды, себебі туыс емес асырап алулар әлемдік асырап алулардың аз бөлігін құрайды. Сондай-ақ, биологиялық және асырап алынған балалары бар ата-аналар өз мүлкін биологиялық балалардың пайдасына бөледі, бұл ата-аналардың мінез-құлқы туыстық таңдау қағидаларына сәйкес келетінін көрсетеді. Егер бала екі жасқа дейін байланыс орнатса, онда ата-анамен байланысы мықтырақ болады, ал асырап алу осы байланыстың дамуын бұзуы мүмкін. Негізгі ата-ана тұлғасы, әдетте анасы, тамақтандырған және ауыр физикалық жағдайларда қатысқан нәресте ата-анамен мықты байланыс орнатады. Ананың осы процестен үнемі алынып тасталуы немесе екі адамның (нағыз ана мен асырап алушы ана) арасындағы ауысу нәресте мен ата-ана арасында қауіпсіз емес немесе ұйымдаспаған байланысқа әкелуі мүмкін. Осы себепті көптеген психологтар асырап алушы ананың нәресте өмірінің басында, мүмкіндігінше туылғаннан кейін болуын ұсынады, байланыстың бұзылуы мен байланыс бұзылыстарынан сақтану үшін. Бұл теория «Золушка әсерінің» толық түсіндіруі бола алмайды, өйткені психологиялық зерттеулер ата-ана мен асырап алынған бала арасында сенімді байланыс орнатуға болатынын көрсетті, ал ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынастың сапасы баланың асырап алуға дейінгі тәжірибесіне, мысалы, әлеуметтік қамқорлықта өткен уақытына және бұрынғы жарақаттарына көбірек байланысты.

The most abundant data on stepchild mistreatment has been collected and interpreted by psychologists Martin Daly and Margo Wilson, who study with an emphasis in Neuroscience and Behavior at McMaster University. Their first measure of the validity of the Cinderella effect was based on data from the American Humane Association (AHA), an archive of child abuse reports in the United States holding over twenty thousand reports. These records led Wilson and Daly to conclude that "a child under three years of age who lived with one genetic parent and one stepparent in the United States in 1976 was about seven times more likely to become a validated child abuse case in the records than one who dwelt with two genetic parents". Their overall findings demonstrate that children residing with stepparents have a higher risk of abuse even when other factors are considered. Investment in non genetic children therefore reduces an individual's ability to invest in itself or its genetic children, without directly bringing reproductive benefits. Thus, from an evolutionary biology perspective, one would not expect organisms to regularly and deliberately care for unrelated offspring. Daly and Wilson point out that infanticide is an extreme form of biasing parental investment that is widely practiced in the animal world. For example, when an immigrant male lion enters a pride, it is not uncommon for him to kill the cubs fathered by other males. Since the pride can only provide support for a limited number of cubs to survive to adulthood, the killing of the cubs in competition with the new male's potential offspring increases the chances of his progeny surviving to maturity. These observations indicate that in the animal world, males employ certain measures in order to ensure that parental investment is geared specifically toward their own offspring. This mating effort hypothesis suggests that humans will tend to invest more in their genetic offspring and invest just enough in their stepchildren. It is from this theoretical framework that Daly and Wilson argue that instances of child abuse towards non biological offspring should be more frequent than towards biological offspring. Owing to these adaptations from natural selection, child abuse is more likely to be committed by stepparents than genetic parents—both are expected to invest heavily in the children, but genetic parents will have greater child specific parental love that promotes positive caretaking and inhibits maltreatment. Daly and Wilson report that this parental love can explain why genetic offspring are more immune to lashing out by parents. They assert that, "Child specific parental love is the emotional mechanism that permits people to tolerate—even to rejoice in—those long years of expensive, unreciprocated parental investment". This study, based on a series of questionnaires which were then subjected to statistical analyses, reports that children are less likely to go to their stepfathers for guidance and that stepfathers rate their stepchildren less positively than do natural fathers. Adoption statistics also substantiate this principle, in that non kin adoptions represent a minority of worldwide adoptions. It is also observed that parents with both biological and adopted children bias the partitioning of their estates in favor of the biological children, demonstrating again that parental behavior corresponds to the principles of kin selection. An attachment bond will, in general, be more secure if formed before the age of two, and adoption can often disrupt the development of this bond. An infant who is fed by the primary parental figure, usually the mother, and has the mother present during severely physically painful events will have formed a stronger parental attachment bond, and either a consistent omission of the mother from this process or an alteration between two people (the original mother and the adoptive mother) can cause either an insecure attachment or disorganized attachment from the parent to the child As a result, it is highly recommended by most psychologists that the adoptive mother be present very early in the infant's life, preferably immediately after its birth, in order to avoid attachment disruptions and attachment disorders. This theory cannot be a whole explanation for the Cinderella effect, as psychological research has shown that secure attachment bonds can be developed between a parent and adopted child, and the quality of the relationship between parent and child will more often depend on the child's pre adoption experiences, such as length of time in social care and previous trauma, more than characteristics of the parents.

Түсініспеушіліктер

Кейде эволюциялық психологияның бұл тұжырымы, көптеген асыраушы ата-аналар өз серіктерінің балаларын неге зорламайтынын, ал генетикалық ата-аналардың айтарлық бір бөлігі өз балаларын неге зорлайтынын түсіндірмейді деген пікір айтылады. Дегенмен, олардың аргументі қате түсінікке негізделген: эволюциялық психологиялық тұжырым бойынша (барлық басқа жағдайлар тең болғанда) ата-аналар өз балаларын басқалардың балаларынан көбірек жақсы көреді – бұл асыраушы ата-аналар серіктерінің балаларын зорлауға ұмтылады дегенді немесе генетикалық ата-аналық зорлық-зомбылыққа қарсы толық кепілдік береді дегенді білдірмейді. Осы тұжырым бойынша, асыраушы ата-ананың күтімі генетикалық ата-анаға бағытталған "көрерлік күш-жігер" ретінде қарастырылады, сондықтан асыраушы ата-ана мен асыраушы бала арасындағы көптеген қарым-қатынастар жағымды немесе кемінде нейтралды болады, бірақ әдетте генетикалық ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынас сияқты жағымды болмайды. Роберт Берджесс пен Алисия Дейс балаларға қатысты зорлық-зомбылықты түсіндіретін модель ұсынады, ол балаларға қатысты зорлық-зомбылық туралы эволюциялық психологиялық теорияларды толықтырады. Берджесс пен Дейс экологиялық жағдайлар, сондай-ақ ата-ана мен баланың қақтығысқан мінез-құлқының да "Попелюшка әсері" деп аталатын балаларға қатысты зорлық-зомбылықта рөл атқаратынын айтады.

Дәлелдік дерек

Дейли мен Уилсон сипаттаған «Синдерелла эффектісі» Австралиядағы балалық шақтағы кездейсоқ жарақаттардан болатын өлімдерді зерттеуден туындайды. Тули және тағы басқалар Дейли мен Уилсонның аргументін қолдап, «Синдерелла эффектісін» зұлымдық жағдайларынан кездейсоқ өлім-жітім оқиғаларына дейін кеңейтеді. Балалар ата-аналарынан зұлымдыққа ұшырау ғана емес, сонымен қатар түрлі зияннан қорғау және қадағалау үшін де тәуелді. Ата-ананың қадағалауы балалардың кездейсоқ жарақаттану оқиғаларымен байланысты екенін ескерсек (Wadsworth және тағы басқалар, Peterson & Stern көрсеткендей), Тули және тағы басқалар таңдамалы қысымдар балалардың денсаулығына қауіп төндіретін ата-аналардың сақтығын арттырады деп болжайды. Тули және тағы басқалар ата-ананың сақтығы генетикалық ата-аналарға қарағанда асырап алушы ата-аналарда аз байқалатынын, сондықтан асырап алынған балалардың кездейсоқ жарақаттану қаупі жоғары екенін көрсетеді. Зерттеу ата-ананың инвестициясын төрт өлшем бойынша бағалайды: баланың колледжге түсу ықтималдығы, балаға колледжге ақша беру ықтималдығы, балаларға жұмсалған ақшаның жалпы сомасы және баламен аптасына өткізілген уақыт мөлшері. Осы зерттеудегі деректердің жалпы тенденциясы «Синдерелла эффектісін» қолдайды, бірақ Андерсон және әріптестері балалар мен асырап алынған балаларға инвестициялау арасындағы байқалған айырмашылықтар бірнеше шатастыратын факторлармен сәл азайтылуы мүмкін екенін атап өтеді. Сонымен қатар, Марлоудың Танзаниядағы хадза тайпасы туралы зерттеуі гендік балалармен салыстырғанда, ерлер асырап алынған балаларға көбірек қамқорлық көрсететінін анықтады. Автор балалар мен асырап алынған балаларға көрсетілген қамқорлықтағы байқалған айырмашылықтарды бағалау үшін Манн-Уитни U сынақтарын қолданады және хадза еркектерінің асырап алынған балаларымен аз уақыт өткізетінін (U=96), аз сөйлейтінін (U=94.5), аз қамқорлық көрсететінін және ойнамайтынын анықтайды. Бұл зерттеу сонымен қатар асырап алушы әке мен асырап алынған бала арасындағы қарым-қатынастың ұзақтығының өзара әрекеттесу уақытының пропорциясымен теріс және қарсы әрекеттесу уақытының пропорциясымен оң байланысты екенін анықтады. Бюллер Дейли мен Уилсонның деректерін қарастырды. Оның пікірінше, эволюциялық психология (ЭП) адамның психологиялық бейімделуін анықтауға тырысады, «психологиялық қасиеттердің эволюциялық себептерін» емес. Бюллер сонымен қатар Дейли мен Уилсонның 1985 жылғы канадалық үлгісіне жыныстық зұлымдық жағдайлары және баланың автокөлікте қауіпсіздік белбеуін байламауы сияқты кездейсоқ жасалмаған жағдайлар кіргенін айтады. Бюллер кездейсоқ жасалмаған жағдай қауіпті әрекеттерге жатпайды, оны «жамандық жасау» деп атау керек деп мәлімдейді. Оның пікірінше, жыныстық зорлық-зомбылық көбінесе физикалық зорлық-зомбылықпен бірге жүрмейтіндіктен, оны балаларды өлтіру сияқты психологиялық механизмдер қозғайды деп болжау ақылға сыймайды. Бюллер сонымен қатар биологиялық емес ата-аналар балаларды зұлымдыққа ұшырату ықтималдығы жоғары деген тұжырымға қарсы тұрады, себебі асырап алушылар арасындағы зұлымдық деңгейі шамадан тыс болса да, балаларды зұлымдыққа ұшыратудың ең төменгі деңгейі асырап алушылар арасында кездеседі. Дейли мен Уилсон Бюллердің сын-пікіріне жауап ретінде Бюллер «Синдерелла эффектісін» анықтайтын эмпирикалық статистикалық нәтижелерді деректерге эволюциялық түсіндірме беретін ұсынылған теориялық негіздемемен шатастырады дейді. Бюллер Дейли мен Уилсон өз деректері үшін ресми есептерге (мысалы, өлім куәліктеріне) сүйенетіндіктен, бұл деректер асырап алушыларға қарсы баяулатылған деп мәлімдейді. Крум және тағы басқалардың зерттеуіне сәйкес, егер кісі өлтіруші ата-ана болса, онда өлім куәлігінде зұлымдық тек 46 пайыз жағдайда ғана дұрыс жазылған. Сонымен қатар, қылмыскер «басқа туысы жоқ (жігіті бар)» адам болған кезде, өлім куәлігінде 86 пайыз жағдайда, ата-аналарға қарағанда, едәуір жоғары көрсеткіш байқалды. Дейли мен Уилсон швед зерттеуінің қарама-қайшы тұжырымдарын аналитикалық қателікке байланысты деп санайды. Темрин және әріптестері өгей ата-анамен бірге тұратын балалардың үлесі барлық жас топтары үшін тұрақты емес, керісінше, жасқа қарай артады деген фактіні ескермеді. Жас айырмашылығын түзетуден кейін швед деректері Дейли мен Уилсонның бұрынғы қорытындыларына сәйкес нәтижелерді көрсетті. Дегенмен, шведтік үлгіде Дали мен Уилсон жинаған Солтүстік Америкалық үлгілерімен салыстырғанда, асырап алушы әкемен бірге тұратын балалардың тәуекелі төмендегені байқалды, бұл «Синдерелла эффектісінде» мәдени айырмашылықтар бар екенін көрсетеді. Дейли мен Уилсон эволюциялық психологияның әрбір асырап алушылардың зұлымдығына есеп бере алмайтыны, олардың эмпирикалық нәтижелерін жоққа шығармайды дейді.

Strong support for the Cinderella effect as described by Daly and Wilson comes from a study of unintentional childhood fatal injuries in Australia. Tooley et al. follow the argument of Daly and Wilson to extend the Cinderella effect from cases of abuse to incidents of unintentional fatalities. Children are not only vulnerable to abuse by their parents, but they are also dependent on their parents for supervision and protection from a variety of other harms. Given that parental supervision is fundamentally correlated to incidents of unintentional childhood injury as shown by Wadsworth et al. and Peterson & Stern, Tooley et al. posit that selective pressures would favor an inclination towards parental vigilance against threats to offspring well being. Tooley et al. further argue that parental vigilance is not as highly engaged in stepparents as genetic parents, therefore placing stepchildren at greater risk for unintentional injury. The study assesses paternal investment based on four measures: the probability that a child attends college, the probability that the child receives money for college, the total money spent on children, and the amount of time per week spent with children. Though the general trend of the data from this study supports the Cinderella effect, Anderson and colleagues note that the observed differences between investment in children and stepchildren might be slightly reduced by a few confounding factors. Additionally, a study of Hadza foragers in Tanzania by Marlowe also finds evidence of decreased care provided by men to stepchildren when compared with genetic children. The author uses the Mann Whitney U tests to evaluate most of the observed differences in care exhibited towards children and stepchildren, and finds that Hadza men spend less time with (U=96), communicate less with (U=94.5), nurture less, and never play with their stepchildren. Additionally, this study finds that the duration of the relationship between the stepfather and stepchildren is negatively correlated with the relative proportion of interaction time and positively correlated with the relative proportion of antagonistic interactions between the two. has reviewed Daly and Wilson's data. He argues that evolutionary psychology (EP) mistakenly attempts to discover human psychological adaptations rather than "the evolutionary causes of psychological traits". Buller also argues that Daly and Wilson's 1985 Canadian sample included cases of sexual abuse as well as cases of unintentional omission, such as not buckling a child's seatbelt in the car. Buller asserts that unintentional omission does not fall under the realm of dangerous acts, and rather should be designated "maltreatment". He argues that since sexual abuse is not often accompanied by physical abuse, it is unreasonable to assume that it is motivated by the same kind of psychological mechanism as child homicide. Buller also points out that the conclusion that non biological parents are more likely to abuse children is contradicted by the fact that even if the rate of abuse among stepparents was disproportionate, the lowest rate of child abuse is found among adoptive parents. Daly and Wilson respond to Buller's criticism by stating that Buller confuses the empirical statistical findings, which define the Cinderella effect, with the proposed theoretical framework, which offers an evolutionary explanation for the data. Furthermore, Buller states that since Daly and Wilson rely on official reports (such as death certificates) for their data, and that this data is inherently biased against stepparents. According to this study, by Crume et al., when the perpetrator of the murder was a parent, maltreatment was correctly noted on the death certificate only 46 percent of the time. Furthermore, they found that when the perpetrator was an "Other unrelated (including boyfriend)" individual, maltreatment was reported on the death certificate 86 percent of the time, significantly higher than for parents. Daly and Wilson attribute the contrasting findings of the Swedish study to an analytical oversight. Temrin and colleagues neglect to consider the fact that the proportion of children in living situations with a stepparent is not constant for all child age groups, but rather increases with age. After correcting for age differences, the Swedish data set produces results in accordance with the previous findings of Daly and Wilson. The Swedish sample does show, however, decreased risk to children living with a stepparent compared to the North American samples collected by Daly and Wilson, suggesting that there is some degree of cross cultural variation in the Cinderella effect. Daly and Wilson state, however, that even if evolutionary psychology cannot account for every instance of stepparental abuse, this does not invalidate their empirical findings.