Кіріспе

Экзуперий (сондай-ақ Экзуперий) (шамамен 410 жылы қайтыс болған) – 5-ші ғасырдың басында Тулуза епископы.

Өмір

Оның туған жері мен күні белгісіз. Сильвийден кейін Тулуза епископы болған соң, ол әулие Сатурнин базиликасын аяқтауды бұйырды, оның бір бөлігі әулие Сернин базиликасына қосылды. Иероним Екзуперийді «Палестина, Египет және Ливия монахтарына көрсеткен жомарттығы үшін, сондай-ақ вандалдар, аландар және суэвтердің шабуылдарынан зардап шеккен өз епархиясы халқына көрсеткен қайырымдылығы үшін» мақтады. Ол епархиясындағы кедейлер үшін базиликаның алтарь ыдыстарын сатты, сондықтан қасиетті сыйлықты қамыс себетте, ал құнды қанды шыны ыдыста алып жүруге мәжбүр болды. Оның ізгіліктеріне деген құрметі мен сыйлықтарына ризашылық ретінде Иероним өзінің «Захарияға түсіндірмесін» оған арнады. Екзуперий ең көп Киелі кітап канонымен байланысты танымал. Ол Рим Папасы Иннокентий I-ге канон және шіркеу тәртібінің бірнеше мәселелері бойынша нұсқау сұрап хат жазған. Жауап ретінде Папа 405 жылдың 20 ақпанындағы «Consulenti Tibi» хатымен оны құрметтеді, онда канондық кітаптардың тізімі келтірілген. Баронийдің епископ Екзуперий мен сол аттас ректордың бір адам екендігі туралы пікірі көбінесе қабылданбайды, себебі ректор Константин Ұлының немерелері Ганнибалиан мен Далматийдің мұғалімі болған, демек епископтан бұрынғы кезеңнен шыққан. Иеронимнің 394 жылы Фурияға жазған хатынан және 397 жылы Бордолық Амандусқа жазған Паулиннің хатынан Екзуперийдің Римде, кейін Бордода епископ болып тағайындалғанға дейін дін қызметкері болғаны болжанады, бірақ бұл екі хатта да басқа адам туралы айтылған болуы мүмкін. Оның епископтыққа тағайындалған күні белгісіз. Дәлелдерге сүйенсек, ол 405 жылдың ақпан айында Тулуза тағын иеленген (жоғарыда аталған Иннокентий I хатынан көрінеді). Кейде Иероним Испаниялық дін қызметкері Рипарийге жазған хатында Екзуперийді еретик Вигилянтийге төзімділік көрсеткені үшін айыптаған делінеді. Бірақ Вигилянтий Тулуза епархиясына жатпағандықтан, Иероним басқа епископ туралы айтқан болуы мүмкін. Екзуперий ерте заманнан-ақ қасиетті кісі ретінде құрметтелген. Грей Турскийдің заманында ол Сатурнинмен бірдей құрметке ие болған. Оның мерекесі 28 қыркүйекте аталады. Бұл күнді алғаш рет белгілеген мартиролог – 9 ғасырдың соңында жазған Усуард.