Кіріспе

Hypomnemata Гипомнема (грек. ὑπόμνημα, көпше ὑπομνήματα, hypomnemata), сондай-ақ hupomnema деп те жазылады, – грек сөзі, ағылшын тіліне «еске түсіру», «жазба», «қоғамдық тіркеме», «түсіндірме», «оқиғалар тізімі», «жоба», «көшірме» және осы ұғымдардың басқа да түрлері ретінде аударылады. Платонның анамнез теориясы жазудың жасанды жад құралы ретіндегі жаңа мәртебесін мойындады және ол Академиядағы студенттеріне арналған гипомнездік принциптерді жасады. Мишель Фуконың сөзіне сәйкес, «Гипомнемата оқылған, естілген немесе ойланған нәрселердің материалдық жады болып табылады, осылайша оларды қайта оқу және кейінірек терең ойлау үшін жинақталған құндылық ретінде ұсынады. Олар сондай-ақ, кейбір кемшіліктермен (мысалы, ашу, қызғаныш, әңгіме тарату, жағымпаздық) күресудің немесе қиын жағдайларды (қасірет, жер аударылу, құлдырау, беделдің төмендеуі) жеңудің аргументтері мен жолдары келтірілген жүйелі зерттеулерді жазу үшін бастапқы материал болды».

Қазіргі қолданысы

Мишель Фуко бұл сөзді "жазба" мағынасында қолданады, бірақ оның аудармашылары "тетрадь" сөзін қолданады, бұл тарихи дұрыс емес (кодекс пен балауыз тақтаға қараңыз). Фуко Сенеканың өзін-өзі білу тәлімі туралы былай деп жазады: "Осы кезеңде жеке жазу мәдениеті болды: оқылғандар, әңгімелер және өз ойлары туралы жазбалар жасау; маңызды тақырыптар бойынша жазбалар (гректер 'hupomnemata' деп атайды), олардың мазмұнын жаңарту үшін оларды уақыт-уақыт қайта оқып отыру қажет". Мишель Фукоға жасалған сұхбаттан алынған үзіндіде, "Фуконың оқырманы" кітабында ол былай дейді: "Олар қаншалықты жеке болса да, hupomnemata-ны жеке күнделіктер немесе кейінгі христиан әдебиеттерінде кездесетін рухани тәжірибелер (ұсынулар, күрестер, құлаулар және жеңістер) туралы есептер ретінде қарастырмау керек. Олардың мақсаты сананың құпияларын ашу емес, оның мойындауы – ауызша немесе жазбаша – тазарту күшіне ие".