Диетмар фон Айст: Дануб аймағының лирикалық поэзиясының көрінісі
Dietmar von Aist
Диетмар фон Айст (1115-1171) – австриялық ақыны, Дунай аймағының лирикалық поэзиясын көрсетеді. Өмірі, тегі және Айс өзенімен байланысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дитмар фон Аист (шамамен 1115 – шамамен 1171) – Австрия герцогтығының барондық отбасынан шыққан миннезингер, оның туындылары Дунай өңіріндегі лирикалық поэзияны көрсетеді.
Dietmar von Aist (c. 1115 – c. 1171) was a Minnesinger from a baronial family in the Duchy of Austria, whose work is representative of the lyric poetry in the Danube region.
Өмір
Дитмар фон Аст 1139 жылдан бастап Зальцбург, Регенсбург және Венадағы заманауи құжаттарда есіммен аталады. Оның тегі, әлдебір Аст өзенінен шыққан болуы мүмкін, ол Дунайдың сол жақ саласы, Энс өзенімен қосылғаннан кейін құяды. 1125 жылдан бері Аст әулеті Мюльвиертель аймағында (қазіргі Жоғарғы Австрия) тіркелген, онда бүгінде ата-бабаларының ордасының қираған қалдықтары Аст өзенінің жағасында тұр. Жоғарғы Австриядағы Астерсхайм су қамалы 1159 жылы Австрияның Бабенберг билеушісі Генрих II-нің вассалы, Фрайхерр (барон) Дитмар фон Аст есімімен бірге алғаш рет айтылады. Оның шынымен ақынмен бір екендігі хронологиялық тұрғыдан толыққанды нақты емес. 1171 жылы баласыз қайтыс болған Дитмар де Агаста, Дитмар фон Астпен бір адам болуы мүмкін. Дитмар Генрих фон дем Тюрлиннің 1220 жылдардағы Diu Crône поэмасында да еске алынады.
One Dietmar von Aist is mentioned by name from about 1139 onwards in contemporary records from Salzburg, Regensburg and Vienna. The surname probably refers to the Aist River, a left tributary of the Danube below the confluence with the Enns. Since about 1125 the noble family von Aist is evidenced in the Mühlviertel region (present day Upper Austria), where today the ruins of the ancestral seat stand on the Aist River. The Upper Austrian Aistersheim water castle was first mentioned in 1159 together with Freiherr (Baron) Dietmar von Aist, a ministerialis of the Babenberg ruler Henry II of Austria. Whether he is really to be identified with the poet is not completely certain on chronological grounds. A certain Ditmarus de Agasta mentioned in further records, who died childless about 1171, is possibly the same as Dietmar von Aist. Dietmar is also referred to in the 1220s poem Diu Crône by Heinrich von dem Türlin.
Шығармалары
Дитмарға көптеген әндер жатқызылады, бірақ оның авторлығын тек бірнеше жағдайда ғана нақты анықтауға болады. Оған күмәндісіз жатқызылатын өлеңдері арқылы ол Миннесангтың ең алғашқы кезеңіне жатады. Дитмар фон Аист және оның туындылары сарайдан тыс және сарайлық поэзия формалары арасындағы байланысты көрсетеді. Ол рефрен мен Wechsel түріндегі Тагелидті қолданған алғашқы ақындардың бірі болды. Оның әндерінің негізгі тақырыбы – ерлер мен әйелдер арасындағы қарым-қатынас (махаббат, қоштасу, өмірлік серіктестік). Осы орайда, оның кейбір өлеңдері әйелдер, ал басқалары ерлер перспективасынан жазылғанын атап өткен жөн. Әйелдер өте беделді ұстанымды білдіреді: мысалы, олар өз серіктерін еркін таңдауға құқылы (мысалы, "Esz stuont ein frouwe alleine" – "Жалғыз әйел тұрды" өлеңінде) (eLib Austria; толық мәтін түпнұсқада). Сақталған алғашқы Тагелидтің авторы да Дитмар: "Slâfest du, friedel ziere?" ("Ұйықтап жатырсың ба, жаным?").
A whole series of songs is ascribed to Dietmar, but his authorship can be clearly decided in only a few cases. With those verses which can be attributed to him without any doubt, he belongs in the earliest period of the Minnesang. Dietmar von Aist and his work represent the link between the uncourtly and the courtly forms. He was one of the first poets to use the refrain and the Tagelied form Wechsel. The themes of his songs are mostly to do with the relationship of men to women (love, parting, partnership), in which connection it is worth noting that some of his poems are written from the female perspective and others from the male. The woman takes a decidedly strong position: for example, she is to be able to choose her own partner freely cf the poem Ez stuont ein frouwe alleine There stood a woman alone (eLib Austria; full text in the original). The first surviving Tagelied is also by Dietmar: Slâfest du, friedel ziere? (Are you asleep, dearest one? ).