Скандинавиялық Рождество шөптен жасалған ешкі мүсіні
Yule goat
Скандинавиялық Рождество шілтені (Yule goat) – ежелгі дәстүр, магиялық қасиеттері бар астық шоғының символы. Тор құдайымен байланысты, Рождество мерекесінде қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скандинавиялық сәндік Рождестволық сабан ешкісі
Scandinavian decorative Christmas straw goat
Юль ешкісі – Скандинавия және Солтүстік Еуропаның Юль және Рождество символы және дәстүрі. Оның бастауы германдық пұтқа табынушылықтан басталады және Скандинавия тарихында көптеген түрлері кездескен. Қазіргі заманғы Юль ешкісі көбінесе сабаннан жасалады.
The Yule goat is a Scandinavian and Northern European Yule and Christmas symbol and tradition. Its origin is from Germanic paganism and has existed in many variants during Scandinavian history. Modern representations of the Yule goat are typically made of straw.
Тарих
Оның шығу тегі нақты белгісіз болғанымен, кең таралған теория бойынша, ешкіні тойлау – екі ешкінің, Тангриснир мен Тангньострдың арбасында аспанға көтерілген скандинавия құдайы Торға табынумен байланысты; бұл ортақ индоевропалық сенімдерге дейін жетеді. Егін жинау кезіндегі соңғы астық шоғы сақталатын және егіннің рухы деп есептеліп, Юле ешкісі (Юльбокен) деп аталатын сиқырлы қасиеттері бар деп саналды. Бұл ежелгі протославян сенімдерімен байланысты, онда Колиада (Юле) фестивалі құнарлы күн мен егін құдайына құрмет көрсетеді. Бұл құдай, Девак (сондай-ақ Дазбог немесе Дажбог деп те аталады), ақ ешкі түрінде бейнеленген, сондықтан Колиада фестивальдерінде әрқашан ешкіге ұқсап киінген адам болған, ол көбінесе сыйлықтар түрінде құрбандықтар талап ететін. Адам бойына тең ешкі мүсіні 11 ғасырға дейін сақталған Хилдермас естеліктерінен белгілі, онда оны Дьяволға билігін көрсететін Әулие Николайға киім киген адам жетектеп жүрген. 19 ғасырда Скандинавиядағы Юле ешкісінің рөлі Рождество сыйлықтарын әкелушіге айналды, отбасының бірі Юле ешкісінің киімін киіп, осы рөлді орындады. Бұл Санта-Клаус пен Юле ешкісінің орта ғасырлық Әулие Николай мерекесіндегі бастауымен байланысты болуы мүмкін. Осыған жол бермеу үшін әшекейге қадағалау жасалады. Нәтижесінде, оны өртеп жіберуге қатысты жаңа және шығармашылық әрекеттер пайда болды.
While its origins are unclear, a popular theory is that the celebration of the goat is connected to worship of the Norse god Thor, who rode the sky in a chariot drawn by two goats, Tanngrisnir and Tanngnjóstr; it goes back to common Indo European beliefs. The last sheaf of grain bundled in the harvest was credited with magical properties as the spirit of the harvest and saved for the Yule celebrations, called among other things Yule goat (Julbocken). This connects to ancient proto Slavic beliefs where the Koliada (Yule) festival honors the god of the fertile sun and the harvest. This god, Devac (also known as Dazbog or Dažbog), was represented by a white goat, consequently the Koliada festivals always had a person dressed as a goat, often demanding offerings in the form of presents. A man sized goat figure is known from 11th century remembrances of Childermas, where it was led by a man dressed as Saint Nicholas, symbolizing his control over the Devil. During the 19th century the Yule goat's role all over Scandinavia shifted towards becoming the Christmas gift bringer, with one of the men in the family dressing up as the Yule goat. In this, there might be a relation to Santa Claus and the Yule goat's origin in the medieval celebrations of Saint Nicholas. To prevent this the ornament is guarded. This has resulted in more creative attempts to burn it down.
Құрбандықтар
Julebukking – скандинавиялық шығу тегі бар Рождество мейрамы. Рождество мен Жаңа жыл аралығында маска және костюм киген адамдар (Julebukkers) үйден-үйге барады, ал оларды қарсы алатын көршілер маска астында кім жасырынып тұрғанын білуге тырысады. Julebukking-тің бір түрінде адамдар үйлерге барып Рождество әндерін шырқайды. Ән салғаннан кейін оларға көбінесе тәттілер сыйланады. Тағы бір дәстүрге сәйкес, қонаққа шақырылған үйдің кем дегенде бір мүшесі Julebukkers тобына қосылып, келесі үйге аттанады. Бұл әдеттің кейбір ерекшеліктері қазіргі Хэллоуиндегі "қонаққа барып сыйлық сұрау" дәстүріне ұқсас. Julebukkers көбінесе өз дауыстарын және дене қимылдарын жасырып, маскарадты одан әрі жалғастырады. Мерекелік сыйлықтар мен ішімдіктер ұсыну қалыпты жағдай. Тұлғалар танылғаннан және тамақ желінгеннен кейін Julebukkers келесі үйге жол тартады.
Julebukking is a Christmas tradition of Scandinavian origin. Between Christmas and New Year's Day, people wearing masks and costumes (Julebukkers) go door to door, where neighbors receiving them attempt to identify who is under the disguise. In one version of Julebukking, people go door to door singing Christmas songs. After they have sung, they are usually rewarded with candy. Another tradition requires that at least one person from the visited household join the band of Julebukkers and continue to the next household. In certain aspects, the custom resembled the modern day tradition of Halloween trick or treating. Julebukkers will often disguise their voices and body language to further the masquerade. Offering people holiday treats and something to drink is customary. Once identities are known and the food is eaten, the Julebukkers continue to the next home.
Танымал мәдениет
Рождестволық ешкі XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы көптеген ескі Рождество әндерінде еске алынады, сол кезде Санта-Клаус дәстүрі Швецияның барлық аймақтарында толыққанды қалыптаспаған еді. Осы әндердің ішінде "Julbocken", "Julpolska" және "Raska fötter springa tripp, tripp, tripp" бар.
The Christmas goat is mentioned in many older Christmas songs dated back to the late 19th and early 20th century, when the Santa Claus tradition had not been fully established throughout Sweden. Among the songs are "Julbocken", "Julpolska" and "Raska fötter springa tripp, tripp, tripp".