Қыс соғысы шайқасы: Сумма шайқасы (1939-1940) – Ленинград-Виипури жолындағы маңызды айқас. Финляндияның 41 бекінісіне қарсы кеңес әскерлерінің шабуылы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қысқы соғыстағы шайқас
Battle in the Winter War
Сумма шайқасы 1939 жылдың желтоқсанында және 1940 жылдың ақпанында екі кезеңде Кеңес Одағы мен Финляндия арасында болды. Бұл шайқас Қысқы соғыстың бір бөлігі еді және Ленинградтан Випуриге қарай бағатын басты жол бойында, Сумма ауылының (қазіргі Солдацкое) жанында өтті.
The Battle of Summa was fought between the Soviet Union and Finland, in two phases, first in December 1939 and then in February 1940. It was part of the Winter War and was fought near the village of Summa (now Soldatskoye) along the main road leading from Leningrad to Viipuri.
Желтоқсандағы алғашқы шайқас
Сумма ауылы Вийпури қаласына қақпа болды. Финдиялықтар Сумма аймағында 41 темір бетон бункер салды, ал қорғаныс шебі Карелия тасқындысының басқа жерлеріне қарағанда мықтырақ болды. Дегенмен, финдиялықтар жоспарлауда қателіктер жіберді және Сумманың шығысында орналасқан Мунасуо батпағындағы шепте шамамен бір шақырымдық үзіліс болды. Бірінші күні шайқасқа кем дегенде 20 танк өтіп кетті, бірақ совет әскерлерінде түрлі әскерлер арасында тиісті үйлесім болмады; танктер, артиллерия және жаяу әскерлер жеке-жеке шайқасты. Финдиялықтар 19 желтоқсанда совет танктеріне қорғаныс шебінің артына өтуге мүмкіндік берді, траншеяларда тұрып, себебі олардың танкке қарсы қарулары жеткіліксіз болды. Содан кейін финдиялықтар совет әскерлерін кері тартты. Шек арасындағы совет танктері фин бекіністеріне мақсатсыз шабуыл жасады, бірақ олар жойылғаннан кейін қауіп сейілді. Финдиялықтар 22 желтоқсанда шайқасты жеңіп алды.
The village of Summa was a gateway to the city of Viipuri. The Finns had built 41 reinforced concrete bunkers in the Summa area, and the defence line was stronger than elsewhere in the Karelian Isthmus. However, the Finns had made mistakes in planning and nearby Munasuo swamp, east of Summa, had a kilometer wide gap in the line. At least 20 tanks drove through the line in the first day of battle, but the Soviets did not have proper co operation between branches of service; tanks, artillery and troops fought their own battles. The Finns stood still in trenches and allowed the Soviet tanks to move behind the defence line on December 19, as they did not have proper anti tank weapons. After that the Finns repelled the Soviet main troops. Soviet tanks cut off behind the line aimlessly attacked Finnish strongpoints, but once these were eliminated the threat was over. The Finns won the battle on 22 December.
Ақпандағы екінші шайқас
Кеңес әскерлері Сумма секторындағы бекіністі бұзудың қиын екенін сезген соң, шығысқа қарай 10 шақырымдай қашықтықтағы Ляхде деген жерге шабуыл жасады. Егер олар сол жердегі қорғанысты бұзып өтсе, Сумма позициясын ұстап тұрған финдерді қоршап алуға мүмкіндік алатын еді. Тимошенко финдерді тозу соғысында жеңе алатынын білді. Оның жоспары – оларды әлсіретіп, сосын қарқынды шабуылға көшу еді. Алғашқы ірі барлау шаралары фин әскерлерінің қатарына бағытталды. Он күннен астам уақыт бойы финдер барлық позицияны ұстап тұрды. 11 ақпанда кеңес әскерлері күшті шабуылға кірісті. 12 ақпанда Ляхде секторындағы фин әскерлерінің желісіндегі шағын жарық апатқа әкеп соқты. Сол кезде Маннергейм сызығында көптеген жарықтар пайда болғандықтан, олар туралы есептерге көңіл бөлдірмеді. Келесі күні таңертең финдер бүкіл 5-дивизиясымен – майданға ең жақын резервпен қарсы шабуылға көшуі керек еді, бірақ қалған екі полк басқа бағытқа жөнелтілгендіктен, үш полктің тек біреуі ғана қолжетімді болды. Фин әскерлерінің екі батальоны ғана, бронетехника мен артиллериямен жабдықталған, жақсы жабдықталған екі кеңес полкіне қарсы шабуылға шықты. Шабуыл ауыр фин шығындарымен кері қайтарылды. Кеңес әскерлері осы жағдайды тиімді пайдалануға тырысты. Бір танкі полкі Ляхде жол торабына жетті, бірақ сосын тоқтап қалды. Толық жеңіске қол жеткізе алатын жағдай болғанымен, кеңес әскерлері шабуылды тоқтатты. Көптеген фин роталары бастапқы құрамының жартысына дейін азайды. Бір рота 110 адамының 86-сын жоғалтты. 14-15 ақпан түнде финдер Сумма позициясынан шегіне бастады. 15 ақпан таңында кеңес әскерлері Суммадағы бос позицияға 100-ден астам танк пен екі дивизиямен шабуыл жасады. Сол күні түстен кейін Маннергейм орталық шепке жалпы шегінуге бұйрық берді.
As the Soviets found it too difficult to breach the line at the Summa sector, they attacked 10 km to the east in a sector known as Lähde. If they broke through there then they could encircle the Finns holding the Summa position. Timoschenko knew he could beat the Finns in a battle of attrition. His plan was to wear them down and go for an intense final attack. First large probing actions were launched against the Finnish lines. For over ten days the line held every position. On 11 February, the Soviets began their major assault. On 12 February, a minor breach in the Finnish lines in the Lähde sector led to disaster. By that time, so many breaches had occurred in the Mannerheim Line that the reports concerning them were virtually disregarded. The following morning, a Finnish counter attack was supposed to be launched by the entire 5th Division, the only reserve in easy reach of the front line, but only one of the three regiments was available as the other two regiments had to be dispatched elsewhere. Only two Finnish battalions launched a counter attack against two well supplied Soviet regiments that were equipped with armor and artillery. The attack was thrown back with heavy Finnish casualties. The Soviets made efforts to exploit this prominently. One tank regiment proceeded as far as the Lähde road junction but then halted. Although complete victory was in their grasp, the Soviets stopped their armoured spearhead. Many Finnish companies were reduced to half their original strength. One company had lost 86 out of 110 men. Over night from the 14th to the 15th, the Finns began withdrawing from the Summa position. On the morning of the 15th the Soviets attacked an empty position at Summa with more than 100 tanks and two divisions. That afternoon, Mannerheim ordered a general retreat to the Intermediate Line.